RSS

Categorie archief: psycho

Over voorbeeldfuncties en obesitas

Is het positief om te eisen van ministers dat ze een voorbeeldfunctie hebben?
Laat ons eerst even een onderscheid maken tussen gedragingen die we 100% in de hand kunnen hebben (te snel rijden kunnen we echt wel vermijden) en gedrag dat een spanning oplevert tussen onze gevoelens (aangedreven door genot) en wat we beseffen.
Een politicus die te snel rijdt met de wagen geeft het slechte voorbeeld. Hij/zij zou zich moeten kunnen intomen. Dus daar mogen we een voorbeeldfunctie verwachten.
Een politicus die kettingroker is of een groot snoeper, weet natuurlijk dat hij/zij niet goed bezig is. Maakt dat hem/haar minder geloofwaardig? Integendeel misschien. Want iemand die heel goed weet waar de perfectie ligt, en anderen aanzet die perfectie te benaderen, maar daarin zelf faalt, kent dus ook alle valkuilen. En kan beter meeleven, inschatten, tips geven… Het is niet omdat een trainer zelf geen wereldrecord kan breken, dat hij zijn atlete niet kan stimuleren en doen excelleren. Wie zelf makkelijk een doelstelling haalt (bv. louter op wilskracht en/of logisch overtuigen) zal het soms moeilijk hebben te begrijpen of aan te voelen waarom anderen niet slagen in een gedragsverandering.
Daarbij komt nog een ander aspect van de voorbeeldfunctie. Decennia hebben pastoors, onderwijzers, notarissen en burgemeesters een voorbeeldfunctie gehad, waardoor velen hen aanbeden en klakkeloos gehoorzaamden. Dat kan en mag niet de bedoeling zijn! Maar eens zo’n rolmodel een fout(je) maakt, valt hij/zij van zijn pedestal. En wordt verguisd. Echter, niemand is perfect en falen hoort tot de menselijke bezigheden. Dus een minister die er zelf niet in slaagt zijn/haar rook- of snoepgedrag onder controle te krijgen, is wellicht een beter rolmodel dan iemand die dit wel kan. Immers: vele burgers weten ook heel goed dat ze op die vlakken hun gedrag moeten wijzigen, maar slagen er niet in. Je optrekken aan iemand die zelf ook al eens faalt, is makkelijker dan moeten opkijken naar iemand die de lat hoog legde en ze ook overschreed.
Hiermee verwant nog een bedenking over de rolmodellen in de sportwereld. Toen België twee toptennissers had (Clijsters en Henin) steeg het aantal inschrijvingen in clubs massaal. Om twee jaar later weer dramatisch naar beneden te tuimelen. Oorzaak? Velen wensten (al of niet onder ouderlijke druk) carrière te maken, maar bleken natuurlijk noch het toptalent, noch de enorme wilskracht te bezitten. Hun ontgoocheling door de kloof met het rolmodel werd zo groot, dat ze afhaakten. De oorzaak van dit nefaste proces ligt dus net in het rolmodel. Men moet -naar brede lagen van de bevolking toe- de middelmaat als voorbeeldfunctie nemen, niet de top. Zonder de perfectie op te geven. Maar een samenleving is beter af met een grote groep burgers die hun levenswijze verbeteren, dan met een kleine groep die de perfectie haalt en een groet meerderheid die blijft aanmodderen.
Een politicus die wél met woorden, maar helaas niet met daden het goede voorbeeld heeft in zaken die te maken hebben met cognitieve dissonantie, is dus wellicht op het vlak van effectiviteit (naar gedragswijziging) interessanter (dan een perfectionist) en dus dienen we op genuanceerde wijze de term voorbeeldfunctie in te vullen.

