RSS

Categorie archief: kosmos

Earth

Advertenties
 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 11 december 2011 in kosmos, ruimtevaart, science

 

Op een blauwe maandag…

hebben we o.a. bijgeleerd dat er zoiets bestaat als een Twitterkerkdienst. Gehouden in een Amsterdamse kerk. Zouden ze seks in de kerk (of in de pastorij) als gespreksonderwerp hebben gehad? Overigens, er werd getwitterd door gelovigen van diverse religies én door ongelovigen. Enkel God ontbrak op het appel. Haar iphone was plat.

Politici kunnen het niet laten ballonnetjes op te laten zonder eerst even een analyse te maken.  En dan schrikken ze wanneer er geruzied wordt. Waarna een bemiddelaar moet optreden. Somers bemiddelt (pardon: slaat een brug) met Antwerpse VLD. Parlementvoorzitters dichten het gat tussen PS en NVA. Het water is intussen ook diep geworden tussen Kris Peeters (Frans als tweede taal!) en Pascal Smet (Engels als tweede taal!). Daar is een polyglotte roeier nodig, al kan een tunnel ook soelaas brengen om te draineren.
Is er dan niemand in dit land die vanuit een helikoptervisie kan dirigeren?

Ik stel dan ook voor om alle politieke bemiddelaars een weekje in het Internationaal Ruimtestation te proppen. Wedden dat ze al na twee dagen een definitieve oplossing vinden? Claustrofobie doet wonderen! En je wegstoppen lukt lekker niet. (Let overigens ook op de witte sokjes van de gids.)

Nu we toch in de ruimte zitten. Er vindt momenteel een soort hypergangbang plaats. Diep in de kosmos. Een opzienbarende megabotsing. En ze (de sterrenstelsels) nemen er hun tijd vooraleer uitgebotst te zijn…

Terug op aarde, maar ook in de toekomst: robots zullen tegen 2050 de beste voetballers verslaan. De Rode Duivels beweren dat zij reeds in 2015 door de robotten geklopt zullen worden. Wil ik best geloven.

Maar in 2050 ben ik wellicht met doodgaan bezig. Al hoeft dat helemaal niet het einde van iemands carrière te betekenen. De meest succesvolle overleden groot-verdieners van het afgelopen jaar waren Yves Saint Laurent (verdiende $350 000 000), Richard Rodgers en Oscar Hammerstein (samen goed voor $235 000 000) en Michael Jackson (schraapte $90 000 000 bijeen).

Intussen blijf ik nog even verder leven. Wie weet kan ik dan ooit in dit toestel (zie foto) plaatsnemen. Wanneer Google het in productie neemt. Volgens hen het meest originele en realistische idee van de voorbije 12 maanden. Kwestie van droog te zitten en aan je BMI te werken. Maar realistisch is het enkel als navette. Om naar het werk te zoeven. Tenzij je behoefte hebt aan een baaldag. En je je ziek meldt. Prima idee, maar zie wel dat je snel kan lopen. En over een 3G-gsm beschikt. Oordeel zelf maar.

En wat ik dan zou doen moest ik thuis blijven? Erover denken om een workshop “zakelijk flirten” op te starten.

Of verder lezen in Elfriede Jeleniks De Contracten van de Koopman waar een bank een kleine belegger troost met de woorden: “Uw kapitaal hebben wij opgestookt, het was heel klein, het heeft niet lang gebrand maar het heeft ons toch verwarmd.”

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 27 september 2010 in humor, kosmos, politics, reclame, ruimtevaart

 

Brian Cox and Stephen Hawking: A meeting of minds.

Britain’s most celebrated scientists about the big issues: the unity of life, ethics, energy, Handel – and the joy of riding a snowmobile.

 
1 reactie

Geplaatst door op 26 september 2010 in kosmos, science

 

The mind of god?

Knowing the mind of God: Seven theories of everything

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 7 maart 2010 in kosmos, science

 

De mens stelt niets voor, maar juist daarom is hij essentieel.

