RSS

Categorie archief: psycho

Fobie

Waarom zegt men steeds: ‘toen we tienduizenden jaren geleden in groepjes (clans) door de savanne trokken, en een ander groepje tegenkwamen, waren we angstig omdat we vreesden dat ze onze vrouwen zouden afpakken, of ons voedsel.’
Waarom zouden ‘we’ niet angstig zijn omdat ze onze ‘mannen’ of onze jonge meiden of jongeheren zouden afpakken? Waarom zouden die clans zich gedragen als sultans die een harem zoeken? Om te jagen heb je zeker snelle benen en geoefende ogen nodig. Dat kunnen zowel mannen als vrouwen zijn. Misschien dat men een pas geworden moeder zou nemen indien in de eigen clan er een zou gestorven zijn, maar dan nog werden baby’s gewoon door andere stam-vrouwen gezoogd en gevoed.
Er zijn overigens voorbeelden gekend van stammen die niet vijandig staan tegenover wat ‘vreemd’ is. Ook werd er reeds geruild, dus uitgewisseld, dus angsten werden overwonnen en de anderen werden benaderd.
Waarom zijn mensen dan xenofoob, racistisch, genderfoob?
Wellicht omdat onze hersenen allesomvattende verhalen fijner vinden dan verklaringen die deels onzeker zijn. Dus eens een verhaal overgeleverd wordt (vandaag is dat via social media, maar ook nog steeds oraal) en als dat op dat moment als aangenaam en zeer plausibel overkomt, dan houdt men daar aan vast. Sommigen willen daar hun hele leven aan vasthouden. Ze aanvaarden bijgeloof (monotheïsme bv.). Ze verzetten zich tegen elke inbreuk op dat wereldbeeld. En dus worden ze conservatief of reactionair. Ze zien dat verhaal als de absolute zekerheid, de waarheid, het geruststellende. Ze romantiseren het. Ze verdringen kritiek, zelfs als ze het verhaal zelf ervaren als ontoereikend. Ze zullen zich op logische basis in vele bochten wringen. Mensen zijn zeer sterk in het goedpraten (in de eerste plaats aan zichzelf) van hun wereldbeeld. Hoe langer men aan een wereldbeeld vasthoudt, hoe visceraal bedreigend en dus fysiek ongemakkelijk men vernieuwingen en vreemde zaken ervaart. Eens men de grens van het fysiek ongemakkelijke heeft bereikt, zal men nog meer een egelstelling aannemen. Men stelt ook -ten onrechte- dat men intuïtief wel weet wat goed of juist is, en wie slecht is. Men zal ook geestesgenoten opzoeken, en vandaag is dat niet moeilijk in de virtuele wereld. Daardoor wordt het eigen beeld opnieuw bevestigd.
Mijn punt is dus dat ook zonder ontmoetingen met ‘vreemden’ mensen fobieën kunnen vertonen en conservatief kunnen zijn. Het is nu eenmaal een manier waarop onze hersenen werken. Wie openstaat voor het vreemde, zal dit bv. steeds opzoeken. Want dat geeft nieuwe impulsen, en die zijn verslavend, dus neurologisch gecodeerd.
Waarom is de ene mens dan open voor het vreemde, en de andere net niet? Iedere mens kan beiden zijn! Kleine oorzaken kunnen een verschillende reactie opleveren. De ene heeft een negatief verhaal gehoord, checkt dit niet, en creëert zo bij zichzelf argwaan jegens de persoon of situatie waarover men hem vertelde. Iemand anders heeft nooit veel meegemaakt noch gezien, en kan toch openstaan, omdat hij bv. positieve verhalen gehoord heeft m.b.t. dat ‘vreemde’.
Niemand is een onbeïnvloede bundel neuronen. Ouders die experimenteren toelaten t.o.v. ouders die angstig beschermend optreden en met hun lichaamstaal afkeer voor iets nieuws uitdrukken, maken een wereld van verschil. Daar hebben onze voorouders weinig mee te maken. M.a.w. ook zonder de permanente dreiging van de sabeltandtijger en genocidale clan-moorden, zouden wij wezens zijn die zowel angstig, racistisch, als open(hartig) en ontvankelijk kunnen zijn. Het is een kwestie van wat je voedt, en hoe je zelf omgaat met angsten en negatieve ervaringen. Wie steeds terug wil naar dat ene allesomvattende zekerheidsscheppende verhaal (dat bv. door de omgeving wordt ingepompt, denk maar aan ouders die geen weerwoord of bevraging dulden), zal sneller negatieve houdingen aannemen. En wanneer dat verhaal stelt dat je open grenzen moet hebben en iedere mens moet omarmen als potentieel liefdevol, dan zal je blind zijn voor situaties die tonen dat die houding ook nefast kan zijn. Religie en ideologieën zijn een gesel voor het kritisch verstand.

 
 

Mededogen

Aan al die economische adepten van Ayn Rand, of van Jordan Peterson, je weet wel, die mensen die ‘eigen schuld dikke bult’; ‘alleen je eigen verdienste telt’, ‘weg met de gemakzucht’; ‘waar een wil is, is een weg, zo niet zij ge een loser’,.. dat soort mensen dus, die alles als een contract zien, en elke menselijke relatie in termen van nut, eigenbelang, eigen voordeel zien; die mensen die dus graag veralgemenen en uitvergroten (alle mensen die illegaal binnenkomen zijn profiteurs; al wie genuanceerd nadenkt en het verschil maakt tussen muren optrekken en culturele grenzen trekken, willen open grenzen; al wie vindt dat ze teveel belastingen betalen, daar niks voor terug krijgen en zelf keihard werken en alles opgebouwd hebben, en daarom elke euro aan sociale uitkeringen weggesmeten geld vinden; aan die mensen dus die mededogen een zwakte vinden en zich als rotsen opstellen, daar wil ik enkel aan zeggen dat Ayn Rand op het einde van haar leven in leven werd gehouden door een bijstandsuitkering.
Soms kunt ge pech hebben. Ook al is het uw schuld niet.
Het kan verkeren, zei Bredero.
Maar ik noteer u en uw meningen in mijn groot Boek Der Eeuwige Malsheid. Ik noteer uw namen onder de rubriek: De Hardvochtige Perfectionisten. En als uw naam plots in het kolommetje terecht komt van ‘Zij die op enig mededogen of begrip zouden moeten kunnen rekenen’ dan zal ik daar een vraagteken achter zetten.
Nee, ik schrap u niet uit dat lijstje, zoals u dat zelf wél zou doen met anderen die het volgens u niet verdienen. Ik schrap geen mensen. Ik hou u misschien enkel een spiegeltje voor. En een bemoedigend glimlachje, want meewarigheid is ook niet aan mij besteed. En ik zal een matrasje op de grond leggen, want uzelf van uw eigen pedestal zien vallen… dat kan pijn doen. Maar ik zal u niet bepamperen. Zover wil ik niet gaan. Ik doe dat nu ook niet. Ook al denkt u dat wie niet gehaaid in het leven staat, wel een pamperaar moet zijn. U had informaticus moeten worden. Daar is denken in 0 of 1 zinvol. Daarbuiten echter vloeit de nuance. En alles wat vloeit maakt week. Zo zullen uw etiketteringen ook losweken, want mensen in hokjes stoppen om uw eigen wereldbeeld te doen kloppen, is zo passé. Zo 19e eeuws. Zo idealistisch totalitair. Zo… fundamentalistisch.

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 4 juni 2018 in cultuur, filosofie, maatschappij, psycho

 

Verpeutering

Het is niet de eerste keer dat ik het zeg: stop met de term ‘verkleutering’ te gebruiken in pejoratieve zin. Weinig volwassenen hebben de ingesteldheid van kleuters: steeds maar doorvragen; verwonderd zijn in grote en kleine dingen; een continue stroom van aha-erlebnissen; een wegsmeltende eerlijkheid en een ontembare energie.
Gebruik dan liever de term verpeutering. Peuters noemen een voorbij waggelend vierpotig blaffend wezen ‘hond’ zonder te beseffen dat ze met taal bezig zijn. Noch wetende dat het een dier is. Menig gelovige volwassene benoemt fenomenen als door god of allah gecreëerd, zonder besef van de ware aard van die dingen. Verpeutering is het na-apen zonder eigen kritische reflectie noch zich bewust zijn van de gebruikte methodiek. Verpeutering is orde scheppen zonder zelf te reflecteren, vragen te stellen, te spitten. Het is een ingebouwde drug die het leven makkelijker maakt maar jezelf tot speelbal van manipulerende medemensen. Verpeutering is de bron van alle framing.

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 20 januari 2018 in maatschappij, psycho

 

Reflexie

Schaamteloos je faalangsten in een selfie vastleggen.
Zou dat geen collectief therapeutische impact kunnen hebben?

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 3 augustus 2017 in filosofie, humor, psycho

 

Wandrift

10290699_10208967283485099_4363955765980273192_n-Papa, de Vlerick-Hogeschool gaat een ‘Leerstoel Salah Abdeslam’ inrichten.
-Weet ik. Ze hebben gelijk.
-O ja? Waarom?
-Die kerel verdient de titel van Marketeer van het Jaar.
-Hoe dat?
-Om twee redenen. Ten eerste is hij een kampioen City-branding. De hele planeet kent Molenbeek. Nu hij opgepakt is, zullen de toeristen, met duizenden naar Molenbeek afzakken. De hotels zullen volzitten. Sightseeing zal boomen als nooit tevoren.
-Als men het handig aanpakt, kan dat veel geld in het laatje brengen voor Molenbeek.
-Ja, en zo kan men ‘het probleem’ opkuisen door een lokale economie op poten te zetten.
-En ten tweede?
-Ten tweede is die Abdeslam een eerste klas eventmanager.
-Organisator van evenementen?
-Doe het maar eens hoor: in een wereldstad op 4 locaties tegelijkertijd een event, deels in open lucht laten doorgaan. Zijn to do lijst was enorm en hij heeft punt per punt afgevinkt.
-Maar dan heeft hij wel talent.
-Zeer zeker.
-En dat heeft hij fout aangewend…
-Als men de drive -hoe blind, fanatiek en enggeestig ook- van alle twintigers op deze planeet zou gebruiken door de juiste initiatieven aan hen toe te vertrouwen… de wereld zou een stuk harmonieuzer zijn.
-Het is een kwestie van omkadering?
-Uiteraard. Of je nu inside of outside the box wil denken en handelen, het is de box, dus het kader, de biotoop waarin je leeft, die maakt hoe en tot welk handelen je aangezet wordt.
-Wie inspiratieloos vastzit in een ideologische of religieuze box, timmert alle perspectieven dicht. Tot op de dag dat ie er zelf uit wil breken?
-Dan ontploft hij. En als hij vol afgunst zich… sleurt hij anderen mee in zijn wandrift.
-Wandrift?
-Yep. Uit wanhoop een vernietigende oerdrift laten opspelen.
-Wandrift..

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 19 maart 2016 in humor, maatschappij, psycho

 

RIP Umberto Eco

“Losers hebben, net als autodidacten, een veel bredere kennis dan winnaars, als je wilt winnen moet je alles weten van één ding en geen tijd verdoen met het leren van al het andere, het genot van eruditie is voorbehouden aan losers. Hoe meer je weet, hoe meer er in je leven niet goed is gegaan.” Umberto Eco, Het nulnummer

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 20 februari 2016 in filosofie, psycho

 

Reflexie

Moedige mensen zijn dapper genoeg om vanuit hun hart te spreken en zo hun eigen zwakheden bloot te geven.
Moedig zijn is toegeven dat zwakheden gerespecteerd moeten worden. Zonder zich te moeten schamen.
Wie dit onderkent, in de spiegel kijkend, kan een pak creatiever aan de slag. Want de onderhuidse dwang om perfect te zijn en perfecte (religieuze, sociale en andere) modellen als voorbeeld te stellen, komt daarmee te vervallen.
Waar schaamte plaats maakt voor intuïtie, verdringt tederheid de angst gekwetst te worden. De mantel die vanuit de heersende economische moraal probeert ons te modelleren, wordt binnenstebuiten gekeerd zodat onze imperfectie schoonheid uitstraalt.

