RSS

Categorie archief: maatschappij

Verdienste

Moraal en verdienste: elk succes is een samenloop van omstandigheden en men is slechts in beperkte mate zelf verantwoordelijk. Noch de genen die men heeft, noch de talenten, noch het bezitten van doorzettingsvermogen, noch de netwerken die men overgeleverd krijgt, noch het succes gebaseerd op ‘de juiste man op het juiste moment’, mogen zichzelf toegedicht worden.
Natuurlijk verdienen verplegers die privéproblemen hebben maar toch de patiënten een hart onder de riem steken, of slagers die van 6 tot 21uur aan de slag zijn, het een mooi inkomen te hebben (meer dan wat ze vandaag vaak hebben).
Meritocratie is dus een te verwerpen waarde. Heel wat natuurvolkeren begrepen dat extreme rijkdom toestaan, leidt tot afgunst en het doorbreken van solidariteit. Dus begonnen ze de succesvolle uit te lachen en zijn hele grote vis of hele grote reebok te nuanceren.
Miljardairs zijn een gevaar voor de samenleving. (Piketty).
Het punt is natuurlijk dat de inertie van de door de particratie of het populisme gekaapte democratie soms gelukkig teniet wordt gedaan door privé-investeringen en/of R&D-ontwikkelingen door miljardairs gefinancierd. Bill Gates doet ook goede dingen. Maar het zou correcter en te verkiezen zijn moest heel wat geld in een gezamenlijke pot gestoken worden waardoor niet plikplok een individu, een groep of een initiatief het daglicht zag. Maar dat er een bredere visie achter zit en iedereen gelijke kansen krijgt ervan te genieten.
Natuurlijk moet men daar geen klassenstrijd voor gaan leveren. De omstandigheden van het systeem creëren de rijken. Wijzig de omstandigheden. Room de woekerwinsten af. Maak een verschil tussen het bedrijf dat nuttige producten of diensten levert, groeit en jobs creëert en de miljardair die speculeert, ongeacht waarin of waarvoor en de CEO’s onder druk zet nog meer dividenden uit te betalen.
Mensen mogen rijk worden, maar niet superrijk. Mensen mogen eigendom bezitten maar geen hectaren, laat staan regio’s.
Rijk worden met voedsel of water, het claimen van genetische codes van gewassen, petroleum of andere energiebronnen bezitten en zo rijk worden: dit is nefast.
Het is niet omdat een economisch model het mogelijk maakt schatrijk te worden, dat dit ook aanvaardbaar is. ‘It’s the system, you idiot’. Cynisme is te makkelijk als levenshouding.

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 18 augustus 2019 in filosofie, humor, maatschappij

 

Zwaaien maar

Heisa om een vlag. Typisch Vlaamsch. Moet zeker in die canon komen.
Of wacht: het vertrappelen van een vlag maakt moslims woest en het verbranden ervan doet Amerikanen razend worden.
Dus is het is iets universeels, zich emotioneel betrokken voelen bij een vlag? Gaat een canon dan niet per definitie over wat de mensheid bindt?
Maar wacht: er zijn ook veel meer mensen die hun schouders ophalen voor al dat vlaggengedoe.
Dat is dus de kern van een andere canon.
Terwijl zie ik een polsstokspringer een aanloop nemen met een vlaggenstok.
Niet de vlag maar de stok is de essentie.
Al is de vraag: hoe hoog ligt de lat? Hoog genoeg om er makkelijk onderdoor te kunnen.
Als we maar zacht vallen, denk ik dan. Dat vind je in alle canons terug. De behoefte aan dons, het is het maizena van elke beschaving. Schuif even op: er zijn nog een miljard vallenden die ook een plekje zoeken. Identiteit is dus tetris voor poëtische zieltjes. En voor wie eelt heeft op zijn ziel. En op zijn achterwerk.
En als we het koud krijgen? Dan draperen we onszelf. Met een ingebeelde vlag.

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 18 augustus 2019 in cultuur, maatschappij, politiek

 

Diversiteit

-Papa, leven wij in een multiculturele samenleving?

-Neen, en laten we dat ook maar zo houden.

-Maar ik dacht dat jij hield van diversiteit.