Voor wie betekent de mens niets? Voor de kosmos. Want die bestaat uit zielloze materie, koelt steeds sneller af (=entropie, d.w.z. alles wat bestaat aan materie is bezig op te branden en te sterven, terwijl koelt het af) en tijdens dit proces (dat nu al 13 miljard jaar bezig is) zijn er her en der planeten rond sterren die gedurende een korte periode van hun bestaan (de aarde bestaat 4,7 miljard jaar) leven herbergen. Dit leven evolueert, soms overleven soorten maar zeker is dat alles ooit uitsterft. En in sommige gevallen, in bepaalde perioden in het bestaan van sommige planeten, is in het overlevingsproces intelligentie het beste wapen voor een soort (ten tijde van de dino’s was intelligentie niet het beste wapen om als soort te overleven. Gelukkig viel een komeet op aarde anders had jij dit niet zitten lezen). In onze contreien leven we gemiddeld 75 jaar (vrouwen iets langer), en dat is dus belachelijk kort op kosmische schaal. M.a.w. de kosmos ligt niet wakker van ons.  En wij ook niet van de kosmos, maar wel van onze biotoop (op onze eigen planeet). Daar zegt de kosmos van: doe maar. Als de biotoop wijzigt (door vulkaanuitbarstingen, door komeetinslagen, door CO2-verbrandingen,…) dan zal het leven schoksgewijs evolueren; sommige soorten sterven, anderen zullen beter aangepast zijn. Sommige soorten zullen decimeren, anderen zullen woekeren. Er zit een logica in de kosmos, maar géén moraal noch ethiek (tenzij dan dat sadisme niet nodig is, maar mededogen is evenmin aan de orde -zie sterren die planeten opslorpen, zwarte gaten die materie opzuigen en gehandicapte zebra’s die geofferd worden aan predators).

Wij zijn een toevalligheid die enkele seconden zullen bestaan t.o.v. de tijd dat het universum zal bestaan (want ooit zullen alle sterrenstelsels (dus sterren) uitdoven en houdt het universum zoals we dat nu kennen op te bestaan). Tegelijk zijn wij op deze planeet als zoogdieren intellectueel het meest geëvolueerd en hebben het grootste zelfbewustzijn, én ook de meeste inzichten in het leven. Wij stellen ons als enigen (op deze planeet, niet in de kosmos want daar zal ongetwijfeld heel wat leven met zelfbewustzijn bestaan) vragen over bv. de zin van ons bestaan. Wij hebben ook een bewuste tijdservaring (wij beseffen ten volle de eindigheid van elk leven). Let wel, er zijn nog zoogdieren die verdriet en liefde en genegenheid kennen. En misschien ook een besef i.v.m. sterven, want als zoogdieren troost zoeken bij mekaar en rouwen, dan kan het zijn dat ook in hen een stemmetje (zoals het stemmetje dat nu deze tekst leest) bestaat. Alleen weten wij van onszelf dat wij kunnen zeggen: ik heb een zelfbewustzijn. Vraag is of andere zoogdieren dat ook doen. We don’t know.

Wij zijn dus door onze kennis (en vraagstellingen) anders, en omdat we bewust in het leven staan vinden we ons leven ook waardevol (of onvoldoende waardevol, en dan dreigt zelfmoord). Dus als men de analyse beperkt houdt tot de dimensie van onze biotoop op onze planeet, is het antwoord: elk moment is heilig! Elk gesprek dat je voert, elk stuk brood dat je eet, elke glimlach die je oproept, elke reis die je maakt, elke tekst die je leest, elke douche die je neemt… het zijn sacrale momenten want ze zijn sowieso beperkt in de tijd. Hoeveel uren heb je nog te leven? Hoeveel films zal je nog zien? Hoeveel orgasmen zal je nog hebben? Voor de kosmos is dat allemaal futiel, maar voor ons zijn dat fundamentele opeenstapelingen van momenten. Hoe langer we leven, hoe minder tijd we hebben, en dus vanaf het ogenblik dat we ten volle beseffen dat ons eigen ik aan het uitbollen is (het leven begint op 40 wordt wel eens gezegd) des te gulziger we worden. Gulzig naar ervaringen. Benieuwd naar wat er nog te beleven valt. Steeds meer relativerender (“het zal zijn tijd wel hebben”), behalve als het om issues gaat die we wél belangrijk genoeg vinden om voor op tafel te kloppen (want juist omdat het leven zo futiel kort en eindig is, kunnen we bepaalde dingen niet aanvaarden).  Natuurlijk verschilt dat van mens tot mens. In het licht van ziektes als aids en kanker (het moet maar in je lichaam woekeren!) of teveel fijn stof in Vlaanderen dat ons leven met een jaar verkort, is klagen over een hotelkamer met verstopte douche belachelijk. Maar als je twee jaar spaart om eindelijk op reis te gaan, en je hotelkamer valt tegen, dan is dat plots voor sommigen wél de moeite om belangrijk te vinden. Dit voorbeeld uit de mensenwereld kan je dus ook toepassen op de kosmos.
De mens is echter in geen enkel opzicht het begin van het bestaan. Scheppingsverhalen laten dat zo uitschijnen, maar filosofisch en natuurwetenschappelijk gezien zijn wij een product van de evolutie die na 13 miljard jaar kwamen piepen en binnen enkele (tientallen) eeuwen ook weer zullen verdwijnen. Bv. omdat de dampkring van de aarde dusdanig wijzigt, dat we aan onze verslaving (aan zuurstof en stikstof) ten onder gaan.

