RSS

Categorie archief: geschiedenis

Roots without boots

Mensen zijn het product van hun omgeving en hoe ze daar met hun talenten en driften op inwerken. Identiteit vernauwen tot een wij-gegeven is dan ook paniekvoetbal om toch maar een houvast te hebben. Eigen aan sommige 60+’ers. En het geeft allicht wat nepromantisch gevoel.
In dat hopeloos gedateerde Parijse deels opgebrande kathedraaltje (overigens zijn de meeste kathedralen esthetische anticontemplatieve gedrochten) tekenden de Fransen de vrede van WO1. Schoon volk, die oorlogsvoerders. Allemaal gelovigen! Koningen, keizers en tsaar. Katholiek, protestant of orthodox. Ze hadden die gekroonden moeten kruisigen. 😉
Dat is niet mijn verleden (en zo ja, dan zijn jodenvervolgingen en de NSDAP dat ook). En dan zit in elk van ons een mogelijk psychopaat want niets menselijks is ons vreemd. Alleen is de hamvraag dan: hoe ga ik daar mee om? Niet met adoratie. Spinoza zou raar opkijken wanneer men verdiensten geeft aan datgene wat beklemmend werkt. Wie te lang een schoen draagt die twee maten te klein is, voelt opluchting wanneer de schoen uitgaat, maar wat is de verdienste van die schoen, wetende dat zich ontdoen van iets slechts het begin is van een exploratie, en geen synoniem van reeds gelukkig zijn.
En natuurlijk is ‘alles’ ons verleden en reeds de Montaigne begreep dat er wellicht meer wijsheid bij de Grieken en praxis-inzichten bij de Romeinen te halen valt dan bij de stagnerende middeleeuwers, op de herfsttij na.
Christelijke traditie? De traditie van de hypocrisie (doe niet zoals ik handel, maar hecht geloof aan mijn woord of mijn concepten)? Die van het mededogen? Vind je bij alle levensbeschouwingen terug. Katholieken en het authentieke claimen van waarden: get real.
Wie vandaag op dwaze wijze gelovig is (de meerderheid van moslims en een kleine minderheid van katholieken) en dus zich richt tot denkbeeldige hen controlerende opperwezens, de verantwoordelijkheid van het eigen handelen afwimpelend, etc… leeft nog steeds in het verleden. Het zijn de durvers en doeners, de in zichzelf wriemelende neuroten, de poëten die de ander even waardevol vonden, die ervoor zorgden dat een nieuw mensbeeld mogelijk werd.
Ik kwam laatst een vlinder tegen. En ik zei haar: waar is uw rups gebleven? Ze had er geen boodschap aan. Haar voorbeeld waren de vinken, de buizerds, de libellen.
Laten we de geschiedenis van Europa schijven met vrouwenportretten, schilderijen, bustes, pentekeningen. En met wetenschappen en romanciers. Veel plaats voor katholieke moraal of gelovige vroomheid of kunstmatige verbondenheid is er niet. Wel voor a-religieuze spiritualiteit en contemplatie. Al kan je natuurlijk elk werk aftoetsen aan eender welke ideologie of levensbeschouwing.
Maar misschien is het gepalavere hier in deze post wel een mooi symbool voor wat Europese identiteit kan zijn. Vinden van passie, inzicht en genegenheid, soms al zoekende, meestal omdat het gewoon voor het oprapen ligt. En omdat er zoveel te rapen valt, mag een ander een ander verhaal in mekaar puzzelen. Dat is Europa (of zou het wat mij betreft moeten zijn). En wellicht zouden zonder vrijzinnigheid heel wat gelovigen nog steeds via onderwijs (en predikend) pogen de anderen te overtuigen van de puzzel zoals zij die leggen. Kijk maar naar wat er zich vandaag in de States afspeelt.
Auteurs zoals Barnard houden van mythes. Die blijken zich meestal te gedragen als ballonnetjes. Je kan ze gerust doorprikken maar misschien zal een levenskunstenaar proberen er de helium uit te zuigen. Dan is alles wat ie nadien zegt door het timbre grappig.
(en nee, we zullen het maar niet hebben over de Poolse moraal, de Hongaarse intolerantie, de nu nog steeds bestaande wereld van Das Weisse Band (Haneke). Etc.)
Nu goed: ik sla geen mensen en ik bied ook mijn andere wang niet aan. Ik pols. Ik ontrafel. Ik hou een spiegel voor, ook aan mezelf, want ikzelf ben de rechter van mijn bestaan, mijn gedachten, mijn handelen. Dat staat mijlenver van geloof. Wat conservatieve mensen als Barnard zien als eigen aan de christelijke beschaving komt na die ‘beschaving’. En de wortels van hoe ik vandaag ben, liggen rond de Middellandse Zee, maar ook in Azië, of in het licht van een rode reus, in de resultaten van een Thaise massage of het ontrafelen van wat ons geheugen neurologisch net is. Barnard positioneert zich tegenover andere religies, zoals de islam, wanneer die niet open zijn. En wil het christendom zien als de hoedster van de tolerantie.
Laten we het dak van die Parijse kathedraal vermaken tot een park, dat de logica op zijn kop zet, dat de ecologische verbondenheid op deze aardkloot benadrukt en daardoor diets maakt dat we allen in hetzelfde schuitje zitten. Ondanks de eigen geaccentueerde puzzelstukjes.