-Uiteraard. Wij leven in een  cultureel pluralistische samenleving. Fantastisch. Maar dat betekent wel dat een heleboel rechten én plichten voor iedereen gelden.  Wat niet het geval is in een multiculturele samenleving.

-Daar mogen sharia-rechtbanken bestaan.

-En mogen meisjes op hun 12e van school worden gehouden. En stelt men geloof boven de wet.

-En mag men besnijdenissen doorvoeren op kinderen, ook als blijkt dat een deel van hen eens ze volwassen zijn, ervoor pleitten dit niet te doen en hen zelf te laten kiezen op volwassenleeftijd.

-Zo is dat. Bovendien leidt een multiculturele samenleving tot meer censuur, en dus een beknotting van de persvrijheid.

-Hoe zo?

-In een multiculturele samenleving krijgen minderheden culturele rechten en kunnen bijvoorbeeld kritiek op hun handelen, gebaseerd op hun religieuze identiteit, aanklagen als racistisch of discriminerend.

-Maar sedert het arrest Vajnaj vs. Hongarije uit 2008 weten we toch dat een rechtsstelsel dat mensenrechten onderwerpt aan het dictaat van publieke verontwaardiging niet beantwoordt aan de grote principes van een democratische samenleving, aangezien de samenleving haar oordeel moet steunen op argumenten en niet op een aanvoelen of emoties.

-Dat principe is inderdaad strijdig met de rechten die men zou bekomen in een multiculturele samenleving. Maar als men het niet naleeft, dan zal dat asap leiden tot het veroordelen van al wie kritiek heeft op het reilen en zeilen van minderheden die universele rechten met de voeten treden. Bovendien is het nefast voor de kritische stemmen binnen die gemeenschappen.

-Dus als we bijvoorbeeld het salafisme binnen Europa de mond willen snoeren, dan moeten we altijd onze waarden van reciprociteit, tolerantie en vrijemeningsuiting laten gelden?

-Zeer zeker.  We moeten tegelijk ook begrijpen dat identiteitsdenken altijd een machtsdenken is, dat in se gewelddadig is.

-Waarom?

-Wanneer je een ander mens een identiteit aanmeet, dan etiketeer je hem en sluit hem op in een kader. Doe je dat op basis van huidskleur, dan ben je racist. Doe je dat op basis van een cultureel gedrag, dan accentueer je de verschillen, negeert de gelijkenissen en stop je hem onder 1 grote noemer, terwijl die mens sowieso veel meer is dan enkel de identiteit die je hem aangeeft.

-Identiteitsdenken doet dus de veelzijdigheid van een persoonlijkheid oneer aan.

-En leidt vanuit een groep tot een groepstiranniek gedrag. Blanke shooters knallen Hispano’s neer. Enkel omdat ze geen blanken zijn. Imams of pastoors leggen gedragsregels op aan ‘hun’ gelovigen, ook als die regels botsen met de culturele normen die hen omringen.  Dit ter vrijwaren van een groepsidentiteit op basis van 1 eigenschap, die niet eens door iedereen op dezelfde wijze wordt ingevuld.
-Maar als godsdienst of vermeende culturele identiteit de strohalm is waaraan mensen zich kunnen aan vast klampen om zich gerespecteerd te voelen?

-Dan is er een probleem. Dan heeft deze cultureel pluralistische samenleving een steek laten vallen.  Zoals de junkie of de kettingroker een probleem heeft. Maar ga je hen hun gang laten gaan, of ga je met hen in dialoog, met de bedoeling hen tot andere inzichten te brengen?

-Hoe moet je die dialoog voeren?

-Dat is een vraag voor communicatiemensen en psychologen. De beste manier is steeds een 1 op 1 gesprek. Gebaseerd op respect en met de bedoeling vertrouwen te winnen, en niet de kloof verder uit te diepen. Maar daarin moeten wel harde woorden kunnen vallen. Want uiteindelijk wil je het allermoeilijkste bekomen dat er bestaat: een mens ontdoen van zijn gewoontes.

-En hem een nieuwe zekerheid aanreiken.

-Of op zijn minst de contouren ervan.