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 18 december 2014 in filosofie, psycho

 

Over voorbeeldfuncties en obesitas

Is het positief om te eisen van ministers dat ze een voorbeeldfunctie hebben?
Laat ons eerst even een onderscheid maken tussen gedragingen die we 100% in de hand kunnen hebben (te snel rijden kunnen we echt wel vermijden) en gedrag dat een spanning oplevert tussen onze gevoelens (aangedreven door genot) en wat we beseffen.
Een politicus die te snel rijdt met de wagen geeft het slechte voorbeeld. Hij/zij zou zich moeten kunnen intomen. Dus daar mogen we een voorbeeldfunctie verwachten.
Een politicus die kettingroker is of een groot snoeper, weet natuurlijk dat hij/zij niet goed bezig is. Maakt dat hem/haar minder geloofwaardig? Integendeel misschien. Want iemand die heel goed weet waar de perfectie ligt, en anderen aanzet die perfectie te benaderen, maar daarin zelf faalt, kent dus ook alle valkuilen. En kan beter meeleven, inschatten, tips geven… Het is niet omdat een trainer zelf geen wereldrecord kan breken, dat hij zijn atlete niet kan stimuleren en doen excelleren. Wie zelf makkelijk een doelstelling haalt (bv. louter op wilskracht en/of logisch overtuigen) zal het soms moeilijk hebben te begrijpen of aan te voelen waarom anderen niet slagen in een gedragsverandering.
Daarbij komt nog een ander aspect van de voorbeeldfunctie. Decennia hebben pastoors, onderwijzers, notarissen en burgemeesters een voorbeeldfunctie gehad, waardoor velen hen aanbeden en klakkeloos gehoorzaamden. Dat kan en mag niet de bedoeling zijn! Maar eens zo’n rolmodel een fout(je) maakt, valt hij/zij van zijn pedestal. En wordt verguisd. Echter, niemand is perfect en falen hoort tot de menselijke bezigheden. Dus een minister die er zelf niet in slaagt zijn/haar rook- of snoepgedrag onder controle te krijgen, is wellicht een beter rolmodel dan iemand die dit wel kan. Immers: vele burgers weten ook heel goed dat ze op die vlakken hun gedrag moeten wijzigen, maar slagen er niet in. Je optrekken aan iemand die zelf ook al eens faalt, is makkelijker dan moeten opkijken naar iemand die de lat hoog legde en ze ook overschreed.
Hiermee verwant nog een bedenking over de rolmodellen in de sportwereld. Toen België twee toptennissers had (Clijsters en Henin) steeg het aantal inschrijvingen in clubs massaal. Om twee jaar later weer dramatisch naar beneden te tuimelen. Oorzaak? Velen wensten (al of niet onder ouderlijke druk) carrière te maken, maar bleken natuurlijk noch het toptalent, noch de enorme wilskracht te bezitten. Hun ontgoocheling door de kloof met het rolmodel werd zo groot, dat ze afhaakten. De oorzaak van dit nefaste proces ligt dus net in het rolmodel. Men moet -naar brede lagen van de bevolking toe- de middelmaat als voorbeeldfunctie nemen, niet de top. Zonder de perfectie op te geven. Maar een samenleving is beter af met een grote groep burgers die hun levenswijze verbeteren, dan met een kleine groep die de perfectie haalt en een groet meerderheid die blijft aanmodderen.
Een politicus die wél met woorden, maar helaas niet met daden het goede voorbeeld heeft in zaken die te maken hebben met cognitieve dissonantie, is dus wellicht op het vlak van effectiviteit (naar gedragswijziging) interessanter (dan een perfectionist) en dus dienen we op genuanceerde wijze de term voorbeeldfunctie in te vullen.

Powerful-Illustrations-Showing-Women-How-To-Fight-Against-Society-Prejudices8__605Wat dan te denken van een minister die lijdt aan obesitas en de portefeuille Volksgezondheid krijgt toegewezen? Lijden aan obesitas wil dus zeggen: lijden aan een ziekte. Waarom zou een blinde het Blindeninstituut niet kunnen leiden? Waarom hakt men in op iemand die ‘lijdt’?
Maar ook als het geen ziekte zou zijn, maar het gevolg van overdadig ‘fout’ voedsel tot zich nemen, dan speelt hier een gebrek aan vrije wil, aan keuze. Deze minister verzaakt aan gezonde voeding, tegen beter weten in. Cognitieve dissonantie. In dat geval is ze een toonbeeld. Van zwakte. Die ze zelf bestrijdt.
Ja, ze is dus wellicht verre van perfect. En ze heeft het recht te stellen: ‘Do as I say, don’t do as I do’.
Streven naar perfectie is nobel en is voor de westerse cultuur een norm geworden, die leidt tot frustratie en sarcasme. Maar wie de perfectie (in het consequent zijn) niet haalt moet niet gevild worden. Noch bespot. Hoogstens kritisch belicht.
(ik uit mij hier niet over haar beleid on het verleden, noch over haar plannen in haar nieuwe functie. Ik heb het eigenlijk niet eens over deze persoon, maar probeer eerder breder te kaderen. Ook op een speelplaats lopen er ‘Maggies’ rond, die wellicht nooit BV of minister worden.)
Deemoed en begrip moeten al eeuwen opboksen tegen sarcasme en semi-sadistisch plezier dat kleineren en bespotten oplevert. Maar ook wie kleineert kan er in se niet aan doen dat hij/zij zo ver gaat. Het is het triomfantelijk gevoel van niet-zelf-de-dupe-te-zijn dat het haalt, zoals medeleven met slachtoffers van een ongeluk ook bij elkeen een flash oproept van: oef, ik ben er aan ontsnapt. Feels good.
De hersenkronkels van de homo sapiens sapiens zijn niet altijd controleerbaar en maken hem/haar tot een complex wezen. Als al dat spuien van meningen nog 1 functie heeft dan is het pogen te vatten hoe contradictorisch die complexiteit is.

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 12 oktober 2014 in maatschappij, psycho

 

Vlaamse klei

-Papa, hoe kan je best WOI herdenken?
-Door Hanekes ‘Das Weisse Band’ te analyseren. Het is een liefdesloze wereld.
Met jongeren die niet aangeleerd krijgen hun frustraties en wrok jegens hun ouders en de buitenwereld te kaderen.
-Hun ouders houden niet van hen maar leven volgens regels?
-Ja, en daarom ontbreekt het generatie na generatie aan een rijk innerlijk leven waarbij men zijn onaangename gevoelens kan plaatsen ipv zich af te reageren op de anderen.
-Kunnen die kinderen eens ze groot zijn verwondering uiten voor iemand anders die een raadsel voor hen is?
-Nee. Ze kunnen mensen enkel zien als nuttig om hun eigen verzuchtingen te verwezenlijken.
-Dus gaan ze hen als slaaf behandelen?
-Op subtiele wijze, ja.
-Maar dat zie je vandaag toch ook op de werkvloer en in alle incest en pedoseksuele relaties?
-En in regeringsonderhandelingen. Om het met Nussbaum te zeggen: wij hebben nood aan een politieke cultuur die de naar buiten gerichte beweging van verstand en hart naar wat beminnenswaardig is moet aanboren. Pas dan zullen onze instituties kunnen worden gehandhaafd en ingezet tegen de voortdurende druk die wordt uitgeoefend door egoïsme, hebzucht en enghartige agressie.
-Dus WOI is nog niet gedaan?
-De IJzerherdenkingen zijn vluchtpogingen van het oude katholieke Vlaanderen om zeker niet naar zichzelf te moeten kijken en de enge wijze waarop generatie na generatie jonge mensen gevoelsmatig gekwetst en brutaal opgevoed werden en geïndoctrineerd met een betoog als: “leer lijden, klaag niet, presteer en doe zoals ons” te belichten.
Als mens zit de introverte Vlaming nog altijd in zijn loopgracht van waaruit hij alles wat vreemd is en zijn standvastigheid zou kunnen doen wankelen, beschiet met argwaan en vijandige gevoelens.
-Kunnen zij dan niet liefhebben?
-Enkel wanneer hun biologisch medelijden wordt getriggerd en via een derde, te weten hun God die hen op die manier onrechtstreeks verbonden maakt met wat vreemd is.
-En kunnen zij genezen worden?
-Enkel door culturele inteelt te vermijden.

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 10 juni 2014 in cultuur, geschiedenis, maatschappij, psycho

 

Leuteren over liefde

Liefde is de geliefde citeren zonder haar/zijn woorden te massacreren. Noch te hineininterpretieren.
Liefde is de komma op de juiste plaats zetten, de punt-komma vermijden en wachten na het dubbele punt op wat komen kan.
Liefde is het uitroepteken tussen haakjes zetten om het later als een vraagteken met geschenkverpakking eromheen aan de geliefde te off(r)eren.
Liefde is de kop, waarin de met aandacht opgeschonken thee gegoten zal worden, passievol voorverwarmen en als de zin voor thee achterwege blijft, de kop koesteren als een hoogtepunt van gedeelde intimiteit.
Liefde is samen luisteren naar John Cages  “4’33” en daarna dubbel zolang keuvelen over de betekenis van stilte in de blik van een nahijgend koppel.
Liefde is een analytische tekst over diverse vormen van liefde en verliefdheid uit een scheurkalender plukken en lezen en dan geïnspireerd enkele zinnen neerschrijven om die in het oor van de nog slapende geliefde te fluisteren.

(de tekst die tot inspiratie leidde, luidt als volgt:

VRAAG: Bestaat liefde echt, of is het alleen maar een chemisch proces in je hoofd waarbij we verslaafd raken een dopamine?

ANTWOORD:
LIEFDE kan echt bestaan en hoeft niet per se iets van doen te hebben met dopamine.
VERliefdheid echter, lijkt meer te maken te hebben met passie (zie hieronder b) en de spanning van het onbekende, en daaraan gerelateerd het prettige gevoel dat dopamine kan geven.
LIEFDE, da’s een ander verhaal…

Psycholoog Robert Sternberg verdeelt liefde in 8 groepen. Hij maakt daarbij onderscheid tussen verschillende parameters, te weten:

(a) intimiteit: delen van gedachten en gevoelens
(b) passie: het gevoel van hartstocht en alles daaromheen, maakt dopamine vrij in de hersenen.
(c) commitment: gemaakte keuzes & afspraken nakomen
Scoren alle drie de parameters (a,b & c) laag? Dan is er volgens Robert Sternberg geen sprake van liefde (groep 1). We spreken van volmaakte liefde (groep 2) als een relatie bijzonder hoog scoort op alle drie bovenstaande onderdelen a, b & c.
Bij ‘vriendschap’ (groep 3), scoort alleen intimiteit (a) hoog.
Bij ‘vurige liefde’ (groep 4), slaat de meter voor passie (b) in het rood.
Bij ‘lege liefde’ (groep 5), scoort alleen het commitment (c).
Bij ‘romantische liefde’ (groep 6) is er weinig commitment (c), maar redelijk wat intimiteit (a) & passie (b).
Bij ‘onechte liefde’ (groep 7) kan er wel commitment (c) en/of passie (b) zijn, maar ontbreekt intimiteit (a)
Bij ‘maatjesliefde’ (groep 8 ) is er weinig passie (b), maar wel intimiteit (a) en commitment (c).
Stellen die deze laatste liefde beleven, kennen geen passie en ontberen daarmee dus de energetische werking van dopamine. Maar ze kennen wel degelijk ‘liefde’ in hun relatie…”

Met dank aan Jo Walbers en Hugo Schellekens)

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 26 januari 2013 in literatuur, poëzie, psycho

 

Je es(t) un autre

Het is met het “ik” zoals met de tijd. Je leeft in het heden, maar dat heden is een seconde later al een verleden. Je kan pas beseffen hoe vol dat heden was, vanuit de toekomst terugblikkend.

cpido tegen flatgebnouwDe spiegel waarin je kijkt naar jezelf is bestoft en het vraagt (de) tijd om het stof weg te vagen, om te beseffen hoe je “ik” echt was. Maar helaas ben jij (en je ik)  dan al op weg naar een volgende fase. Bovendien is het “ik”, ook voor jezelf, het product van de confrontatie met Anderen (dat kan via paintings, muziek, lectuur,…).