Advertenties
 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 25 april 2019 in geschiedenis, maatschappij

 

Kerst

Bij de bakker. Achttien wachtenden in de rij.
-Mag ik u een vrolijke kerst toewensen?
-U mag dat, maar weet dat ik dit volstrekt irrelevant vind.
-O… Waarom?
-Ik vier de Lichtfeesten en heb geen affiniteit met valse geboortedata van gekruisigde sekteleiders.
-Maar kerst is een familiefeest.
-Elke sms, elk gesprek met een familielid, maar ook met een vriend, is een feest. Het hele jaar door.
-Oké. Dus u wenst mij niks toe?
-Toch wel. Ik wens u het inzicht toe van de ijsbeer die de neerdwarrelende sneeuwvlokken telt.
Bij het buitengaan hoorde ik een speld vallen.

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 23 december 2017 in communicatie, geschiedenis, humor

 

Polski

12u10. Bij het oprijden van de parking komt een studente-parkeerwachtster ons tegemoet. Ofschoon onze wagen een Poolse nummerplaat heeft, beseft ze dat we geen Polski zijn en zegt ons in gebroken,doch verstaanbaar Engels: ‘Het spijt me, maar er zijn geen rondleidingen meer in het Engels. Noch in het Frans. U kunt wel om 16uur vrij het museum bezoeken.’
She must be kidding. Bijna vier uur wachten. Of er geen rondleidingen in andere talen zijn? Ja, in het Spaans. No problema. U spreekt Spaans? Nee, maar zoals ik zei is dat geen probleem. Zelfs Catalaans zou oké zijn. Ze glimlacht en wijst ons waar we kunnen parkeren.
Aan de kassa. De Spaanse rondleiding start pas om 14u15. Maar om 12u30 is er eentje in het Pools. Of we twee tickets kunnen hebben. Nee, dat gaat niet want U praat geen Pools. Klopt, maar dat is geen probleem. Toch wel. De gids zal U herkennen als niet-Polen en U niet toelaten. Maar dat is toch onze zaak… We hebben ooit nog een rondleiding over dinosaurus-eieren in het Russisch gevolgd, in Albanië. Ze schudt en lijkt onvermurwbaar. Maar dat zijn wij ook. Let’s take the risk. Ik kan U uw tickets niet terugbetalen als u niet binnen mag en u kunt enkel binnen om 12u30. Let’s go, lady. We betalen en krijgen twee stervormige stickers die we op ons moeten kleven met in het groot geschreven: Polski.
De stickers verdwijnen in mijn jaszak.
Aan de ingang. Row 1. Nee meneer, u kunt niet binnen want uw rugzakje is net iets te groot. Kunt u het in de balie afgeven? Diep ademhalen, geforceerd glimlachen en het zakje in de wagen deponeren. Om 12u25 staan we opnieuw aan Row 1. Ik toon het betalingsbewijs dat gescand wordt. Oei, Sir, het is al 12u25. Please hurry up. Uw groep staat ginds. Gewoon rechtdoor lopen.
Aldus geschiedde. Maar met iets te snelle pas. Sir, kunt u even uw zakken ledigen, uw jas uitdoen en door de scanner lopen. Keep on smiling. Thank you sire. Have a nice visit.
We sluiten aan bij de dichtstbijzijnde groep. Ze dragen ook een sticker, maar dan een ronde. Met erop: English. We kijken mekaar aan. De groep zet zich in beweging. We stappen mee door een tourniquet; houden de Polski-stickers veilig in de jaszak en staan dan terug buiten, met zicht op het smeedijzeren Arbeit macht Frei. De gids legt uit dat dit zeer incorrect is, want soms maakt arbeid helemaal niet vrij. Nee, dat zal wel zijn. Pas nu merken we dat iedereen een koptelefoontje op heeft. Wij niet. Dus volgen we de gids as close as possible, zonder op te vallen. Ze praat voldoende luid in een microfoontje om haar live te kunnen verstaan.
Auschwitz bezoeken moet iets rebels hebben. Maar als we tussen de barakken wandelen passeren de andere groepen. Steeds met andere stickers op hun vest. Niemand heeft een glimlach op de lippen. Terecht. Het regent lichtjes. Het kwik is gedaald tot 6 graden. Elke rij van 15 à 20 mensen die in ganzenpas met een hoofdtelefoon kriskras door de stegen stappen, doet luguber aan. Lijkt wel een enscenering. Alsof ergens een cineast eender welk moment ‘cut’ zal roepen.
O ja, het zal wel met de beste bedoelingen zijn geweest, maar Auschwitz een ‘museum’ noemen is echt wel not done. Have a nice visit sir. Pardon?