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 9 augustus 2019 in maatschappij

 

Elections

Wanneer ik politici Churchill hoor citeren en onderschrijven, n.l. dat dit door partijen gedicteerde getrapte parlementaire systeem het minst slechte is dat we kennen, weet ik dat:
1. deze mensen falen in het inventief en creatief zijn. Immers, elk product, elk proces dat vol fouten is, wordt vervangen door betere producten en processen. Maar de politiek kan dat niet, zichzelf heruitvinden. Zij leven nog in een 19e eeuwse constellatie. Om de parallel te trekken: de politiek leeft nog steeds in een VHS-systeem terwijl digitalisering de norm is. De stap zetten van analoog naar digitaal, is niet mogelijk met partijen.
2. we moeten dus afstappen van het gegeven democratie gelijk te stellen aan het kiezen van vertegenwoordigers. En zeker geen vertegenwoordigers die door partijen worden voorgesteld. Zo’n systeem is old fashion. En onrendabel en inefficiënt om globale problemen aan te pakken.
3. hoe moet het dan wel? Kijken we even naar de besluitvorming. Die wordt voorbereid in commissies door specialisten. Terecht. En dan komt het primaat van de politiek om de hoek en wringt men veel voorstellen de nek om omwille politieke spelletjes. Dus moeten we een orgaan hebben (een parlement) dat erover waakt dat bij elk te behandelen topic een groep (commissie) wordt samengesteld waarin alle visies en ervaringen zitten. Tegelijk wordt online de bevolking bevraagd. De input van die bevraging gaat naar die groep van experten en zij stellen een synergie op met een stappenplan dat dus het beleid is en uiteraard ook een financieel kostenplaatje bevat. Wie voert dat uit? De administratie. Zoals dat nu ook het geval is. En dat orgaan (commissie) controleert de uitvoering (dat gebeurt vandaag amper).
4. wie zetelt er dan in het parlement? Vertegenwoordigers van diverse belangengroepen: beroepsorganisaties van ondernemers, vakbonden,…, onderzoeksjournalisten, multidisciplinaire academici en een aantal bij loting bepaalde burgers. Zij bepalen de agenda en stellen de commissies per topic samen en waken over de werking van die commissies.
Zo bekom je een mix van bekwame lieden, directe inspraak en straight to the point langetermijn beleid.
5. en neen, ik ga geen partij oprichten om dit te promoten.

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 26 mei 2019 in innovatie, maatschappij, politiek

 