Degene die praat en reflecteert en dit in de ik-vorm doet, is ingehuurd om wat zich in het verleden in onze hersentjes afspeelde en wat we zintuiglijk ervoeren, naar buiten te brengen (“buiten” kan ook zijn naar zichzelf toe, het innerlijke stemmetje).

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 5 januari 2013 in filosofie, psycho

 

Legoletters

Inzicht middels woorden is een ingebouwde drug. Gezond en gratis.

Geluk is het tot zich nemen van een hapklaar boek, een inspirerende tekst, een letterspielerei.

26 lettertjes, de legoblokjes van de homo sapiens. Meer moet dat niet zijn.

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 30 december 2012 in psycho, taal

 

Homo Emoticus

“Groepsgevoel, autoriteit en zuiverheid hebben een verbindende functie, reden waarom ze ook zo prominent aanwezig zijn in religies. Die ‘verbindende’ kracht is zo sterk dat mensen hun individuele belangen vergeten ten voordele van een overweldigend groepsgevoel.
Het conservatieve normen-en-waardennationalisme van De Wever speelt perfect in op die drie fundamenten die links vaak verwaarloost. Groepsgevoel verwijst naar het ‘Wij-de-Vlamingen’-discours. Afwijken van die ‘Vlaamse identiteit’ wordt snel als een vorm van volksverraad gezien.” (Jan de Zutter in De Morgen, 16/10/2012)

Spinoza begreep reeds dat medelijden geen zin heeft. En Luckas VDTaelen wist al te melden dat het bespugen van blanke meisjes door leeghoofdige afgehaakte jongeren niet getolereerd kan worden. Er zijn m.a.w. geen waarden van links, noch rechts. Er is wel de noodzaak om op alle aspecten die Haidt opsomt (lijden en zorg, eerlijkheid en wederkerigheid, groepsgevoel en loyauteit, autoriteit en respect, en zuiverheid en heiligheid) duiding te geven en het rechten/plichten verhaal op toe te passen. Waarbij als perspectief zoveel mogelijk vrijheid en als eerste optie preventie en begeleiding, en pas dan dwang moet staan.

De oplossing ligt echter niet in het collectieve, maar in een individuele responsabilisering én analyse. Een mens kan tekort schieten omdat hij/zij inherent niet over bepaalde inzichten of durf beschikt. Dat is een andere situatie dan iemand die net hetzelfde handelt (of niet handelt) uit onwil, of omdat hij/zij zich niet durft/kan onttrekken uit de sociale dwang rondom.

Zich opgenomen willen voelen in een collectief wil vandaag zeggen dat je met bepaalde aspecten van je persoonlijkheid verwantschap ervaart met anderen, maar dat andere facetten van je persoon niet accorderen met diezelfde mensen, maar dan wel weer met anderen, zelfs al ken je ze niet persoonlijk. Dat is wat men diets moet maken aan zij die vanuit angst, gekoppeld aan frustratie en verontwaardiging, radicaal stemmen, zich foerterig opstellen en een zondebok zoeken.

Het is zeer opvallend dat wanneer men in discussies met bv. geschoolde NVA-adepten hun persoonlijkheid betrekt in het pogen te verklaren waarom ze bepaalde stellingen innemen, ze hun staart intrekken en plots vinden dat het niet meer over ideeën gaat, maar “te persoonlijk wordt”. Daar ligt de sleutel om begrip te krijgen: duidelijk maken dat het emo-aangedreven wezen mens zijn mening (zijn logica, zijn narratieve outing) functioneel aanpast aan hoe hij gevoelsmatig een situatie ervaart. Doch die gevoelens kunnen evolueren door te beseffen waarom men ze ervaart. En ze dan genuanceerd te kaderen, waarbij empathie een veel belangrijkere eigenschap is dan concurrentieel zijn. Ook de factor afgunst is cruciaal. Maar over die zaken (die dus de zgn. “eigen mening” onderhuids op dictatoriale wijze sculpteren) praten, is in dit post-katholieke landje nog steeds o zo moeilijk.

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 16 oktober 2012 in maatschappij, politiek, psycho

 

Seksisme

Waarom sneren jongegasten “hoer” naar een jongedame die hen eigenlijk aantrekkelijk overkomt? Omdat het niet spoort met hun moraal, met de rem die ze zichzelf vanuit principes (ingedrild door ouders en imams) opleggen. Een fenomeen dat ook door christenen wordt gebezigd (zij het vandaag beschaafder, dus zonder agressie; vroeger was dat anders). Principes moeten voor iedereen gelden, dat is het (foute) uitgangspunt. Dus als de kerk (of de imam op papa moslim of wie dan ook die een impact heeft) een regel oplegt en zegt dat dat de norm is in de samenleving, is de confrontatie met wie die norm niet volgt, een beproeving. Men ziet iemand iets doen wat volgens de eigen (opgelegde) principes niet mag, dus gaat men die persoon met de vinger wijzen. Een zeer primitief gedrag. Respectloos. Volslagen intolerant. En zeer egocentrisch, want door de ander te beschimpen, geeft men zichzelf het gevoel dat de eigen waarden correct zijn.
Sapere aude: leer zelf (kritisch) denken. Probleem is dat als men enkel omringd is door gelijkgezinden, men in een vicieuze cirkel zit.
Een oplossing is meer zelfinzicht. Psychologie versus machisme. Zelfreflectie versus principes. Spotten, met jezelf. Nietzsche viel er Kierkegaard op aan. Het Ubermensch-concept is niets anders dan dat: durf de normen te verlaten; ontdek wat er dan op je afkomt, ook als je er alleen voor staat en de anderen uit je gemeenschap zich er niet aan wagen. De angst zichzelf los te laten, en een ander in de spiegel te zien. Daar draait het om. Met wetten kan je dat niet veranderen. Met veel praten wel.

Je hebt enerzijds de zelfredzaamheid en weerbaarheid van vrouwen (niet altijd makkelijk, zeker niet als er agressie in het spel is!), en anderzijds heb je de link tussen het machogedrag van bv. magrebijnse mannen en de wijze waarop ze met hun vrouw en dochters omgaan. Die lijn moet je doortrekken, dus vind ik het zeer goed dat er heisa ontstaat en dat men -op subtiele, intelligente maar desalniettemin doortastende wijze -budgetten en mensen graag!- die machomentaliteit gaat aanpakken. (ja toch?)
Voor elke vrouw die krachtig genoeg is om het machogedrag te weerstaan, heb je wellicht enkele moslima’s (meisjes en vrouwen) die niet kunnen opboksen binnenskamers tegen hun broers en mannen. Het machogedrag is vaak voor jonge magrebijnen de enige manier om zich te affirmeren. Zij moeten dus hun leven zien te vullen met andere waarden en bezigheden. Zij moeten fier kunnen zijn op zichzelf zonder macho te wezen. Daar ligt de oplossing naar een mentaliteitsverandering. Vandaar: een subtiele, diepgaande aanpak. Vele gesprekken en niet het opleggen van boetes; een straf verandert geen mentaliteit, hoogstens wel een gedrag, en dus kan men wellicht met harde hand seksisme uit het straatbeeld weren, maar niet uit het hoofd en dus niet t.o.v de eigen partners en familieleden binnenskamers. Long way to go…

 
2 reacties

Geplaatst door op 27 juli 2012 in antropologie, cultuur, maatschappij, psycho

 

“Ik heb een relatie”

Kan men relaties bezitten? Kan men zeggen (zoals dit op Facebook bon ton is): ik heb een relatie met X?

Het probleem ligt hem in de twee woordjes “ik heb“. Een stuk(je) van jezelf heeft een relatie met (een stukje) van iemand anders. Of, laat ons bescheiden blijven, oefent zich in het hebben van relaties. Maar wie is die ik?

We zijn tegelijk in ons bestaan kind, gepassioneerde, hobbyist, dromer, liggen overhoop met onszelf, zijn overdreven verwachtingsvol jegens de ander,  zijn eventueel mama of papa, wellicht  collega -ondergeschikt jegens de ene, superieure van een ander, etc. Steeds spelen we een rolletje. Ons ik is dus gefragmenteerd.

Daarnaast stel je bij jezelf vast dat  een stuk van jezelf een relatie met jezelf heeft aangegaan (noem het eigenliefde of gezond narcisme). En een (klein?) stukje van jezelf is heel alleen, kan misnoegd zijn over wat de rest van jezelf uitspookt (dit kan in extreme vorm tot zelfhaat leiden) maar is ook in staat om te exploreren, je te verrassen, te dichten of te schilderen. Het is de vreemde in jezelf.

Dus als je zegt “ik heb een relatie”, definieer dan eerst welk stuk van jezelf een relatie heeft, en hoe de andere delen hier tegenover staan.

En dan dat “hebben“. Je hebt geen relatie zoals je een theepot bezit. Relaties zijn osmoses. Soms zit je in een achtbaan (met twee). Dan weer in een schuifaf of een slazwierder. Soms stroom je leeg in de ander; dan weer verword je samen tot een symbiose die je voordien niet voor mogelijk dacht. Maar bezitten…?

Nee… bezit is stagnatie. Alleen een dode ster bezit voor altijd haar relatie: kil en uitdovend. Wat schijnt dat kabbelt en fluctueert. Waardoor je na enkele jaren in wezen een totaal andere relatie hebt (met dezelfde persoon). Want beiden zijn ook anders geworden.

En dat geeft Facebook niet weer, noch in de tijdslijn, noch in statusupdates. Hoe zou het ook: Facebookowner Zuckerberg wil een mensensoort zonder privacy. Daarmee doodt hij impliciet elke relatie van het individu met zichzelf, en met de vreemde in zichzelf. Je komt dus niet veel te weten wanneer iemand zegt: ik heb een relatie met…. En wat dien je te verstaan onder een statusupdate m.b.t. relaties?

Loslaten die boel. Veel te complex (en daarom té schoon) om in één zinnetje samen te vatten.

Ofwel uitdiepen. En dan krijg je zoiets als: “De vader in X heeft een lat-relatie met zijn oudste dochter. De geliefde in X heeft een innigere relatie met de moeder van zijn dochter. De homunculus in X lig overhoop met de vader in X.”

En Face-book wordt dan op zijn minst Faces-trilogy.

 
1 reactie

Geplaatst door op 20 februari 2012 in filosofie, media, psycho

 

De ware aard?

De “ware” aard (van iemands persoonlijkheid) bestaat niet. Iedereen is een veranderende  mozaiëk qua persoonlijkheid(skenmerken). Bij het nemen van drugs (bv. alcohol) gaan bepaalde delen van onze hersenen actiever worden, en andere minder actief. Zo kan de luciditeit dalen vanaf een bepaald % alcohol. En bepaalde emotionele zones kunnen geaccentueerd worden.