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 5 november 2017 in geschiedenis, literatuur

 

Logica

Toen de Duitse bezetters in Warschau de joden verplichtten een gele ster te dragen, weigerden de meesten. Zeker de jong-volwassenen.
Zij kregen daar heel veel last mee. Sommigen werden op straat gecontroleerd en als ze jood bleken en geen ster droegen, werden ze meegenomen en opgesloten. Het gevolg was dat hun familieleden hen smeekten om een gele ster te dragen, telkens ze buiten gingen.
Het dragen van die gele ster had tot gevolg dat men niet opgepakt werd. Men was immers in de ogen van de Duitse bezetter een plichtsbewuste jood. Dus door zich aan te passen aan regels (die eerst extern waren maar dan geïnternaliseerd werden), kon men zich vrijer bewegen.
Deze paradox is ook van toepassing op de boerkini. Vrouwen zitten ingepakt aan de rand van het water. Wanneer ze de opgelegde regels (draag een boerkini) volgen, kunnen ze gaan zwemmen. Daardoor ontstaat de paradox dat sommigen zeggen: nu voelen ze zich vrijer want ze kunnen deelnemen aan een sociale activiteit.
Zeg ik daarmee dat godsdienstregels eenzelfde functie hebben als de interne dwang en gehoorzaamheid die ontstaat na Gestapo-regels?
Ja.
Joden moeten het recht hebben een ster te dragen!
Hebt ge hem?

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 23 augustus 2016 in geschiedenis, maatschappij, religie

 

Moet er nog zand zijn?

Ik ben voor diversiteit in het straatbeeld. En op het strand. Zelfs mannen met witte sokken in hun sandalen moeten kunnen, niet om esthetische redenen maar om pedagogische: het maakt het mogelijk aan kids te zeggen wat wansmaak betekent.
Dus omwille van de diversiteit zeg ik: haal de vrouw uit de boerkini. Niets zo mooi als Arabische lokken en gegolfde rondingen.
En voor wie het niet doorheeft:  islamisme is geen geloof. Het is een politieke stroming die een totalitaire structuur vooropstelt waarin de waarden van de Verlichting geen plaats hebben. Boerkini’s zijn uitingen van het islamisme. Het verbieden ervan (om tactische redenen wellicht niet efficiënt) heeft dus niets te maken met een inperking van godsdienstvrijheid. Het heeft wel te maken met het afblokken van een onaanvaardbare ideologie die door mannen vanop kansels met honing ingelepeld wordt.
En terwijl ik mijn sandalen uitklop en de zolen van mijn voeten zandvrij wrijf, herlees ik Imre Kertész. “Een beschaving die haar waarden niet duidelijk uitspreekt of die haar verklaarde waarden laat vallen,  gaat de weg op van het verval, van de aftakeling. Dan zullen anderen deze waarden uitspreken  en in de mond van die anderen zullen het geen waarden meer zijn maar evenzovele excuses voor beperkte macht en onbeperkte vernietiging. De zin van de geschiedenis ligt altijd in jouw heden en je kunt die niet als toeschouwer zien, maar alleen in je verantwoordelijke beslissingen.”
Ik glij terug in mijn sandalen en knik de andere naaktlopers vriendelijk toe. Mijn huid is  tegelijk verpakking en begrenzing waarbinnen mijn waarden huizen. Uit zand werden golems opgetrokken en uiteindelijk zakten die weer ineen. Met mijn hand schep ik warme zandkorrels en vraag me af hoe ik ze tot waarden kan kneden die nooit meer tussen de vingers van het historisch bewustzijn kunnen glippen.
De zon ontsluiert de lucht. Tijd om wat protectie op mijn vel te wrijven. Ik wil beschermen zonder te verhullen.