Op zich kan elk individu zeggen: mijn geschiedenis begint bij mijn geboorte. Maar de geschiedenis van de mensheid is al twee miljoen jaar bezig. En de geschiedenis van het zonnestelsel 4.7 miljard jaar.
Er zijn religieus georiënteerde mensen die de mens als een eindproduct zien van de evolutie, een soort climax. Een half gelukte, half mislukte climax want we presteren fantastische dingen maar ook heel wat gruwel. Deze gedachtegang is echter des mensen en zit zeker niet ingebakken in de natuurlogica. De natuur (de kosmos) heeft geen doel. Live and let live. Het is wel fascinerend te beseffen dat in de kosmos (een uitdijende zee vol zielloze materie) leven als het onze kan groeien.  Daardoor is het logisch dat we zoveel belang hechten aan genot, aan vrede en zolang mogelijk gezond willen actief in het leven staan. Zie de aarde als een pretpark waarin we opgesloten zitten. We willen zoveel mogelijk attracties ervaren. Dus willen we ook onze eigen moraal ontwikkelen; een moraal die zich niet neerlegt bij regels die opgelegd worden door kerk, vorst en vaderland (en die elk individu een rol geeft). We willen exploreren, vrijheid ervaren, risico’s nemen; we noemen ons een individu (iets wat een vrij recent fenomeen is). We willen de zwaartekracht overwinnen en astronaut spelen, we willen andere planeten gaan bevolken en onze soort langer laten bestaan dan wat de aarde in petto heeft; we zoeken actief naar signalen van andere beschavingen, elders in ons melkwegstelsel, want in dat opzicht zijn we eenzaam.

We zijn dus broos, futiel, lachwekkend op kosmische schaal. Maar hoe groter dat besef, hoe belangrijker elke dag op aarde wordt. We zijn niet het begin. We zijn onderdeel van het Grote Verdwijnen van alle materie. We zijn getuigen van het universum, én van ons eigen leven. Het is boeiender om geboren te worden als homo sapiens sapiens dan als een plutoniumkern, een wolk of een bij (behalve voor een plutoniumkern, een wolk of een bij want die kennen niks anders). Maar er is geen einddoel; er is ons geen zingeving opgelegd; we zijn vrij zelf ons leven in te vullen (binnen fysieke beperkingen). Dat is uniek (tot de dag dat we contact hebben met een andere beschaving) maar dat is niet voldoende om de mensheid eeuwig te laten bestaan. We zijn een boeiende toevalligheid. In de kosmos stellen we niet veel voor, maar dat besef is wel waardevol want het stelt ons in staat onnodig lijden te verwerpen; het leidt tot wederzijds begrip en relativering waardoor ons korte leven aangenamer kan worden.