Bij een situatie van frustratie (bv. op professioneel vlak) of angst ontstaan afweerreacties ter compensatie. Een extreem voorbeeld is cognitieve dissonantie waarbij men ongezond genot goedpraat. Dergelijke processen zijn sterker dan wat men zelf (bij nuchter redeneren) wenst. In nuchtere toestand kan je door te redeneren (rationaliseren) dergelijke opstootjes onmiddellijk kaderen en zelfs met logica teniet doen. Een voorbeeld: je bent te laat op een afspraak en rijdt gehaast. Voor je voert een chauffeur een dom manoeuvre uit (zeker dom in jouw ogen). Blijkt ie een Nederlandse nummerplaat te hebben, dan kan in je hoofd de (gebiedende) gedachte ontstaan: “Ollander, rijd nu eens door.” Zonder stress-situatie zou je zeggen: “Iemand doet een traag manoeuvre”. Want de nationaliteit (vervang door huidskleur) van de betrokkene doet niets ter zake. Zelfs al zou men cultureel een ander rijgedrag hebben (bv. in Zuid-Europa), dan zou iemand blaimen als “stomme Griekse chauffeur”  een veralgemening zijn op basis van externe kenmerken, en dus not done.

Dit zijn dus processen die in elke mens kunnen ontstaan. Het geeft n.l. een gevoel van ontlading om iemand te etiketteren (uitkafferen is gewoon een overtreffende trap) én het geeft een gevoel van sterkte want tegenover het beperken van iemands persoon tot 1 eigenschap, staat het groepsgevoel van al zij die (op basis van die eigenschap) zijn zoals jij. En als “blanke” ben je bv. in de meerderheid in Vlaanderenland.

Beschaving is dus het asap verdringen van dergelijke emotioneel discriminerende en reducerende opstootjes.  Elke mens is virtueel in staat racist te zijn. Elke mens is praktisch (biologisch, neurologisch) gezien in staat dusdanig gekneed te worden (door opvoeding, m.a.w. bijbrengen van tolerantie (of zelfs passie voor het andere) en zelfkennis) en zichzelf in de hand te houden, dat ie geen racistisch of intolerant gedrag vertoont. Maar soms -door alcohol bv.- kunnen emozones die rationele handrem ongedaan maken. Zeggen dat dit de aard van het beestje is, is fout. Zeggen dat dit ook deel uitmaakt van een mogelijk gedrag, is wel correct. Zo is actrice Sien Eggers (voor zover wat we lezen over het gebeuren de genuanceerde waarheid is) geen raciste maar heeft een racistische opmerking gemaakt omdat zij  haar rationele zelfbeheersing kwijt was. En als je intelligent bent en goed kan praten, kan je in dergelijke momenten je redenaarstalent, je discussieervermogen in dienst stellen van die emotionele opwelling. En voel je bij je zelf wellicht op de koop toe iets van “ik heb gelijk”.

Uiteraard bestaan er wel notoire racisten. Zij hebben geen opstootjes maar hebben discriminatie en hun  eigen suprematie als een snelweg in hun hersenen vastgelegd en bekijken alles vanuit die gekleurde bril. Hun ratio dwingt hen emotioneel bij momenten geen compassie te hebben met een “anderskleurige mens” die (in hun ogen) minderwaardig is. Men kan zichzelf (à la Hans van Temsche of Anders Breivick) kneden tot een rationele overtuigd racist. In het Vlaams Belang lopen er vele rond.
Schaf de mogelijkheid af om in je hoofd dergelijk contradictorische opstoten te hebben, en mensen worden sereen tolerante wezens. Maar meteen kan je alle soaps en heel wat romans  en films vergeten, want die drijven op het conflict ratio-irrationaliteit.

 
1 reactie

Geplaatst door op 1 februari 2012 in maatschappij, psycho

 

Hoop

‘Hoop is een dimensie van de geest. Zij bevindt zich niet buiten ons, maar in ons. Als je haar verliest, moet je haar opnieuw in jezelf en in de mensen om je heen zoeken – niet in dingen of in eventuele gebeurtenissen.’ (V. Havel, brief aan Olga, 19/11/1979 – met dank aan Peter Venmans).

Anderzijds: als je enkel  maar kan hopen (en die steeds uit jezelf haalt) zonder dat de omgeving zich wijzigt in de richting van wat je wenst (want hoop gaat over wensen), dan wordt het een zelf-drug.
Er is naïeve hoop. Hoop tegen beter weten in.

Er is plausibele hoop, daar doelt Havel op: je voelt aan dat iets zou kunnen, en dat geeft je energie. Maar helaas: wat kan, zal zich daarom nog niet voltrekken. Misschien is een levenskunstenaar degene die de hoop laat varen zonder cynisch of sarcastisch te worden.

Hopen op mirakels is overigens een vorm van domheid, misschien zelfs lafheid.

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 19 december 2011 in filosofie, psycho

 

Over vriendschap

Een vriend(in) laat je de kans jezelf te zijn. Een vriend is iemand die je neemt zoals je bent – ook met je kleine kantjes en die je daarom niet per se wil veranderen. Lijkt correct, maar “jezelf” bestaat niet zonder anderen. Een vriend(in) laat je dus de vrijheid jezelf te ontdekken door dialoog en communicatie. Die gift, het geven van exploratievrijheid, is één kant van medaille die de relatie tussen vrienden weergeeft.

Zelfkennis doe je op dóór de ogen van de ander; een vriend is juist iemand van wie je, als het er op aankomt, aanvaardt dat ie je analyseert en bekritiseert. Maar zonder eigenbelang, tenzij de liefde je wat bij te sturen voor je eigen goodwill.

De andere kant van de vriendschapmedaille is dus niet dat je geen kritiek mag geven. Kritiek moet kunnen. Alleen breek je  niet met een vriend omdat zij/hij er een andere mening of uiting (daad) op na houdt. Of omdat zij/hij je bekritiseert. Maar je mag haar/hem wel een halt toeroepen wanneer de geleverde kritiek hard aankomt, waarmee je uit het moeilijk te hebben (bv. wanneer zij/hij je gedrag of je gedachten genadeloos begint te “fileren”). Dan wordt het een kwestie van toon en aanvoelen en harmonie in de disharmonie te vinden.

Vriendschap is ook investering, arbeid. Vriendschap is engagement en derhalve bij momenten indien nodig ook confrontatie. Vriendschapsrelaties kunnen tegen een stootje. Omdat er wederzijds vertrouwen is en veel dat gedeeld wordt. Vriendschap is dus ook houden van.

 
1 reactie

Geplaatst door op 6 november 2011 in filosofie, psycho

 

Zeker weten?

Jan Terlouw in De Morgen over zijn jongste boek ‘Hoed u voor mensen die iets zeker weten’.
‘Iemand die iets zeker meent te weten, slaat de dialoog dood. Daar kun je niet mee praten. En het is gevaarlijk. Wie iets zeker weet, wil dat uitdragen. Desnoods met geweld op een ander : die moet en die zal dat ook weten. In religies zie je dag, het heeft vaak tot oorlogen geleid. Maar ook in de politiek. En het slaat zelfs kinderen dood die door hun ouders geindoctrineerd worden. Zo zit dat! Aan dat leven met dogma’s heb ik hoe langer hoe meer een hekel gekregen. Het leven is zoveel mooier, vrijer en vriendelijker als mensen dingen niét zeker weten.’

En toch is er niks mis met zekerheden. Vraag is op wat baseert iemand zich? Op analyse, (wetenschappelijk onderbouwde) lectuur en daaraan gekoppelde waardevrij intuïtief inzicht? Dan is het voor mij oké. Als men maar open staat om nieuwe inzichten, nieuwe onderzoeksresultaten of bevindingen van anderen onmiddellijk toe te laten en -indien nodig- de eigen zekerheid (gedeeltelijk) naar de prullenmand te verwijzen.

Absolute zekerheden bestaan niet, maar dat is geen reden om alles in vraag te stellen en af te wijzen.
M.a.w. het probleem is niet het paradigma zekerheid/weifel maar:

1. het conservatisme van menig mens die zich vastklampt aan wat ie ‘met zekerheid’ weet, ook als dat foutief blijkt;

2. de behoeften van velen aan een eensluidend gesloten vaststaand verhaal (of het nu een bijbel, koran, moraal of positivistische theorie is) waardoor starheid ontstaat jegens nieuwe ontwikkelingen of visies van anderen.

Maar het weze hen vergeven want onze hersentjes neigen steeds naar definitieve verhalen, dat geeft immers (gemoeds)rust en maakt het mogelijk de toekomst te voorspellen. En dat is dan weer een aangenamere zijns-toestand dan alert op zijn hoede moeten zijn en zich steeds paraat weten om gedrag en inzicht te moeten aanpassen aan onvoorspelbare factoren.

Wanneer Einstein zei: God dobbelt niet, trapte hij ook in de val absolute zekerheid te willen. Maar daarom moet je niet beginnen twijfelen….

 
2 reacties

Geplaatst door op 6 november 2011 in filosofie, psycho

 

Glimlachnarcisme om de berusting door te spoelen.

Naar aanleiding van de plunderingen in Londen en andere Engelse steden schreef Theodore Dalrymple een pamflet waarin hij stelt dat de rellen te voorzien waren (van een eyeopener gesproken) en hij Amy Winehouse met “haar domme smaak, haar walgelijke persoonlijke gedrag en haar absurde zelfmedelijden” symbool maakt van de plunderaars.

Wat Dalrymple niet kan/wil vatten (en daarin was Céline die ook in vierde wereldmiddens vertoefde een pak empathischer) is dat mensen opgevoed met weinig normbesef (behalve het wraakelement ter compensatie van onderaan de sociale ladder te staan) en een peergroup die dat nihilisme bevestigt waardoor men volledig onttrokken wordt aan de emanciperende en stimulerende impact van onderwijs en media (riooljournalistiek laten we even ter zijde) zonder verplichte begeleiding niet anders kunnen dan uitgroeien tot wat reeds sedert 30 jaar in elke grootstad bestaat: een zichzelf reproducerend “leger” van je m’en fou’tisten die van dag tot dag leven en hun kicks vinden in primaire gedragingen. Relschoppen en plunderen zijn voor hen verslavende extases.

Waar liep het mis? In de combinatie van de afwezige thuisopvoeding, de gettocultuur als normgeving en de marketingtechnieken die als enige externe normen inpompen. De rijken, de babyboomers, de bon vivants, de beroepspolitici en al wie zich tot het culturele, politieke en economische establishment wil rekenen, zou het liefst een muur rond deze wijken en mensen plaatsen en hen -op zijn Gaza’s- laten sudderen. Want het alternatief kost (overheids)geld en zal zelden tot directe voordelen leiden voor het establishment. Plunderingen zijn zeldzame momenten waarop de goegemeente even met de ogen knippert. En dan nog, want het zijn niet de rijke wijken die getroffen worden. Cameron zou er goed aan doen deze mensen op te sporen, niet om hen in de gevangenis te smijten maar om hen aan het werk te zetten met het opruimen van alle brol; hen face to face confronteren met degenen die de dupe waren van hun plunderingen en hen verplichten de winkels en huizen mee om te bouwen, in ruil voor een loon en dit alles onder toezicht van de technische dienst van de diverse gemeenten, incluis een afvaardiging van scholen, pedagogen en psychologen. Daarnaast moeten er meetings en cursussen komen met/voor ouders die voor de keuze moeten worden gesteld: of opvoeden, of je kids afgenomen zien worden.

Daarover heeft Dalrymple het niet. Hij wentelt zich in een  andere vorm van nihilisme, n.l. de onmaakbaarheid van een samenleving. Zijn achterliggende toon is er een van (zijn) superioriteit als mens, gebaseerd op klassieke, oude waarden. Zijn verwerping van Amy Winehouse muziek (zij nestelde zich in zelfmedelijden, en dat is meteen een reden om de muziek slecht te vinden, want superieure mensen doen zichzelf pijn en geraken al lijdende ergens in het leven i.p.v. zich narcistisch in een genotcultuur te wentelen) is ronduit potsierlijk. Overigens, Schubert en Mahler wentelden zich ook in zelfmedelijden. En ze maakten –net als Winehouse- muziek die aan de rand van de toen aanvaarde cultuurnormen stond. Dumpen maar?