Powerful-Illustrations-Showing-Women-How-To-Fight-Against-Society-Prejudices8__605Wat dan te denken van een minister die lijdt aan obesitas en de portefeuille Volksgezondheid krijgt toegewezen? Lijden aan obesitas wil dus zeggen: lijden aan een ziekte. Waarom zou een blinde het Blindeninstituut niet kunnen leiden? Waarom hakt men in op iemand die ‘lijdt’?
Maar ook als het geen ziekte zou zijn, maar het gevolg van overdadig ‘fout’ voedsel tot zich nemen, dan speelt hier een gebrek aan vrije wil, aan keuze. Deze minister verzaakt aan gezonde voeding, tegen beter weten in. Cognitieve dissonantie. In dat geval is ze een toonbeeld. Van zwakte. Die ze zelf bestrijdt.
Ja, ze is dus wellicht verre van perfect. En ze heeft het recht te stellen: ‘Do as I say, don’t do as I do’.
Streven naar perfectie is nobel en is voor de westerse cultuur een norm geworden, die leidt tot frustratie en sarcasme. Maar wie de perfectie (in het consequent zijn) niet haalt moet niet gevild worden. Noch bespot. Hoogstens kritisch belicht.
(ik uit mij hier niet over haar beleid on het verleden, noch over haar plannen in haar nieuwe functie. Ik heb het eigenlijk niet eens over deze persoon, maar probeer eerder breder te kaderen. Ook op een speelplaats lopen er ‘Maggies’ rond, die wellicht nooit BV of minister worden.)
Deemoed en begrip moeten al eeuwen opboksen tegen sarcasme en semi-sadistisch plezier dat kleineren en bespotten oplevert. Maar ook wie kleineert kan er in se niet aan doen dat hij/zij zo ver gaat. Het is het triomfantelijk gevoel van niet-zelf-de-dupe-te-zijn dat het haalt, zoals medeleven met slachtoffers van een ongeluk ook bij elkeen een flash oproept van: oef, ik ben er aan ontsnapt. Feels good.
De hersenkronkels van de homo sapiens sapiens zijn niet altijd controleerbaar en maken hem/haar tot een complex wezen. Als al dat spuien van meningen nog 1 functie heeft dan is het pogen te vatten hoe contradictorisch die complexiteit is.

Advertenties
 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 12 oktober 2014 in maatschappij, psycho

 

Vlaamse klei

-Papa, hoe kan je best WOI herdenken?
-Door Hanekes ‘Das Weisse Band’ te analyseren. Het is een liefdesloze wereld.
Met jongeren die niet aangeleerd krijgen hun frustraties en wrok jegens hun ouders en de buitenwereld te kaderen.
-Hun ouders houden niet van hen maar leven volgens regels?
-Ja, en daarom ontbreekt het generatie na generatie aan een rijk innerlijk leven waarbij men zijn onaangename gevoelens kan plaatsen ipv zich af te reageren op de anderen.
-Kunnen die kinderen eens ze groot zijn verwondering uiten voor iemand anders die een raadsel voor hen is?
-Nee. Ze kunnen mensen enkel zien als nuttig om hun eigen verzuchtingen te verwezenlijken.
-Dus gaan ze hen als slaaf behandelen?
-Op subtiele wijze, ja.
-Maar dat zie je vandaag toch ook op de werkvloer en in alle incest en pedoseksuele relaties?
-En in regeringsonderhandelingen. Om het met Nussbaum te zeggen: wij hebben nood aan een politieke cultuur die de naar buiten gerichte beweging van verstand en hart naar wat beminnenswaardig is moet aanboren. Pas dan zullen onze instituties kunnen worden gehandhaafd en ingezet tegen de voortdurende druk die wordt uitgeoefend door egoïsme, hebzucht en enghartige agressie.
-Dus WOI is nog niet gedaan?
-De IJzerherdenkingen zijn vluchtpogingen van het oude katholieke Vlaanderen om zeker niet naar zichzelf te moeten kijken en de enge wijze waarop generatie na generatie jonge mensen gevoelsmatig gekwetst en brutaal opgevoed werden en geïndoctrineerd met een betoog als: “leer lijden, klaag niet, presteer en doe zoals ons” te belichten.
Als mens zit de introverte Vlaming nog altijd in zijn loopgracht van waaruit hij alles wat vreemd is en zijn standvastigheid zou kunnen doen wankelen, beschiet met argwaan en vijandige gevoelens.
-Kunnen zij dan niet liefhebben?
-Enkel wanneer hun biologisch medelijden wordt getriggerd en via een derde, te weten hun God die hen op die manier onrechtstreeks verbonden maakt met wat vreemd is.
-En kunnen zij genezen worden?
-Enkel door culturele inteelt te vermijden.