Roots without boots

Mensen zijn het product van hun omgeving en hoe ze daar met hun talenten en driften op inwerken. Identiteit vernauwen tot een wij-gegeven is dan ook paniekvoetbal om toch maar een houvast te hebben. Eigen aan sommige 60+’ers. En het geeft allicht wat nepromantisch gevoel.
In dat hopeloos gedateerde Parijse deels opgebrande kathedraaltje (overigens zijn de meeste kathedralen esthetische anticontemplatieve gedrochten) tekenden de Fransen de vrede van WO1. Schoon volk, die oorlogsvoerders. Allemaal gelovigen! Koningen, keizers en tsaar. Katholiek, protestant of orthodox. Ze hadden die gekroonden moeten kruisigen. 😉
Dat is niet mijn verleden (en zo ja, dan zijn jodenvervolgingen en de NSDAP dat ook). En dan zit in elk van ons een mogelijk psychopaat want niets menselijks is ons vreemd. Alleen is de hamvraag dan: hoe ga ik daar mee om? Niet met adoratie. Spinoza zou raar opkijken wanneer men verdiensten geeft aan datgene wat beklemmend werkt. Wie te lang een schoen draagt die twee maten te klein is, voelt opluchting wanneer de schoen uitgaat, maar wat is de verdienste van die schoen, wetende dat zich ontdoen van iets slechts het begin is van een exploratie, en geen synoniem van reeds gelukkig zijn.
En natuurlijk is ‘alles’ ons verleden en reeds de Montaigne begreep dat er wellicht meer wijsheid bij de Grieken en praxis-inzichten bij de Romeinen te halen valt dan bij de stagnerende middeleeuwers, op de herfsttij na.
Christelijke traditie? De traditie van de hypocrisie (doe niet zoals ik handel, maar hecht geloof aan mijn woord of mijn concepten)? Die van het mededogen? Vind je bij alle levensbeschouwingen terug. Katholieken en het authentieke claimen van waarden: get real.
Wie vandaag op dwaze wijze gelovig is (de meerderheid van moslims en een kleine minderheid van katholieken) en dus zich richt tot denkbeeldige hen controlerende opperwezens, de verantwoordelijkheid van het eigen handelen afwimpelend, etc… leeft nog steeds in het verleden. Het zijn de durvers en doeners, de in zichzelf wriemelende neuroten, de poëten die de ander even waardevol vonden, die ervoor zorgden dat een nieuw mensbeeld mogelijk werd.
Ik kwam laatst een vlinder tegen. En ik zei haar: waar is uw rups gebleven? Ze had er geen boodschap aan. Haar voorbeeld waren de vinken, de buizerds, de libellen.
Laten we de geschiedenis van Europa schijven met vrouwenportretten, schilderijen, bustes, pentekeningen. En met wetenschappen en romanciers. Veel plaats voor katholieke moraal of gelovige vroomheid of kunstmatige verbondenheid is er niet. Wel voor a-religieuze spiritualiteit en contemplatie. Al kan je natuurlijk elk werk aftoetsen aan eender welke ideologie of levensbeschouwing.
Maar misschien is het gepalavere hier in deze post wel een mooi symbool voor wat Europese identiteit kan zijn. Vinden van passie, inzicht en genegenheid, soms al zoekende, meestal omdat het gewoon voor het oprapen ligt. En omdat er zoveel te rapen valt, mag een ander een ander verhaal in mekaar puzzelen. Dat is Europa (of zou het wat mij betreft moeten zijn). En wellicht zouden zonder vrijzinnigheid heel wat gelovigen nog steeds via onderwijs (en predikend) pogen de anderen te overtuigen van de puzzel zoals zij die leggen. Kijk maar naar wat er zich vandaag in de States afspeelt.
Auteurs zoals Barnard houden van mythes. Die blijken zich meestal te gedragen als ballonnetjes. Je kan ze gerust doorprikken maar misschien zal een levenskunstenaar proberen er de helium uit te zuigen. Dan is alles wat ie nadien zegt door het timbre grappig.
(en nee, we zullen het maar niet hebben over de Poolse moraal, de Hongaarse intolerantie, de nu nog steeds bestaande wereld van Das Weisse Band (Haneke). Etc.)
Nu goed: ik sla geen mensen en ik bied ook mijn andere wang niet aan. Ik pols. Ik ontrafel. Ik hou een spiegel voor, ook aan mezelf, want ikzelf ben de rechter van mijn bestaan, mijn gedachten, mijn handelen. Dat staat mijlenver van geloof. Wat conservatieve mensen als Barnard zien als eigen aan de christelijke beschaving komt na die ‘beschaving’. En de wortels van hoe ik vandaag ben, liggen rond de Middellandse Zee, maar ook in Azië, of in het licht van een rode reus, in de resultaten van een Thaise massage of het ontrafelen van wat ons geheugen neurologisch net is. Barnard positioneert zich tegenover andere religies, zoals de islam, wanneer die niet open zijn. En wil het christendom zien als de hoedster van de tolerantie.
Laten we het dak van die Parijse kathedraal vermaken tot een park, dat de logica op zijn kop zet, dat de ecologische verbondenheid op deze aardkloot benadrukt en daardoor diets maakt dat we allen in hetzelfde schuitje zitten. Ondanks de eigen geaccentueerde puzzelstukjes.

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 25 april 2019 in geschiedenis, maatschappij

 