Dalrymple doet mij denken aan een oude knorrige gentlemen die aan symboolrioting doet op het eigen binnenhof maar zich verder tot de uitverkorenen rekent. Het defaitistische mort à credit dat de vierde wereldburgers kenmerkt is voor Dalrymphe het loon dat ze verdienen omdat ze zich zwak, zonder zelfkastijding opstellen. Het knallen van de zweep, de striemen op de ontblote rug, de kletsen op de bil, het kaalscheren en het brandmerken zijn zowat de enige oplossingen die conservatief Engeland vandaag kan verzinnen. Soms lijken Dalrymphes teksten me een oefening in egopamperisme voor mannen op leeftijd die de energie ontberen het goede in elke mens te voeden. Dergelijk gedrag is evenzeer voer voor psychologen, dus zo untouchable moeten de superieure moralisten zich niet wanen. Het volstaat dat ze  zich even spiegelen aan hun schaduw.

 
3 reacties

Geplaatst door op 11 augustus 2011 in cultuur, maatschappij, psycho

 

Tijdloos

‘Ik zou willen dat er plekken bestonden die blijvend waren, onbeweeglijk, onaantastbaar, onaangeraakt en haast niet aan te raken, onveranderlijk en geworteld: plekken die konden dienen als referentie, als vertrekpunt, als bron’

George Perec

Dergelijke plekken bestaan. In ons geheugen. (En dit is niet op 1 plek in onze hersenen gelokaliseerd.)
Wij stellen steeds opnieuw een gebeurtenis samen, op basis van ijkpunten (gezicht, emotie, geur, kleur…) en putten dus uit een heel gamma van zones.
Soms gaan we onvolledige beelden bekomen, of zelfs incorrecte elementen toevoegen. We hebben dan al of niet bewust een specifiek onderdeel verdrongen of als negatief of juist als positief gelabeld. Op die wijze creëren we vaste, blijvende plekken. Vaak sterke beelden met een rijke ervaring, ook op gevoelsvlak.
We ervaren ze als waar, vaststaand, rotsen in ons eigen landschap. We kleven er een tijd op, een moment, een fase.

Hebben we ze ook echt beleefd? Soms wel, vaak niet. Want onze beeldvorming is ook beïnvloed door voorgekauwde inzichten van derden en door vele canons, collectieve (on)waarheden,… En door verzuchtingen, de wens van een leuke sfeer: een zekerheid door ons zelf gebouwd, een  zelf gefabriceerde plek.
Zo ontstaan ook ideale ruimten of inzichten die we met heel veel zekerheid  positief benoemen en vaak onze ethische houding bepalen en ons quasi intuïtief drijven tot het uiten van een mening.

En wat met een gevoel (en zijns-staat) die men De Kosmische Verbondenheid zou kunnen noemen? In zweverige middens noemt men dat het Zelf, het opgaan van het ik in Alles, de Omgeving. Is dat een rode draad in je leven? Een ijkpunt? Misschien, maat ook die verbondenheid ervaar je vanuit je zelf en de ervaring is misschien wel steeds hetzelfde (je kan je heel je leven verbonden voelen met Alles) maar de impact ervan en de intensiteit waarmee je dat Zelf ervaart, zal zeker verschillen. Je kan stellen dat je dat Zelf op je 15e aldus ervoer; op een andere leeftijd zal je het weer anders invullen. Dat je jezelf als een onderdeel van een biotoop in een kosmisch geheel ervaart, is dus een constante, maar de wijze waarop je dat ervaart en wat je er mee doet, zal steeds weer anders zijn.

Misschien is het ervaren van tijd en chaos wel een ijkpunt. Wat je ook doet, hoe fijn je je ook voelt, het zal altijd ophouden te bestaan. En dat is misschien wel de grootste zekerheid en geruststelling. Panta Rhei.

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 19 maart 2011 in cultuur, filosofie, natuur, psycho, science

 

Over de liefde

Is liefde een dialoog tussen twee blinde vlekken?

Een dialoog tussen twee blinde vlekken is als een vliegwedstrijd tussen twee blinde vinken. It does not exist.

Er kan enkel verlangen zijn (dat niet beantwoord wordt) tussen twee blinde vlekken.

Liefde kan je dat dan niet noemen. Wel hunkering en misschien afwijzing?

Liefde is de osmose waarin beiden een stuk van hun verlangen kunnen botvieren. Liefde is niet de ultieme versmelting, het samen 1 worden (dat kan er even zijn maar wordt sowieso gevolgd door een verschil, dus apart evolueren).
Liefde is als het overlappende deel van een venndiagram; steeds is er ook voor beiden een stuk waarin de ander niet binnendringt.

 
1 reactie

Geplaatst door op 10 februari 2011 in filosofie, literatuur, psycho

 

Heilzame hypocrisie

Wanneer men iemand een warm hart toedraagt en die persoon een droom aan gruzzlementen ziet vallen, kan empathische hypocrisie heilzaam helend werken.
Snijdend en harteloos zou dan weer een correcte van hypocrisie gespeende luciditeit zijn.

Soms spaart men dus een vriend(in) door niet de waarheid te vertellen. Mededogen uit liefde.

 

 

 
1 reactie

Geplaatst door op 31 januari 2011 in filosofie, psycho

 

Tijd en Ego

Er moet altijd iets voorafgaand gebeurd zijn aan wat er gebeurt. Dat lijkt mij een wet te zijn. Omdat er tijd bestaat. Wat op zich best wonderlijk is.

En laat ons hopen dat er ook steeds iets achterna komt.

Inmiddels beseffen we dat “het individu” (dat wat “ik” zegt in zichzelf) niks meer is dan het eigen geheugen, meegezeuld in een handelend lichaam. Het ik is een opeenstapeling van wat ik ervaren heb en hoe ik was in het verleden. Mijn “ik” was ooit een achtjarige; een puber, een student, een afgewezen geliefde, etc...

We willen allemaal dat ons verhaal (mijn leven) niet stopt. Dat er m.a.w. iets te gebeuren valt morgen en overmorgen, waardoor ons geheugen weer wat meer gevuld wordt en ons “ik” dus ook weer een beetje anders is.

Wij zijn kameleons en toch noemen we elke gedaante “ik”. Maar blijf je wel jezelf? Ben je ooit twee keer dezelfde in je leven? Je bouwt verder op jezelf en je verwordt tot iets anders. De vijfjarige die je ooit was en waar anderen van zeggen: “dat was jij”, dat ben je nu niet meer. De 20jarige die je was heeft een andere hersenwerking dan hoe je nu tekeer gaat. Als je dus ooit trots bent op jezelf, dan ben je enkele dagen later trots geweest op degene die je was, niet op degene die je op dat moment bent.

Wij schrijven dus onze eigen encyclopedia, en alleen omdat er steeds een stemmetje in ons hoofd piepte: ik ik ik, herken ik de verschillende verschijningen van mezelf. Succes kan dus ook betekenen succesvol vervreemden van wie je ooit was omdat die persoon je onaangepast lijkt voor de levenssituatie waarin je je nu bevindt.

Je laten beïnvloeden door de buitenwereld is een onderdeel van communicatie en van ons bestaan. Wij leven alleen maar in dialoog. De omgeving beitelt mijn persoonlijkheid. Hoe ik reageer is voor een groot deel bepaald door wat buiten me ligt. Enkel in onze slaap kunnen we onszelf zijn. Maar dan hebben we net ons bewust-zijn uitgeschakeld. Gelukkig verliezen we dan ook onze verantwoordelijkheid voor wat door onze hersentjes passeert.

Het eigen verhaal eindigt met de dood, het grote droomloze slapen. Het overgeven aan het Niets. Maar de inhoud van ons verhaal begon niet bij onze geboorte. Ons geheugen vult zich immers niet enkel met eigen ervaringen doch ook met kennis en inzichten die door orale overlevering via verhalen of via lectuur en audiovisuele producties doorgegeven worden. Wat voor mijn geboorte bestond kan deel uitmaken van mijn persoon en ik kan het met mijn geheugen oproepen.

Hoe ver gaan de dingen terug in de tijd? Tot aan de Big Bang. Kosmologen spreken over het punt der Singulariteit. Het moment waarop de Tijd stilstond. Toen was er niks. En toen begon het met de bigbang. Tijd en ruimte ontstonden. En dus ook het verhaal dat in elk van ons geheugen ingeschreven wordt.

Maar een mens die sterft, stopt zijn tijd. Dus een mens keert terug naar het beginpunt van de kosmos: wij eindigen in een punt waarop er geen tijd meer is.

Misschien is de kosmos een wedergeboorte, en is wat voorafging: een dood heelal dat tijdloos lag te slapen en plots wakker werd. Was het ook aan het dromen?

En wat was er dan voor dat heelal?

In Vaticaanstad zeggen ze: God. Simon Vinkenoog zei: God = Geboorte Orgasme Dood. En dus het leven is één langgerekt orgasme.

En daar ben ik het mee eens. Behalve als je aardappelen schilt of toiletpotten uitkuist: dat kan je bezwaarlijk orgasmerend noemen. Zo moet God zich gevoeld hebben toen Zij de wereld schiep: alsof Zij een toilet aan het kuisen was. Hard labeur. En slecht voor de rug. Misschien daarom dat de kosmos gekromd is.

Maar misschien droomde Zij deze kosmos. Misschien is het universum Haar nachtmerrie die werkelijkheid werd. Misschien slaapt God nog en zijn wij de acteurs in Haar droom. Loont het de moeite Haar wakker te maken?

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 7 juni 2010 in filosofie, psycho, religie

 

School is out

Schoolmoeheid. Uitgebluste leraars. Onhandelbare kids. Afbrokkelende schoolgebouwen. En dat in een van de rijkste regio’s ter wereld met een onderwijsbudget dat quasi de helft van de inkomsten van de overheid op soupeert. Houston, we have a problem.

Maar vooral: we hebben remedies. Want er zijn voorbeelden elders én we hebben potdorie enorm veel knowhow opgedaan de laatste decennia.

Schoolmoe? Tuurlijk. Zeker in het secundair onderwijs. Wij hebben in Vlaanderen een systeem dat gebaseerd is op taylorisme (m.a.w. fabriekproductielogica). Uren stilzitten en informatie slikken. Hier is een alternatief.

Een halve dag cognitieve vakken (van 10 tot 13uur), een halve dag artistieke (van 14u tot 17u) en lichaamscultuurvakken (verspreid over de hele dag om te relaxen). Er zijn regio’s (bv. in en rond München) waar men het al jaren toepast, met succes.

Relaxatiemomenten. Massage. Bewegingsexpressie. Het maakt het verwerken van cognitieve gegevens een pak makkelijker en het brengt evenwicht in ons zijn. Ook de omgevingsfactoren beïnvloeden ons welzijn. Zoals het interieur waarin we dagelijks vertoeven. Zou verplichte ontdekkingsstof moeten zijn: hoe richt ik mijn woonst in; less is more, design is everywhere (en er meteen ook een eco-dimensie aan toevoegen).

Je goed in je vel voelen, als leerling. En als leerkracht. Psychologie is fundamenteel.  Leren omgaan met je eigen emoties en gevoelens. Begrip voor anderen opbrengen. Zelfvertrouwen krijgen. En zelf later kinderen opvoeden: begin er enkel aan als je méér snapt van “de mens” dan datgene wat in soaps getoond wordt (een vak soapkijken met als uitgangspunt: hoe zouden die personages hun conflicten moeten oplossen, kan heel wat problemen de wereld uithelpen).

Vrijheid (en breder filosoferen over rechten en plichten van individuen) maar ook zich vragen stellen over de gedetermineerdheid van persoonlijkheden, gekoppeld aan passie voor wetenschappelijke inzichten: het zijn sleutels die ongetwijfeld tot een harmonieuzere samenleving zullen leiden.