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 10 juni 2014 in cultuur, geschiedenis, maatschappij, psycho

 

Leuteren over liefde

Liefde is de geliefde citeren zonder haar/zijn woorden te massacreren. Noch te hineininterpretieren.
Liefde is de komma op de juiste plaats zetten, de punt-komma vermijden en wachten na het dubbele punt op wat komen kan.
Liefde is het uitroepteken tussen haakjes zetten om het later als een vraagteken met geschenkverpakking eromheen aan de geliefde te off(r)eren.
Liefde is de kop, waarin de met aandacht opgeschonken thee gegoten zal worden, passievol voorverwarmen en als de zin voor thee achterwege blijft, de kop koesteren als een hoogtepunt van gedeelde intimiteit.
Liefde is samen luisteren naar John Cages  “4’33” en daarna dubbel zolang keuvelen over de betekenis van stilte in de blik van een nahijgend koppel.
Liefde is een analytische tekst over diverse vormen van liefde en verliefdheid uit een scheurkalender plukken en lezen en dan geïnspireerd enkele zinnen neerschrijven om die in het oor van de nog slapende geliefde te fluisteren.

(de tekst die tot inspiratie leidde, luidt als volgt:

VRAAG: Bestaat liefde echt, of is het alleen maar een chemisch proces in je hoofd waarbij we verslaafd raken een dopamine?

ANTWOORD:
LIEFDE kan echt bestaan en hoeft niet per se iets van doen te hebben met dopamine.
VERliefdheid echter, lijkt meer te maken te hebben met passie (zie hieronder b) en de spanning van het onbekende, en daaraan gerelateerd het prettige gevoel dat dopamine kan geven.
LIEFDE, da’s een ander verhaal…

Psycholoog Robert Sternberg verdeelt liefde in 8 groepen. Hij maakt daarbij onderscheid tussen verschillende parameters, te weten:

(a) intimiteit: delen van gedachten en gevoelens
(b) passie: het gevoel van hartstocht en alles daaromheen, maakt dopamine vrij in de hersenen.
(c) commitment: gemaakte keuzes & afspraken nakomen
Scoren alle drie de parameters (a,b & c) laag? Dan is er volgens Robert Sternberg geen sprake van liefde (groep 1). We spreken van volmaakte liefde (groep 2) als een relatie bijzonder hoog scoort op alle drie bovenstaande onderdelen a, b & c.
Bij ‘vriendschap’ (groep 3), scoort alleen intimiteit (a) hoog.
Bij ‘vurige liefde’ (groep 4), slaat de meter voor passie (b) in het rood.
Bij ‘lege liefde’ (groep 5), scoort alleen het commitment (c).
Bij ‘romantische liefde’ (groep 6) is er weinig commitment (c), maar redelijk wat intimiteit (a) & passie (b).
Bij ‘onechte liefde’ (groep 7) kan er wel commitment (c) en/of passie (b) zijn, maar ontbreekt intimiteit (a)
Bij ‘maatjesliefde’ (groep 8 ) is er weinig passie (b), maar wel intimiteit (a) en commitment (c).
Stellen die deze laatste liefde beleven, kennen geen passie en ontberen daarmee dus de energetische werking van dopamine. Maar ze kennen wel degelijk ‘liefde’ in hun relatie…”

Met dank aan Jo Walbers en Hugo Schellekens)

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 26 januari 2013 in literatuur, poëzie, psycho

 

Je es(t) un autre

Het is met het “ik” zoals met de tijd. Je leeft in het heden, maar dat heden is een seconde later al een verleden. Je kan pas beseffen hoe vol dat heden was, vanuit de toekomst terugblikkend.

cpido tegen flatgebnouwDe spiegel waarin je kijkt naar jezelf is bestoft en het vraagt (de) tijd om het stof weg te vagen, om te beseffen hoe je “ik” echt was. Maar helaas ben jij (en je ik)  dan al op weg naar een volgende fase. Bovendien is het “ik”, ook voor jezelf, het product van de confrontatie met Anderen (dat kan via paintings, muziek, lectuur,…).