Het ontslaat ons niet van een aantal keuzes. Je zou kunnen zeggen:omdat het leven op kosmische schaal futiel is, trek ik me niks aan van mijn medemens, noch van de ecologische problemen. Ik consumeer, ik geniet, ik gedraag me egoïstisch. Als ik het vliegtuig wil nemen, dan doe ik dat want elke reis die ik maak, maakt mijn leven rijker. Pech voor de ecologische voetafdruk. Ja, dat is een vaak voorkomende levenshouding in rijke culturen. Want er is geen god die me zal straffen en in het aanschijn van het universum maakt het niks uit of de aarde opwarmt of niet. Het grootste deel van de tijd dat er mensen op aarde rondliepen, was slechts een kleine elite in staat vrije tijd en genot te ervaren. Vandaag zijn we met zovelen die willen genieten (consumeren,…) dat de aarde (of het nu door ons toedoen komt of niet, is bijzaak) er niet voor zal kunnen zorgen dat iedereen zo’n levensstijl heeft. Dus is de vraag misschien: geven we aan een kleine groep het recht zeer comfortabel te leven en proberen we iedereen met een gemiddelde rijkdom te laten leven? Voor het universum maakt het niks uit. We hebben  een voedselpakket ter beschikking (het vruchtgebruik van de aarde) en we hebben ook het besef dat een en ander scheef groeit (omdat we met tevelen zijn en aan roofbouw doen). We zitten alleen op onze aardbol. We kunnen ten strijde trekken en middels oorlogen rijkdommen afpakken en zo de overbevolking aanpakken. Zo doen dieren het. Want het is natuurlijk niet correct om als kikker een kroost te willen opvoeden en dan door een reiger als ontbijt te worden ingeslokken. Toch is dat de logica van de natuur en het nationalisme (en de oorlogen, ook omwille godsdiensten of grondstoffen) schrijven zich in binnen die survival of the fittest.
We kunnen het ook op  een andere manier aanpakken. Misschien is dat het moment waarop de geschiedenis pas echt van start zal gaan?

 
3 reacties

Geplaatst door op 18 december 2009 in ethiek, filosofie, kosmos

 

Galaxies ontstaan uit quasars

Which was first? The quasar or the galaxy?

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 16 december 2009 in kosmos

 

Hoe denkt de wetenschap over de oorsprong van de wereld?

Sedert er mensen zijn, verzinnen ze verhalen over het ontstaan van het heelal (en het leven). Aanvankelijk waren dat verhalen met vele goden, later ontstond het deïsme (1 god). Godsdienst is het dienen van het geloof; het maken van offers om bv. de weergod blij te maken, zodat het gaat regenen en de oogsten goed zullen verlopen. Men hield rituele feesten opdat het vee niet ziek zou worden. Verklaringen over het ontstaan van de wereld werden dan eenvoudig: alles wat bestond was gemaakt door de goden (of door 1 god).  Door deze “rationele” (=verstandelijke) uitleg kon men in een samenleving eenheid en rust bekomen.

Toen het wetenschappelijke denken zijn intrede deed (vanaf de 16e-17e eeuw) begon men de verhalen over het heelal te toetsen op hun correctheid. Al snel bleek dat bv. de aarde rond de zon draaide, en niet andersom. Hoe meer men kon beschikken over waarnemingstoestellen (bv. telescopen en vandaag satellieten en ruimtesondes), des te meer besefte men dat het heelal gigantisch groot is; dat alles in het heelal in beweging is en dat alle materie evolueert. Zo ontstond het heelal zoals we dat nu kennen zo’n 13miljard jaar geleden. Galaxies vormden zich en in die galaxies werden sterren geboren. Sterren leven een periode en sterven dan. Omdat ze leeggebrand zijn. En uit de restanten van een stervende ster ontstaat een andere ster (en eventueel planeten).

De katholieke kerk heeft het zeer lang moeilijk gehad om af te stappen van een wereldbeeld waarin God de kosmos maakte en de mens als opperste schepping centraal staat. Toch zijn er altijd gelovige astronomen geweest. Zelfs de bigbang-theorie is mee door een priester opgesteld. Gelovige wetenschappers laten hun geloof enkel toe in privé-sfeer. Zij gaan wetenschappelijk te werk en stellen dat men voorbij de bigbang (het punt waarop het heelal ontstond) kan stellen dat God bestaat. Sommigen menen dat God de bigbang deed ontstaan. Anderen zeggen dat hij verantwoordelijk is voor de materie. Geen van allen kan dit bewijzen, vandaar dat men spreekt van “geloof”. Men kan geloven in een Schepper. De vorige Paus verbood om de eerste drie minuten van de bigbang te analyseren, omdat men dan het werk van God zou ontbloten. Astronomen trekken zich daar niets van aan en berekenen (wiskundig) en toetsen (met een deeltjesversneller) wat er in de eerste milliseconden na de bigbang gebeurde.