Het blijft hypocriet dat het onderwijs vandaag quasi de enige plek is waar nobele waarden worden aangeleerd aan jongeren die, eens ze in de “echte” wereld stappen, in een havikencultuur van winstbejag, aandeelhoudersdictatuur en ratrace terecht komen. En waarvoor? Om te consumeren? Als je je niet goed voelt in je vel (lees: hersentjes) dan brengt niets soelaas.

We moeten de tijd nemen om te luisteren naar de problemen van jongeren; we moeten de tijd (de lessen, de job) stop zetten om aan relaties te werken. We moeten meer presteren in gezinsverband en samen met leerkrachten als ouder de tijd krijgen over kinderen en groepspgedrag te praten en er aan te werken. Dat is essentiëler dan meer tijd te steken in onze jobs.

Het Bruto Nationaal Product moet vervangen worden door het Netto Nationaal Welzijn.

Allemaal heel eenvoudig. Want de knowhow is er. Maar de hefboom om de samenleving (ja, samen-leven) in die richting te duwen ontbreekt. Van de economie moet je ‘t niet verwachten. Van politici ook niet. Wezenlijk is er een nieuw bestel nodig dat niet gebaseerd is op partijpolitiek en dat wél een model uittekent waarin de economie ondergeschikt wordt gemaakt aan levensritme, aan welbehagen, aan samenzijn. Pech voor wie geld najagen als rijkdom ziet.

Het is toch droevig dat 45 jaar na de jaren 60 van vorige eeuw we een veel duidelijker beeld hebben over hoe wij als mensen functioneren (hersenscans verklaren heel wat gedragingen waardoor een  begripsvoller inzicht mogelijk wordt en we zachter worden in het beoordelen van heel wat gedragingen), gekoppeld aan veel meer communicatiemogelijkheden en technologisch vernuft… en toch swingen de zgn. beschavingsziekten (een cynische term, beschaving) als stress, depressies, eenzaamheid de pan uit.

Akkoord, opvoeden is complexer (de wil van de Vader is niet langer wet; dialoog vervangt autoritair fysiek geweld en als jonge mens moet je steeds meer kunnen en weten om mee te zijn) maar we hebben de inhoudelijke tools om de nieuwe generaties hierin optimaal te begeleiden. We krijgen er alleen niet de tijd en de middelen voor. Shame shame on us.

 
1 reactie

Geplaatst door op 7 maart 2010 in maatschappij, onderwijs, psycho

 

Over Kopenhagen, het klimaat en de mens

Van Rome naar Kopenhagen

Het rapport van de Club van Rome met als ondertitel “De grenzen aan de groei” werkt sinds de publicatie in 1972 op de groei-ideologen als een rode lap op een stier (zeker op de bull van Wall Street). In de eerste plaats omdat het eraan herinnert dat louter mathematisch voortdurende, laat staan exponentiële groei op een per definitie eindige planeet niet mogelijk is. Bovendien blijken de voorspellingen over de uitputting van grondstoffen vandaag vrij accuraat te zijn geweest. De schattingen voor de piek in de olieproductie lagen rond het jaar 2000. Die peak-oil is imminent, indien al niet bereikt. Mits een correctie voor de eerste olieschok en de daaropvolgende recessie was de voorspelling van de Club van Rome nogal akelig exact. Geen enkele vorm van productiviteitswinst of vermindering van de energie-intensiteit per eenheid BNP kan het gegeven van de eindigheid der voorraden ongedaan maken. Op = op. En voor iets op geraakt, creëert het schaarste. En dus prijzen die de pan uitswingen. Enkel de financiële en economische crisis hebben de olieprijsexplosie van 2008 voorlopig kunnen stoppen.

Steenkool is vandaag nog altijd de belangrijkste energiebron. Wat dat betreft is er sinds de industriële revolutie niet veel veranderd. De steenkoolvoorraden verbranden kan wel nog een eeuw doorgaan. Daarin schuilt het grootste gevaar voor de opwarming want steenkool heeft een veel hogere CO2-uitstoot dan olie, zowel bij winning als verbruik. Naarmate de olievoorraden slinken zal men nog meer terugvallen op steenkool. Landen als China, Australië of de VS halen vandaag het leeuwendeel van hun energie uit steenkool. Niet toevallig zijn het de afgevaardigden uit de kolenstaten in het Amerikaans congres die iedere wet ter reductie van broeikasgassen tegenhouden. Zij dreigen daardoor de Kopenhagenconferentie te doen mislukken, ondanks de overtuiging van Obama, geadviseerd door o.a. topwetenschapper John Holdren van Harvard, dat het vijf voor twaalf is.

Het laatste IPCC-rapport heeft alle twijfel weggenomen over de oorzaak van het versterkte broeikaseffect dat de planeet doet opwarmen: de door de mens geproduceerde broeikasgassen. Voornamelijk door het massaal verbranden van fossiele brandstoffen sinds de industriële revolutie, met een exponentiële toename in de afgelopen 50 jaar; een toename die voort duurt tot op vandaag. Gezien de wereldwijd nog groeiende energiehonger zal zonder drastische maatregelen de broeikasgasconcentratie die nu reeds alarmerend hoog is, verder stijgen.

Ecologisch negationisme

Negationisme is een term die gebruikt wordt voor wie bv. de Holocaust ontkent. Negationisme kan echter ook slaan op het ontkennen van vaststaande wetenschappelijke feiten vanuit ideologische, economische of andere belangen, wanneer dit potentieel een misdaad tegen de mensheid impliceert. De campagne van milieuorganisaties waarbij de wereldleiders afgebeeld worden zoals ze d’er binnen 30 jaar zullen uitzien en ze zich verontschuldigen omdat ze niks (of onvoldoende) deden en zo verantwoordelijk zijn voor humane catastrofes, is een duidelijke uiting van het wijzen op de gevaren van klimaatnegationisme.

Wij kunnen in dit bestek niet het abc van het belangrijke broeikaseffect -dat zorgt voor een leefbare temperatuur op aarde- omstandig uitleggen. Feit is dat de klimaatwetenschappers het wel degelijk eens zijn over het antropogeen versterkte broeikaseffect ofte man made global warming.  Men probeert nu enkel nog de modellen te verfijnen. De hockeystickcurve die een vrijwel exacte reconstructie is van het temperatuurverloop van het laatste millennium op basis van het broeikasgasmodel, werd onlangs nog herbevestigd in Scientific American en wordt door de hele wetenschappelijke gemeenschap als een verworvenheid beschouwd. Alle historische temperatuurschommelingen met hun gekende oorzaken zijn erop terug te vinden. Het ontkennen van het antropogeen (door mensen) versterkte broeikaseffect is dus een vorm van negationisme en wordt wellicht ooit bestraft.

 

Inconvenient

De CO2-concentratie is de laatste 50 jaar met bijna 40% toegenomen en ligt daarmee hoger dan een miljoen jaar geleden. Zij bereikt dit jaar een nieuw record (390ppm) en stijgt verder met 2ppm per jaar. De gemiddelde temperatuur van het afgelopen decennium is de hoogste van de laatste 150 jaar. De warmste 10 jaren door de mens ooit gemeten doen zich voor in de laatste 12 jaar. De gemiddelde temperatuur op aarde ligt nu 0,7°C hoger dan voor de industriële revolutie. Met de huidige CO2 concentratie van 390 ppm is de kans groot dat de gevaarlijke drempel van 2°C opwarming al bereikt wordt. Zonder drastisch ingrijpen voorspellen recente studies een opwarming van 4 tot 7 graden. De modellen van de klimaatwetenschap zijn zeer accuraat voor de planeet als geheel, want geven een bijna 100% reconstructie van het gekende temperatuurverloop van het laatste millennium. Wie om wat voor reden dan ook het dreigende gevaar voor het leven op aarde ontkent neemt dus een zware verantwoordelijkheid op zich. Of, zoals het in “6 graden” van M. Lynas staat: “It is very difficult to get a man to understand something when his salary depends on his not understanding it”.

Het beperken van de broeikasgassen zal (quasi) niemand geld opbrengen. Tenzij men massaal investeert in alternatieve duurzame energiebronnen. Zowel Al Gore als bv. Thomas Leysen beseffen dat een groene economie ook business kan zijn. Maar kleine, geïsoleerde initiatieven zijn onvoldoende. Dit betekent dus dat de politiek richting moet geven aan de ondernemers. Beiden houden echter vast aan het huidige economisch groeifetisjisme. Het valt dus te voorspellen dat onze politieke en sociaal-economische leiders de moed niet zullen opbrengen het roer om te gooien. Het ontbreekt hen bovendien ook aan steun van de publieke opinie. Want het rijke westen (en de rijken in ontwikkelingslanden) zullen hun levenswijze moeten veranderen. Vandaag verbruikt de gemiddelde Amerikaan 25 ton, de Europeaan 12 ton en de Indiër 1,4 ton. De CO2-uitstoot van de grootste vervuilers moet tegen 2050 met meer dan 90% verminderd worden om te komen tot één ton per wereldburger (vandaar dat Al Gore het dus had over “An Inconvenient Truth”). Alleen zo is er een kans dat de temperatuurstijging beperkt wordt tot twee graden. Voorbij dit tipping point (dus een hogere temperatuur) gaat de opwarming zichzelf versterken en wordt de aarde op relatief korte termijn onbewoonbaar (op een aantal plekken rond de poolcirkels na).

IJsbergen op weg naar Nieuw-Zeeland

Alle ijsmassa’s op het land of op zee smelten in een toenemend tempo af. Het broeikaseffect doet zich vlugger en intensiever voelen dan men in het IPCC rapport van 2007 nog aannam. Het is op basis van dit rapport dat men in Kopenhagen discussieert. In plaats van de doelstellingen te verstrengen, denkt men eerder aan afzwakken. Een meerderheid van de wereldpopulatie denkt nog steeds in termen van economische haalbaarheid. Men vergeet graag dat in een broeikas waar de temperatuur te hoog is opgelopen er geen economie want geen menselijk leven meer mogelijk is. Het laatste IPCC-rapport geeft een vork van een kleine 2 tot een kleine 7 graden, afhankelijk van het uitstootreductiescenario. De meetgegevens en modellen van dit rapport, dat de basis voor de onderhandelingen in Kopenhagen vormt, zijn nu minstens 3 tot 4 jaar oud. Het is ondertussen duidelijk dat de effecten van de verdergaande opwarming zich vlugger en omvangrijker doen gevoelen. De GRACE-satelliet van de NASA heeft recentelijk een verdunning van de Oost-Antarctische ijskap gemeten, wat tot nog toe niet was voorgekomen. Bij een zeespiegelstijging van slechts 40 tot 80cm komen 136 laaggelegen steden in de problemen, waaronder alle grote zeehavens. In het bijzonder New York wordt genoemd als kwetsbaar, ook door toegenomen stormwinden op de Amerikaanse Oostkust. Nederland voorziet nu reeds een investering van 60 miljard euro(!) om overstroming vanuit het Rijnkanaal op te vangen. Door de smeltende Alpengletsjers komt het gevaar evenzeer uit het land als uit de zee. Het smelten van alle ijs ter wereld gaat dus sneller dan voorzien. Als de modellen fout waren, dan gaat het om een onderschatting. Als de zeespiegel met een meter stijgt, mag men opvang voorzien voor de inwoners van o.m. Amsterdam, Antwerpen en Rotterdam. Idem voor New-York, Sjanghai, Londen, Jakarta,… geen waterkering die soelaas biedt. Gevolgen zullen massale migraties zijn. Zowel in het rijke, als in het arme deel van de wereld. Minstens een half miljard mensen die in kustgebieden of delta’s wonen worden klimaatvluchtelingen. En als de opwarming exponentieel doorgaat, kan het smelten van het Groenlandse ijs het waterpeil met 7 meter laten stijgen. Adaptie is dus een illusie bij verdergaande opwarming.