Grootsheid

De stemtest van de VRT trekt op niets, lees ik her en der. Want de vragen zijn te dwingend; of genuanceerde stellingnames kunnen niet gekozen worden.
Is zeker waar, maar die andere stemtest, genaamd verkiezingen, met de optie om enkel een bolletje te kleuren, is die dan minder dwingend of wél genuanceerder? En het gekke is dat bij de meeste criticasters uitgesproken rechtse partijen op 1 en 2 staan. Dus zijn die mensen dan gefrustreerd? Of schrikken ze van zichzelf?
Dat op zich is een interessant gegeven. Verder kan je wel met die vragen aan de slag om bijvoorbeeld (hou je even vast) in het onderwijs aan burgerzin en bildung te werken. Wie weet komt dat de kwaliteit van de samenleving ten goede. Of willen we enkel economisch inzetbare pionnen laten afstuderen?
Het woord van de week is wellicht: lat. Hoe hoog ligt de lat, of exacter hoe hoog moet ik ze houden om er een tik mee uit te delen op de blote billetjes van de jeugd…. (en laat die vraag er ook tussen zitten: mogen ouders hun kinderen slaan? Heb ik daar toch wel neen op geantwoord, zeker).
Verkiezingen gaat niet om ideologische keuzes maar om de vraag: hoe snel wil je straffen en wijs je anderen met de beschuldigende vinger aan. Hoe snel kleef je het etiket ‘irritante loser’ op iemands face?
Hoe vaker je een lat hanteert, hoe meer een samenleving evolueert van een Gemeinschaft via een LAT-relatie naar een ieder op zich en voor zich-constellatie.
Maar troost u: hoe meer pandoeringen je een ander geeft, hoe groter het risico dat de lat breekt. Al kunnen de striemen blijvende sporen nalaten. Maar sommige venten zeggen dat je daar groot van wordt. Ik zie zachtheid eerder als grootsheid.

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 6 april 2019 in maatschappij, politiek

 

Geen gezanik. Iedereen elektrik.

Wie een kijkje neemt op Mars weet dat een planeet oceanen van water kan bevatten, die leven herbergen, en nadien volledig droog kunnen komen te staan en dus geen (ontwikkeld) leven meer mogelijk maken.

Wij, mensen, hebben dus geluk op een planeet te leven waar water is, waar ontwikkeld leven mogelijk is. Wij weten dat dit binnen enkele miljoenen jaren niet meer het geval zal zijn. En dan misschien miljoenen jaren later weer wel. Zo gaat dat met planeten die op een bepaalde afstand (niet te dicht en niet te ver) staan van een ster (de zgn. ‘habitable zone’).

Intussen ondergaan we klimaatschommelingen. Onze copain Breugel leefde op een moment dat het vree koud was en dat zijn Frank Deboosere dagelijks kon kwijlen op extreme laagterecords. Toen er nog neanderthalers rondliepen was er een muur van 1 km hoog die ter hoogte van de Hoge Veluwe diets maakte dat er een ijstijd bezig was. De ijstijden duurden gemiddeld ongeveer 80.000 jaar en werden gevolgd door 20.000 jaar zachtere temperaturen.

We zijn nu stilletjesaan weer aan een nieuwe beginnende ijstijd toe. Maar vandaag hebben wij fabriekjes, vliegtuigjes en auto’s en pompen de ondergrond leeg, transformeren olie tot energie en wijzigen de samenstelling van de dampkring. Die dampkring zal -voor alle duidelijkheid- ook zonder ons wijzigen, maar niet vandaag. Misschien binnen 100.000 jaar. Of binnen 2 miljoen jaar. Of binnen 100 miljoen jaar.

We maken het ons dus niet gemakkelijk als soort. Die luttele periode (‘window of opportunity’ noemen ze dat in ruimtevaartjargon) dat wij kunnen bestaan, hebben we ziektes overwonnen, de levensduur van onszelf verlengd, het genot leren cultiveren en humor ontwikkeld. Formidabel voor een aards specimen. En daar willen we niet meer van terug.

We hebben méér energie nodig morgen, dan dat we vandaag gebruiken. Dus moeten we dat oplossen. We hebben ook permanente flux (toevoer) van energie nodig. Om stabiliteit te kennen. We moeten ook minder CO2 uitstoten willen we niet zonder drinkbaar water komen te zitten, dorre gebieden, rondtrekkende en uitstervende dieren en heel veel vluchtelingen die we zullen moeten neermaaien aan onze muren want -lees even de geschiedenis van de beschavingen- culturen verdwijnen doordat ‘barbaren’ aan hun poorten staan en die ‘barbaren’ (overigens vaak verfijndere culturen) staan daar omdat klimaatwijzigingen hen deden wegtrekken.