Geloof is dus een individuele aangelegenheid. Of men nu stelt of de bigbang het product is van natuurkrachten of van God, steeds zullen (ook gelovige) wetenschappers een wetenschappelijke analyse maken. En reserveren ze hun geloof voor gesprekken binnenskamers. Telkens wetenschap iets kan verklaren, verdringt het de verklaring die gelovigen gaven.

Een ander aspect verwant aan geloof zijn de waarden waarmee we in het leven staan. Zoals medeleven hebben voor anderen. Het humanisme is ontstaan uit het christianisme en het boeddhisme. Vandaag heb je dus humanisten die katholiek, boeddhist of atheïst (ongelovig) zijn. Of pantheïst (aanbidden van de natuur), of agnosticus (men kan niet bewijzen dat God bestaat, maar men kan ook niet bewijzen dat er geen God is die aan de oorsprong van het heelal lag).
Feit is dat een God als kracht geen directe impact heeft op ons leven, gelet op de immense afstanden in de kosmos. Tenzij men zou zeggen dat wij zonder het te beseffen verbonden zijn met God (zoals bv. in de film “The Matrix” waar iedereen ingelogd is en gecontroleerd wordt).  Maar dat is dan weer niet wetenschappelijk bewijsbaar. En behoort tot de fictie (verhalen). En daarin vinden wetenschappers en gelovigen mekaar. Beiden vertellen verhalen, maar wetenschappers willen hun verhaal bewijzen. Gelovigen vragen om het aan te nemen, zonder bewijs.
Ten slotte is er de oerknal (bigbang) zelf. Kosmologen proberen te berekenen en te fantaseren (op basis van wiskundige modellen) wat er vooraf ging aan de oerknal. Waar komt die materie vandaan? Waarom barstte die materie open? Zijn er misschien vele knallen geweest? Men vermoedt van wel en noemt dit de inflatie.
Er zijn miljarden sterrenstelsels (onze melkweg is er een) en die stelsels zijn gegroepeerd. Was er dan misschien een knal (of een reeks knallen) per groep? En wat deed die oermaterie ontknallen? Was die materie misschien een gigantisch zwart gat? Zwarte gaten bestaan uit materie die zo op mekaar gedrukt is, dat zelfs licht er niet kan uit ontsnappen.
Maar waar kwam die geweldige hoeveelheid materie vandaan? Wat was er voor dat het heelal zoals we het nu kennen, ontstond? Sommigen fantaseren dat het heelal gekromd is, en dat het zelf opgerold ligt in een groter heelal. Maar daar zijn geen bewijzen van.
Stephan Hawking (een astronoom die wereldberoemd is omdat hij o.a. de theorieën van Albert Einstein verder uitwerkt) heeft het over baby-heelals die ontstaan zijn na de bigbang.
En dan is er nog de tijd. Ons heelal kent tijd. Er is een verleden, een heden en een toekomst. Materie evolueert doordat er tijd is. De zon bestaat uit waterstof die verbrandt tot helium, die weer verder verbrandt. Uiteindelijk zal de zon afkoelen. Alles in het heelal koelt af en sterft (men noemt dat entropie). Maar toen de materie nog samenzat (voor de oerknal),was er dan tijd? En koelde de materie af voordat ze ontplofte? Waarschijnlijk niet. Misschien was alles in volledige rust en zonder tijd.
Ook het gedrag van materie is bevreemdend. Het is een golfje en het is een massa. Vandaag heeft men het over de snaartherorie en met die theorie probeert men het gedrag van materie in extreme situaties (bv. bij grote hitte en hoge snelheden) te verklaren.
Allemaal boeiende vragen en veronderstellingen die ons nog generaties lang zullen bezighouden. Hoe het ook zij: de kennis van het universum en van de allerkleinste elementaire deeltjes (waaruit atomen opgebouwd zijn) leidt tot inzichten die soms spectaculairder (en ongeloofwaardiger) zijn dan het verhaal dat God de wereld schiep.

Deze tekst werd ook gepubliceerd op ik heb een vraag. Waar ik ook in een bijdrage de bron van onze kennis behandel.

Meer info

link Space nieuws link Newscientist link Eos-magazine link Stephan Hawking over de oerknal link Baby-heelals link Over sterrenkunde

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 15 december 2009 in filosofie, kosmos, religie, science

 
  • Archief

  • november 2017
    M D W D V Z Z
    « Okt    
     12345
    6789101112
    13141516171819
    20212223242526
    27282930  
  •