Wat komt er op ons af?

Er resten ons nog enkele jaartjes om het roer drastisch om te gooien. En wat als we niet drastisch ingrijpen? Dan zijn we overgeleverd aan de oncontroleerbare desastreuze gevolgen van wat wij zelf in de afgelopen periode van zogenaamde economische voorspoed in gang hebben gezet. De kosten van het niet elimineren van verbrandingsgassen zijn oneindig. Een zich doorzettend broeikaseffect maakt het menselijk leven en veel van het bestaande andere leven op aarde onmogelijk.

Het is het hedendaagse ongeziene gebruik (maar ook verkwisting!) van schaarse natuurgoederen door het geglobaliseerde ongebreidelde productie- en consumptiegedrag die het probleem veroorzaakt. Naarmate de economie tegen haar ecologische grenzen botst, zal de markt zeker haar werk doen. Levensnoodzakelijke goederen (zoals drinkbaar water) zullen luxegoederen worden. Daarnaast zullen frivoliteiten zoalsq een hond bezitten extra beslast worden. Een straat afspuiten of een wagen poetsen met drinkbaar water zal beboet worden. Dagelijks vlees eten zal een ethisch onaavaardbare luxe worden. De menselijke overmoed die dacht de schaarste definitief te overwinnen zal dan een illusie blijken. Op politiek vlak kunnen dictaturen het gevolg zijn van de wereldwijde chaos die de verdergaande opwarming zal teweegbrengen.

Laten wij dus hopen dat EU-voorzitter Van Rompuy op zijn trips door Europa oog en oor heeft voor het verdrogende Andalusië en de nodige inspiratie heeft opgedaan om het klimaatprobleem te willen aanpakken, mocht hij ooit een rol gaan spelen op het internationale toneel dat niet alleen de volgende weken met de Kopenhagenconferentie, maar ook de maanden en jaren daarna beheerst zal worden door de op handen zijnde planetaire klimaatcatastrofe. Zijn regering noch zijn partij hebben tot nog toe veel blijk gegeven van een terzake erg bezwaard gemoed. Het zou een Christen mens nochtans sieren het rentmeesterschap der aarde ernstig te nemen. België heeft met prof. Van Ypersele van de UCL een vooraanstaand klimatoloog in huis bij wie de toekomstige president zijn oor kan te luisteren leggen. Het zal dan wel een beetje gaan tuiten als hij hoort dat Europa en de meeste van de G20 hun CO2-uitstoot met minstens 45% moeten reduceren tegen 2020 om de absolute gevaardrempel van 2°C opwarming van onze planeet niet te overschrijden.

Wat te doen?

Te realiseren door de rijke industrielanden: 80% CO2-reductie tegen 2050 en 50% wereldwijd. Deze doelstellingen figureren in het laatste IPCC rapport. 40% daarvan verwacht dit rapport te kunnen halen door het toepassen van het afvangen van CO2-gas geproduceerd door steenkoolcentrales. Deze capture and storagetechniek bestaat in wezen nog niet. Staatssecretaris voor Energie en fysicaprofessor Steven Chu noemt kolen dan ook zijn ergste nachtmerrie. Hij geeft toe dat het allesbehalve zeker is dat de C&S techniek zal functioneren. De VS voorziet nu een investeringsprogramma van 3,4 miljard dollar in de hoop binnen een tiental jaar de techniek op punt te hebben. In Nederlands begint Shell met een proefproject voor CO2-opslag. Het gaat hier om niet meer dan een zegge en schrijve het derde project ter wereld. Het reëel inschatten van al de mogelijke problemen en gevaren van deze techniek is dus eigenlijk nog niet begonnen. Indien het ooit doenbaar zou worden alle CO2 van verbrandingsprocessen ondergronds op te vangen, dan zal dit ten vroegste binnen enkele tientallen jaren kunnen. Dat is rijkelijk te laat. De CO2-uitstoot mag pieken ten laatste over vijf jaar, om dan zeer snel te dalen tot bijna nul. Het ontginnen van steenkoolmijnen kan nooit CO2-vrij gebeuren. Steenkool is en blijft bij ongewijzigd beleid nog lang de belangrijkste energieleverancier. Het mikken op het onder de grond steken van verbrandingsgassen om de klimaatramp te vermijden lijkt dus inderdaad erg op struisvogelpolitiek. In dat geval moeten wij dus een andere oplossing zoeken, zo stelt ook Steven Chu. Anders gaan we terug naar het Steenkooltijdperk. De nachtmerrie van Chu zou een voorspellend trekje kunnen hebben.

Het goede nieuws is dat president Obama zich probeert in te schrijven in het breed vooropgestelde broeikasgasreductiepad van minimum 80% tegen 2050 t.o.v. 1990 (= voor de VS 83% t.o.v. 2005). En dat China ook een ernstige inspanning wil leveren. Beide wensen dit ook te doen om reden van economische efficiëntie en energieonafhankelijkheid. Het slechte nieuws is dat het allemaal too little, too late dreigt te worden. De VS zouden de bulk van de reductie pas realiseren tegen het einde van de 40-jarige periode en China zal nog lang ieder jaar meer CO2 produceren. De wereldwijde uitstoot moet pieken (op zijn maximum zijn) in 2015, ten laatste in 2020, om nog een 1 op 2 kans te hebben de temperatuurstijging onder de 2,5°C te houden. Eens daar voorbij weten wij wel dat de temperatuur zelfs bij nuluitstoot nog verder oploopt, maar niet waar het stopt. Met wat dus nu voor ligt in Kopenhagen, kopen wij waarschijnlijk, om met J. Hansen van de NASA te spreken, a ticket for catastrophe.

Is er een drastisch alternatief?

De prioriteit van de 21ste eeuw, in het bijzonder voor de armsten, ligt in het voorkomen van een catastrofale klimaatverandering. De belangrijkste bijdrage daartoe is het elimineren van fossiele brandstoffen als motor van de wereldeconomie. Dit is geen kwestie van financiën maar van productiewijze: een zoveel mogelijk lokale economie van het genoeg met aangepaste technieken (gigantische windmolenparken en collectieve thermische panelen) en respect voor (de beperkingen van) mens en natuur. De meest efficiënte hulp die de hooggeïndustrialiseerde zones kunnen bieden aan de ontwikkeling van rurale gebieden, is het terugschroeven van hun verspillende, schadelijke en vernietigende productie- en consumptiewijze, die vandaag het geglobaliseerde model is geworden. Het verlaten van deze roofbouweconomie is niet alleen materieel noodzakelijk maar ook cultureel wenselijk. De gestresseerde tweeverdienende postmoderne middenklasse wiens levenstijl zes planeten veronderstelt is niet bepaald gelukkig, zelfs meestal niet tevreden. De huidige economie doet permanent de schaarste toenemen, ook de immateriële. Men kickt af in nepspirituele bewegingen. Om een burn-out te vermijden vliegt men verbuilend naar warme oorden om er de batterijen op te laden. En dit omdat de winstmarges voor bedrijven even hoog dienen te blijven (ten voordele van enkele happy few, de grote aandeelhouders) waardoor met minder personeel minstens even hard gepresteerd moet worden. Ethisch en humaan onaanvaardbaar.

Klimaatfundamentalisme als term hanteren voor het ernstig nemen van de bevindingen van de klimaatwetenschap behoort niet tot het gangbare taalgebruik. De huidige hallucinante CO2-concentratie is de hoogste sinds zowat een miljoen jaar, stijgt in een nooit voorgekomen tempo en is vandaag reeds dezelfde als tijdens het plioceen. Kijkt eens hoe de wereld er toen uitzag. Echt geen herbergzaam oord voor 7 miljard mensen…

 

Zon en aardkern

Ten slotte willen we nog wijzen op twee andere fenomenen die de aarde beïnvloeden.

Recentelijk verschenen artikels die de nakende dood van de zon predikten. De zonneactiviteit die zich uitdrukt in het aantal zonnevlekken en de daarmee samenhangende zonneuitbarstingen (massa-ejecties vanuit de chromosfeer), in de druk van de zonnewind en in de radiostraling, kent momenteel blijkbaar een diep minimum. In het begin van de 20e eeuw was er een cyclus met nog meer dagen zonder zonnevlekken. De dood van onze ster wordt dus lichtjes voorbarig aangekondigd. De variatie in energie die de aarde bereikt bedraagt over een zonnecyclus ong. 0,1 % . Volgens een studie van de National Science Foundation in de VS uit 2009, zowat de eerste in zijn soort, heeft de zonneactiviteit mogelijk een licht versterkend effect op bestaande weerpatronen zowel in opwarmende als afkoelende zin. Als men ervan uitgaat dat de licht afgenomen stralingswarmte een afkoelend effect moet hebben, dan zien wij dat desondanks de temperaturen eerder zijn gestegen sinds de vorige activiteitspiek van 2000-2001 (een cyclus bedraagt gemiddeld 11 jaar, dus soms meer of minder).

Andere klimaatwetenschappers hadden al vastgesteld dat de invloed van de variatie in zonnestraling verwaarloosbaar is in vergelijking met de door de mens geproduceerde broeikasgassen, waarvan de concentratie in de atmosfeer sinds het begin van de metingen in 1960 met bijna 40% is toegenomen. Dat klimaatsceptici met een niet steekhoudende, spectaculair geformuleerde voorspelling komen is in de aanloop naar Kopenhagen weer niet toevallig te noemen. Het gedruis van de klimaatontkenners op het web is ondertussen oorverdovend. Tot nader order bevindt zich onder de lawaaimakers geen enkele klimaatwetenschapper. Gelukkig beseft de overgrote meerderheid van alle natuurwetenschappers dat het door de mens versterkte broeikaseffect het waarschijnlijk zwaarste probleem is waarvoor de mensheid zich ooit gesteld zag.

Daarnaast is er wellicht nog een even groot probleem op komst. De aardkern koelt immers af (met 10% de laatste eeuw). Die kern zorgt voor het magnetisch veld. Daarvan zal vermoedelijk in een periode van 100 tot 10.000 jaar de polariteit omkeren (noord wordt zuid, en omgekeerd). En intussen (tijdens deze switch) minder in sterkte aanwezig zijn. Daardoor verkaalt de aarde, dringen dodelijke stralingen binnen en wordt het leven gedecimeerd. Het probleem van de overbevolking is dan opgelost. Maar als die afkoeling effectief ingezet zou zijn, gaat ze exponentieel  verlopen (volgens de één is de kern een ijzerkern, volgens de ander een plutoniumkern). Uiteindelijk wordt de aarde als Mars: een kille kern, een oppervlak met bevroren water, kaalheid en geen leven.

Misschien zitten we wel in een race tussen enerzijds opwarming van het aardoppervlak en anderzijds afkoeling van de aardkern. Sowieso wint de aardkern het. Men had nooit gedacht dat de kern nu reeds zou gaan afkoelen (20 jaar geleden dacht men dat de aardkern nog wel enkele miljarden jaren heet zou blijven. Niet dus.) Men vermoedt dat het definitieve afkoelingsproces begonnen is. Men weet niet hoe snel dit proces zal verlopen. In het slechtste geval wordt de aarde binnen enkele honderden of duizenden jaren onleefbaar.