 13394142_909397772522333_5209927958339370582_n
 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 20 augustus 2016 in cultuur, geschiedenis, maatschappij

 

History versus branding

Wir haben es nicht gewusst is vandaag als excuus vervangen door ‘we willen het niet geweten hebben‘. Wat enerzijds betekent: we willen het niet op ons geweten hebben, dus laat ons met rust met uw duiding en inzichten. En anderzijds ontkennen we de geschiedenis; we bezitten geen verleden meer, laat staan een historisch bewustzijn. Geschiedenis begint bij onze eigen geboorte.
Het permanent individuele ‘Nu’ doodt het collectieve verleden waardoor het omgaan met wat was, ballast wordt. Zo gevuld van eigen branding en zo gevrijwaard van ontij verwordt bestaan tot een concentrische eiland-beleving waarbij de aaneenschakeling van kicks, geneugten en bucket lists de plaats van historisch besef ingenomen hebben. Afrekenen doe je enkel nog met jezelf, niet met de vaart der volkeren. Dus daardoor worden genocides spektakel en treurt niemand nog om de liquidatie van bv. Lumumba…

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 8 februari 2016 in geschiedenis

 

Wapenstilstand?

Papa, op 11 november is het Wapenstilstand.
-Ja, dat is juist.
-Tof. Dan eindigt ook de oorlog in Syrië en kunnen alle vluchtelingen terugkeren.
-Heu…
-Maar hoe geraken ze dan over die muren, papa? Want die muren werken in twee richtingen…
-11 november herdenken we een oude wapenstilstand. Die van 1918.
-Oei. Per oorlog is er zo’n herdenking? Wanneer is die van de Koude Oorlog? En van Vietnam? Vieren we die ook?
-Heu nee.
-Maar we waren toch betrokken partij?
-We zijn in zowat alle conflicten betrokken partij. Wij leveren de beste wapens.
-Mooi.
-Mooi?
-Ja, als we alle conflicten die beëindigd zijn, vieren met een vrije dag, dan moet ik later nooit gaan werken.
-Tja…
-Maar ik begrijp niet, papa, waarom we 11 juli vieren.
-Dat slaat op 1302.
-Ja, maar de oorlog was toch niet gedaan. Integendeel: enkele maanden later stonden de Fransen er terug en moesten de steden hun privileges afgeven.
-We vieren een gewonnen veldslag.
-En herdenken we alle verloren slagen dan niet?
-Nee.
-En de genocides?
-Ook niet.
-Wij zijn wel erg kieskeurig, hé.
-Alles is shoppen.
-Staan er dan oorlogen in aanbieding?
-…
-En kunnen we voorafname doen?
-Voorafname?
-Volgens mij stopt de oorlog in Syrië op 28 maart 2017. Dus stel ik voor om 28 maart 2016 uit te roepen tot wapenstilstand van wereldoorlog III.
-Je kan het proberen.
-En waarom wordt er gewerkt de dag dat men de Nobelprijs voor Vrede toekent? Het zou toch mooi zijn om dan op de hele planeet iedereen te laten niksen.
-Sommige mensen niksen zoveel dat ze uit verveling oorlogje voeren.
-Oei. ’t Is ook nooit perfect, hé.
-Welcome to reality.

Willy Coomans
Schrijf een reactie…

 

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 10 november 2015 in geschiedenis, maatschappij

 
  • Archief

  • juni 2019
    M D W D V Z Z
    « mei    
     12
    3456789
    10111213141516
    17181920212223
    24252627282930
  • Advertenties