We hebben er dus allemaal belang bij globaal te denken, lokaal te ageren en ons te focussen op de volgende 5 of 10 decennia (en niet de volgende verkiezingen). En dus niet aan partijpolitieke spelletjes te doen, noch te denken dat particratie een structuur is waarmee we de problemen kunnen aanpakken. Deze vorm van democratie is wat dat betreft achterhaald als ‘managementinstrument’.

Wat weten we en wat staat ons te doen op het vlak van energiehuishouding?

1. De bestaande kerncentrales wereldwijd zitten in een uitdovend scenario. Maar we gaan geen centrales dichtdoen wanneer we geen alternatieven hebben, zowel qua opslag van energie (nodig om permanente toevoer te garanderen), als qua opwekking (voldoende windmolenparken, krachtcentrales, zonnepanelen, etc.).

2. Dus gaan we plannen. Hey ja, we gaan een planeconomie op poten zetten. Nee, geen communistische. Wel een gemengde planeconomie. Want privébedrijven laten ons blauw betalen voor de door hen opgewekte nucleaire energie. Of ze weigeren te investeren in nieuwe generaties thoriumcentrales en kernfusiecentrales. Want de research-kosten zijn gigantisch. Zonder overheden komen we er niet. Anderzijds hebben we dat privé-kapitaal nodigen en een stukje ondernemingsspirit om een en ander effectief te realiseren en efficiënt op poten te zetten. Maak dus een plan. Een globaal plan. Want we leven in een wereldeconomie (met of zonder Brexit). Een plan waarin ook de ontwikkeling op ecologisch verantwoorde wijze van een heleboel regio’s ingepland wordt. Waarin 5 tot 10 decennia vooruit geblikt wordt en de toekomst vast ligt, n.l. waterstofcentrales én groene energie eventueel aangevuld met thoriumcentrales. Plus goedkope ontzilting van zout water.

3. Zet dus academici, researchers, drukkingsgroepen aan het werk en geef hen dwingende bevoegdheden om een feilloos plan op poten te zetten. Feilloze plannen moeten altijd bijgestuurd worden maar wie een huis bouwt weet dat je zonder plan -maar enkel door elektriciens, metsers, bekisters, interieurarchitecten en eigenaars apart hun ding te laten doen je iets krijgt dat alles behalve een leefbare woonst zal opleveren. En toch zijn er ‘gelovigen’ die de vrije markt als motor willen laten spelen en zeggen: we zien wel waar we uitkomen. Dat kan je met taarten. Je kan bakkers laten taarten verzinnen en in hun etalages leggen. We zien wel wie overleeft en wat type taart geen aantrek heeft. Maar energie is te kostbaar en klimaat te belangrijk om de markt -als motor- te laten spelen. Er zijn ook ‘gelovigen’ die denken dat vadertje staat het wel zal regelen. Ga een les geschiedenis van de 20ste eeuw volgen en zie tot wat voor terreur en hongersnoden dit kan leiden. En dan heb je nog aandeelhouders die absoluut schatrijk willen blijven of worden. Helaas, maar zij zullen moeten inbinden. Winsten zullen afgeroomd worden en geherinvesteerd worden in maatschappelijke projecten, zoals energie-research maar ook sociale zekerheid.

Voila. En kunnen we dan nu dit plaatje uitrollen en stoppen met lanterfanten en bekvechten. En laten we de politiek zoals we die vandaag kennen vervangen door een systeem dat meer controlemechanismen bevat -inclusief objectieve media en degelijke onderzoeksjournalistiek; meer gewicht toekent aan fora en inzichten van wetenschappers en techneuten maar ook belangengroepen een parlement geeft om bij te kunnen sturen en bezorgdheden te kunnen uiten. En wie absoluut politieke partijen wil in stand houden, dat kan uiteraard. Maar dompel je ook eens onder in een cursus neurobiologie en draai je tong drie keer rond vooraleer je een ideologie ontwikkelt gebaseerd op de uitspraak: ‘zo zitten mensen in mekaar’. Geen enkele ideologie omvat de complexheid van het mens-zijn. En juist daardoor perst ze het bestaan in een dwangbuis. Met alle nare gevolgen van dien.

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 5 maart 2019 in maatschappij

 
  • Archief

  • november 2019
    M D W D V Z Z
    « aug    
     123
    45678910
    11121314151617
    18192021222324
    252627282930  
  •