Ja, wij zijn lucky basterds! In een kosmos vol onleefbare planeten hebben wij het hoogtepunt van de menselijke beschaving meegemaakt. Wij hebben grote lagen van de wereldbevolking laten proeven van dagelijks genot, een eerder gemakzuchtig leven, vrije tijd en diep inzicht hebben in hun eigen wezen. Meer is er niet te halen in deze kosmos. Fantastisch dat we dit ook via het www met mekaar kunnen delen. Je moet maar een koe of een hond zijn. Of een plutoniumkern. Of een wolkje. Of een analfabete Indische jongen uit een krottenwijk…

Dit mag niet tot cynisme leiden, maar tot met volle teugen in het leven staan, poëzie en tederheid op 1; incluis onnozele, hebzuchtige en klootzakkerige mensjes tegen hun kop meppen, want het leven is in het aanschijn van het definitieve sterven van de aarde véél te kort om gedwarsboomd te worden door lieden die denken dat ze onder de Vlaamse kerktoren twee keer per week hun wagen mogen wassen met drinkbaar water, elke dag vlees eten, naar VTM of één kijken en drie honden te vreten geven. En dan zeggen dat ze van niks weten maar ook non-believers zijn op het vlak van de klimaatproblematiek en een kaarsje laten aansteken, want ze geloven net als hun kardinaal in mirakels.

Democratie werkt niet en politici die herverkozen willen worden zijn een slechte tool om het roer in een samenleving om te gooien.

Te veel medeburgers beleven te weinig poëzie; zijn weinig benieuwd naar het wezen van alles en iedereen. Ze betijen, laten zich leiden en lijden voor niks…

Tijd om een gedicht te schrijven. Niet alleen het aardoppervlak of de aardkern is aan afkoeling toe.  🙂

                                    Willy Coomans

Nuttige links:

Welvaart zonder groei? http://www.petertomjones.be/index.php?option=com_frontpage&Itemid=1

Harvard Prof. John Holdren on “Global Climate Disruption: What do we know, what should we do?” http://www.climatesciencewatch.org/index.php/csw/details/holdren_global_climate_disruption/

Comment les riches détruisent le monde : http://www.monde-diplomatique.fr/mav/99/KEMPF/16157

La décroissance, une idée qui chemine sous la récession : http://www.monde-diplomatique.fr/2009/08/DUPIN/17702

Gordon Brown warns of climate catstrophe : http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/8313672.stm

We moeten optimistisch blijven: http://www.indymedia.be/nl/node/35506

20 kernbegrippen op een rijtje in Le Monde: http://www.lemonde.fr/le-rechauffement-climatique/article_interactif/2009/12/02/les-vingt-mots-du-rechauffement-climatique_1274201_1270066.html

10 spelers om in de gaten  te houden in Kopenhagen: http://mo.be/index.php?id=63&tx_uwnews_pi2[art_id]=26860&cHash=4f34c6cf65

Klimaatopwarming is een even grote bedreiging als het fascisme: http://www.independent.co.uk/environment/climate-change/climate-change-special-twelve-days-to-save-the-world-1832067.html

Het Plioceen: http://nl.wikipedia.org/wiki/Plioceen

Climate change: Too hot to handle: http://news.scotsman.com/global-warming/Climate-change-Too-hot-to.5867388.jp

Over de uitgelekte e-mails en files van klimatologen: http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2009/11/21/AR2009112102186.html

The Crusade to Deny Global Warming van  Amerikaanse onderzoeksjournalisten: http://www.thestar.com/business/cleanbreak/article/729339–hamilton-why-media-tell-climate-story-poorly

Death Denial: http://www.monbiot.com/archives/2009/11/02/death-denial/ en http://www.macon.com/world/story/926697.html

Alarmerende feiten: http://www.google.com/hostednews/ap/article/ALeqM5hjrkevVWHdM8rWorsC2E8mUvBPzgD9C4NKU80

http://solveclimate.com/blog/20091123/tipping-points-melting-ice-rising-oceans

Verzekeringsondernemingen voelen nattigheid: http://www.bloomberg.com/apps/news?pid=20601086&sid=akRSh6iAiGPs

Wereldwijde actie: http://www.350.org/

Tell people something they know already and they will thank you for it; tell them something new and they will hate you for it: http://www.monbiot.com/

 
1 reactie

Geplaatst door op 6 december 2009 in ecologie, economie, kosmos, maatschappij, natuur, politiek, psycho, science

 

Brains

jill bolte taylorHoe een herseninfarct inzicht kan geven in onze hersenwerking…

en tot een mystieke ervaring kan leiden.

Aan het woord is Jill Bolte_Taylor.

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 21 september 2009 in filosofie, psycho

 

Welkom op de bouwwerf Vlaanderen

Mensen hebben behoefte aan rust. Innerlijke rust geeft een gevoel van tevredenheid. En dan waant men zich gelukkig. De omgeving draagt daar toe bij. Als de omgeving in rust is, dan krijgt het innerlijke ook de kans zich gezapig te vleien en te onttrekken aan woelige gedachten of nerveuze lichamelijke spasmen.

Alles wat leeft in de natuur bouwt zich daarom een hol, een bedje van bladeren, een stekkie voor de nacht. Van konijn tot aardworm, van holebeer tot spin: als landschapsbewoners zijn ze wat blij telkens opnieuw in hun vertrouwde veilige plekkie te kunnen terugkeren. Zonder dat bulldozers of spaden of predators hun woonst omgeploegd hebben. Utilitarisme in functie van gevoelsvrede.

Sommige vogels gaan een stap verder dan het minst noodzakelijke en versieren hun nesten. Iets wat menselijke holbewoners moet zijn opgevallen want zij begonnen de rotsmuren van hun holen te beschilderen met jachttaferelen, handen en symbolen. Later werden matjes geweven en deden boomstammetjes dienst als krukjes en tafeltjes. In het Vlaanderen van vandaag zijn Ikea, Leen Bakker of Alesi onze handlangers in het decoreren van ons hol. Sommige van onze medemensen gedragen zich als een Hyacinth Bucket (spreek uit Bouquet) en behandelen hun woonst als ware het een museum. Elk voorwerp heeft een vaste plek; het interieur werd aan de tijd onttrokken. Men durft er als bezoeker amper iets vastnemen, laat staan het op een andere plek neer te zetten. Uit angst de bewoners uit hun gewone doen te brengen.

Maar die behoefte om te leven in een decor waar alles voor eeuwig vastgelijmd lijkt, is dus blijkbaar bij velen ingebakken in hun natuur en een sine que non om tot innerlijke rust te komen, iets wat -geloof me vrij- onontbeerlijk is wil 2/3 van de bevolking niet geregeld uitbarsten in agressie. Dankzij het klokje op de schoorsteenmantel, de ’s ochtends op de centimeter nagemeten opengeschoven gordijnen of de sanseveria die met wiskundige perfectie in het midden van de tafel troont, zouden heel wat van onze medeburgers constant uit hun gewone doen zijn en de statistieken van geweldplegingen doen pieken. Korte lontjes worden door kleinburgerlijkheid ontstekingsvrij gehouden.

Binnenskamers geldt deze ietwat paradoxale vaststelling. Anders is het gesteld in de buitenwereld.

Trek de deur open en de kranen rijzen boven de gevels, drilboors daveren en betonmolens centrifugeren. Altijd wordt er in elk dorp of stadje in Vlaanderen wel ergens gebroken, geasfalteerd, valt er stof te ruiken of dient men te slalommen door bruin slijk tussen opengebroken dalstenen. Nooit is de buitenwereld af. Nimmer kan men er rust vinden. Altijd wordt er getransformeerd. En dat geeft het gevoel dat men zich moet aanpassen aan een veranderende omgeving. Dat maakt menig mens onzeker, nerveus en dus snel humeurig en intolerant.

De populisten in de politiek teren op dergelijke emoties. Zij pretenderen alle kwaad en ongenoegen uit de buitenwereld te kunnen weren, te beginnen met propere straten, stille pleinen en harmonische steden. Het is leuk te willen geloven in een droom.

In dat perspectief is een beurscrash als een geschenk dat nederdaalt uit de hemel. Hoe minder geld er verhandeld wordt, hoe minder transacties er gebeuren, hoe meer de economie stremt. En dus hoe minder bouwwerven, hoe meer een omgeving als “af” en voltooid wordt ervaren. En dat geeft innerlijke rust, ook als men buiten op straat is.

Zet de economie dus on hold. Stop met verbouwen. Stop met breken. De Hyacinths van deze wereld kunnen al die veranderingen niet aan. Ze snakken naar het stilstaande beeld uit hun jeugd; het dorp of de wijk waar alles elke dag hetzelfde oogde; waar rust heerste en de orde van het eigen hol ook op straat werd doorgetrokken. Alleen bij de tandarts willen ze drilboren horen trillen. Alleen door Saharawinden mag er nog stof op hun wagen neerdwarrelen. Alleen stappen in een drassige weide mag nog vuil schoeisel opleveren.

Geef hen dat. En het populisme zal een voedingsbodem minder hebben. Plan verbouwingen tot in de details, in een perspectief van tien jaar, en begin tegelijk aan alle verbouwingen zodat ze ook weer tegelijk stoppen en er snel jaren na mekaar volledige harmonieuze omgevingsrust heerst.

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 25 november 2008 in economie, maatschappij, psycho

 

Finse eerlijkheid

De Finse Formule 1-piloot Kimi Raikkonen krijgt een verkeersboete van 30.000 euro wegens ongeoorloofd transport. Hij vervoerde drie sneeuwscooters. In Finland wordt de boete bepaald door je inkomen. Het gerecht ging uit van een maandsalaris van 150.000 euro.

In België, noch in de ons omringende landen, worden de meeste boetes (en zeker degene die opgelegd worden zonder rechterlijke uitspraak) nooit gekoppeld aan het inkomen en daarom weegt eenzelfde overtreding veel zwaarder door voor minder kapitaalkrachtigen. Die worden dus extra beboet. En de EU-excellenties krabden zich in hun schaamhaar.

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 26 december 2005 in humor, media, psycho

 

THE GREEDY QUEEN

De koningin van Engeland heeft zich een i-pod aangeschaft.
Nee, ik ben niet geïnteresseerd in dit soort royaltynieuws. Dat die mensen doen wat ze vinden wat ze moeten doen. Zolang ook de aanschaf van een pak frieten door een asielzoeker of de scherpzinnigheid van Dupont om de hoek niet breed in de media wordt uitgesmeerd, mogen ze de Queen haar aankopen links laten liggen.
Wat we niet te weten komen is welke nummers ze zoal op haar machientje heeft geïmporteerd. Zou ze het aandurven van “God Save the Queen” van The Sex Pistols te beluisteren. I doubt it. En heeft ze die nummers gratis van het internet geplukt?
Dat laatste zou me niet verbazen, want wat lezen we nog: ze stuurde een lakei eropuit om de i-pod te kopen, met de nadrukkelijke opdracht van korting te vragen.
Kijk, daar word ik nu pissig van! Madame is miljardaire, houdt er een 19e eeuwse moraal op na en wil dan nog afslag. Greedy people! Op kosten van de belastingbetaler of met de rente van het op het zweet van oud-kolonies opgebouwde rijkdom, schaft ze zich een speeltje aan. En ze wil daar dan nog niet eens de volle pot voor betalen!
Daarin is ze helaas wél modern! Steeds meer merk ik mensen van diverse pluimage die eropuit zijn elke euro die ze kunnen meegrabbelen of uitsparen, ook effectief tot zich te laten komen of voor zichzelf te houden, zoals daar zijn: premie-opeisers, amper bekwaam de hun opgelegde taken uit te voeren; politici die een privé-vliegtuig ter beschikking willen hebben maar er niet in slagen toekomstvisies te ontwikkelen; topsporters die zich in Monaco nestelen eens de miljoenen binnenkomen…
Kleingeestig. Ja, klein van geest. Als minachting betekenis heeft, dan is het wel in deze context. Bah!

Zo, die emotie is even netjes gekanaliseerd.

 
1 reactie

Geplaatst door op 19 juni 2005 in maatschappij, psycho

 
  • Archief

  • juli 2020
    M D W D V Z Z
     12345
    6789101112
    13141516171819
    20212223242526
    2728293031  
  •