Degene die praat en reflecteert en dit in de ik-vorm doet, is ingehuurd om wat zich in het verleden in onze hersentjes afspeelde en wat we zintuiglijk ervoeren, naar buiten te brengen (“buiten” kan ook zijn naar zichzelf toe, het innerlijke stemmetje).

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 5 januari 2013 in filosofie, psycho

 

Legoletters

Inzicht middels woorden is een ingebouwde drug. Gezond en gratis.

Geluk is het tot zich nemen van een hapklaar boek, een inspirerende tekst, een letterspielerei.

26 lettertjes, de legoblokjes van de homo sapiens. Meer moet dat niet zijn.

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 30 december 2012 in psycho, taal

 

Homo Emoticus

“Groepsgevoel, autoriteit en zuiverheid hebben een verbindende functie, reden waarom ze ook zo prominent aanwezig zijn in religies. Die ‘verbindende’ kracht is zo sterk dat mensen hun individuele belangen vergeten ten voordele van een overweldigend groepsgevoel.
Het conservatieve normen-en-waardennationalisme van De Wever speelt perfect in op die drie fundamenten die links vaak verwaarloost. Groepsgevoel verwijst naar het ‘Wij-de-Vlamingen’-discours. Afwijken van die ‘Vlaamse identiteit’ wordt snel als een vorm van volksverraad gezien.” (Jan de Zutter in De Morgen, 16/10/2012)

Spinoza begreep reeds dat medelijden geen zin heeft. En Luckas VDTaelen wist al te melden dat het bespugen van blanke meisjes door leeghoofdige afgehaakte jongeren niet getolereerd kan worden. Er zijn m.a.w. geen waarden van links, noch rechts. Er is wel de noodzaak om op alle aspecten die Haidt opsomt (lijden en zorg, eerlijkheid en wederkerigheid, groepsgevoel en loyauteit, autoriteit en respect, en zuiverheid en heiligheid) duiding te geven en het rechten/plichten verhaal op toe te passen. Waarbij als perspectief zoveel mogelijk vrijheid en als eerste optie preventie en begeleiding, en pas dan dwang moet staan.

De oplossing ligt echter niet in het collectieve, maar in een individuele responsabilisering én analyse. Een mens kan tekort schieten omdat hij/zij inherent niet over bepaalde inzichten of durf beschikt. Dat is een andere situatie dan iemand die net hetzelfde handelt (of niet handelt) uit onwil, of omdat hij/zij zich niet durft/kan onttrekken uit de sociale dwang rondom.

Zich opgenomen willen voelen in een collectief wil vandaag zeggen dat je met bepaalde aspecten van je persoonlijkheid verwantschap ervaart met anderen, maar dat andere facetten van je persoon niet accorderen met diezelfde mensen, maar dan wel weer met anderen, zelfs al ken je ze niet persoonlijk. Dat is wat men diets moet maken aan zij die vanuit angst, gekoppeld aan frustratie en verontwaardiging, radicaal stemmen, zich foerterig opstellen en een zondebok zoeken.

Het is zeer opvallend dat wanneer men in discussies met bv. geschoolde NVA-adepten hun persoonlijkheid betrekt in het pogen te verklaren waarom ze bepaalde stellingen innemen, ze hun staart intrekken en plots vinden dat het niet meer over ideeën gaat, maar “te persoonlijk wordt”. Daar ligt de sleutel om begrip te krijgen: duidelijk maken dat het emo-aangedreven wezen mens zijn mening (zijn logica, zijn narratieve outing) functioneel aanpast aan hoe hij gevoelsmatig een situatie ervaart. Doch die gevoelens kunnen evolueren door te beseffen waarom men ze ervaart. En ze dan genuanceerd te kaderen, waarbij empathie een veel belangrijkere eigenschap is dan concurrentieel zijn. Ook de factor afgunst is cruciaal. Maar over die zaken (die dus de zgn. “eigen mening” onderhuids op dictatoriale wijze sculpteren) praten, is in dit post-katholieke landje nog steeds o zo moeilijk.

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 16 oktober 2012 in maatschappij, politiek, psycho

 

Seksisme

Waarom sneren jongegasten “hoer” naar een jongedame die hen eigenlijk aantrekkelijk overkomt? Omdat het niet spoort met hun moraal, met de rem die ze zichzelf vanuit principes (ingedrild door ouders en imams) opleggen. Een fenomeen dat ook door christenen wordt gebezigd (zij het vandaag beschaafder, dus zonder agressie; vroeger was dat anders). Principes moeten voor iedereen gelden, dat is het (foute) uitgangspunt. Dus als de kerk (of de imam op papa moslim of wie dan ook die een impact heeft) een regel oplegt en zegt dat dat de norm is in de samenleving, is de confrontatie met wie die norm niet volgt, een beproeving. Men ziet iemand iets doen wat volgens de eigen (opgelegde) principes niet mag, dus gaat men die persoon met de vinger wijzen. Een zeer primitief gedrag. Respectloos. Volslagen intolerant. En zeer egocentrisch, want door de ander te beschimpen, geeft men zichzelf het gevoel dat de eigen waarden correct zijn.
Sapere aude: leer zelf (kritisch) denken. Probleem is dat als men enkel omringd is door gelijkgezinden, men in een vicieuze cirkel zit.
Een oplossing is meer zelfinzicht. Psychologie versus machisme. Zelfreflectie versus principes. Spotten, met jezelf. Nietzsche viel er Kierkegaard op aan. Het Ubermensch-concept is niets anders dan dat: durf de normen te verlaten; ontdek wat er dan op je afkomt, ook als je er alleen voor staat en de anderen uit je gemeenschap zich er niet aan wagen. De angst zichzelf los te laten, en een ander in de spiegel te zien. Daar draait het om. Met wetten kan je dat niet veranderen. Met veel praten wel.

Je hebt enerzijds de zelfredzaamheid en weerbaarheid van vrouwen (niet altijd makkelijk, zeker niet als er agressie in het spel is!), en anderzijds heb je de link tussen het machogedrag van bv. magrebijnse mannen en de wijze waarop ze met hun vrouw en dochters omgaan. Die lijn moet je doortrekken, dus vind ik het zeer goed dat er heisa ontstaat en dat men -op subtiele, intelligente maar desalniettemin doortastende wijze -budgetten en mensen graag!- die machomentaliteit gaat aanpakken. (ja toch?)
Voor elke vrouw die krachtig genoeg is om het machogedrag te weerstaan, heb je wellicht enkele moslima’s (meisjes en vrouwen) die niet kunnen opboksen binnenskamers tegen hun broers en mannen. Het machogedrag is vaak voor jonge magrebijnen de enige manier om zich te affirmeren. Zij moeten dus hun leven zien te vullen met andere waarden en bezigheden. Zij moeten fier kunnen zijn op zichzelf zonder macho te wezen. Daar ligt de oplossing naar een mentaliteitsverandering. Vandaar: een subtiele, diepgaande aanpak. Vele gesprekken en niet het opleggen van boetes; een straf verandert geen mentaliteit, hoogstens wel een gedrag, en dus kan men wellicht met harde hand seksisme uit het straatbeeld weren, maar niet uit het hoofd en dus niet t.o.v de eigen partners en familieleden binnenskamers. Long way to go…

 
2 reacties

Geplaatst door op 27 juli 2012 in antropologie, cultuur, maatschappij, psycho

 
  • Archief

  • juli 2019
    M D W D V Z Z
    « mei    
    1234567
    891011121314
    15161718192021
    22232425262728
    293031  
  • Advertenties