RSS

Categorie archief: filosofie

Afbeelding

Zingeving

1511027_10204883592063729_6334712450363134616_n

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 18 januari 2015 in filosofie, religie

 

An ordinary day

Zwarte Piet is niet langer evident. Een goed begin. Maar het kan beter.
Jezus werd geboren in oktober en als zijn ouders met een ezel reisden dan waren ze rijk want een ezel was de Mercedes van het jaar 0. Dus is al dat stro-gedoe larie. Het werk van nazaten met een uitgekiend gevoel voor public-relation campagnes.
Jezus heeft vandaag de functie van catharsis. Hij neemt al onze fouten op zich en daarom worden wij verlost van blamages en falen. Onzin en vooral redelijk laf, want zijn we niet verantwoordelijk voor wat we zelf beslissen? En zo niet, waarom zouden we ons dan schuldig moeten vinden en beroep moeten doen op aflaten en jezus?
Laten we dus Kerst niet langer vieren en het Lichtfeest propageren. Op 21 december. En -wie dat wil- kan er een gezinsfeest van maken. Met verantwoorde giften aan mekaar.
Vandaag is dus een ordinaire dag. Eentje om te plukken. Zoals elke dag. Want wie vergeet te plukken, komt boeketarm toe aan de Grote Stilte. Waar alles eindigt.
In se is er dus enkel licht. En zeker wanneer Electrabel het licht doet doven. Dan zien we aan het firmament sterren fonkelen. En ademen we spiritualiteit. Op basis van science. De warmte van het koppelen van inzicht aan bestaansdrift.
Meer moet dat niet zijn. Maar ook niet minder.

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 26 december 2014 in filosofie

 

Reflexie

Moedige mensen zijn dapper genoeg om vanuit hun hart te spreken en zo hun eigen zwakheden bloot te geven.
Moedig zijn is toegeven dat zwakheden gerespecteerd moeten worden. Zonder zich te moeten schamen.
Wie dit onderkent, in de spiegel kijkend, kan een pak creatiever aan de slag. Want de onderhuidse dwang om perfect te zijn en perfecte (religieuze, sociale en andere) modellen als voorbeeld te stellen, komt daarmee te vervallen.
Waar schaamte plaats maakt voor intuïtie, verdringt tederheid de angst gekwetst te worden. De mantel die vanuit de heersende economische moraal probeert ons te modelleren, wordt binnenstebuiten gekeerd zodat onze imperfectie schoonheid uitstraalt.

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 18 december 2014 in filosofie, psycho

 

Reflexie

Grundlich is Duits. Nonchalant is Frans. Daartussen beweegt zich het zinvolle.

IMG_297955946980731

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 17 augustus 2014 in filosofie

 

Reflexions

Heerlijk om bij een zware storm vanaf het land een ander te zien zwoegen op de wijde zee,
niet dat andermans ellende zulk genoegen schenkt, maar wel de aanblik van het jou bespaarde leed.
[Lucretius]

Het grootste obstakel voor genot is niet pijn maar zelfbedrog.
Buitensporig verlangen en knagende angst zijn vijanden van het menselijk geluk.
[Lucretius]

Godsdiensten beroepen zich, net als menig facebooker, op het recht op vrije illusie-uiting.

20140608_221340De dominicaner monnik Giordano Bruno verdedigde Lucretius’ stellingen uit de ‘De rerum natura’. O.a. dat de ziel sterft, er geen hiernamaals is, de dood niets voor ons betekent en alle georganiseerde godsdiensten bijgelovige hersenspinsels zijn en zonder uitzondering wreed. Hij verdedigde eveneens Copernicus. Daardoor werd hij met foltering bedreigd waarop hij het recht ontkende van de inquisiteurs om te bepalen wat ketterij en wat orthodoxie was. Daarop sloeg men een pin door zijn wang en tong en nog een door zijn lippen. Vervolgens stak men hem in brand, de resterende botten werden in stukken gebroken en zijn as verstrooid.

 

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 24 juni 2014 in filosofie

 

De dakgoot

-Papa, ben je materieel geslaagd in het leven als je kan zeggen: “Ik moet mijn dakgoten proper maken.”?
-Dan ben je half geslaagd. Wanneer je zegt: “Ik moet mijn dakgoten nog eens laten proper maken” dan ben je 3/4 geslaagd.
-Wanneer ben je dan helemaal geslaagd?
-Wanneer het bedrijf dat je dakgoten komt proper maken, jou betaalt om hun naam op je kraag te mogen zetten.
-En wanneer ben je spiritueel geslaagd?
-Wanneer je met mentale kracht erin slaagt de dakgoten zichzelf te laten reinigen.

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 24 juni 2014 in filosofie, humor

 

Slow to grow

Papa, als jij lopend je 10 kilometer afmaalt, is je schoeisel achteraf vol modder.
Dat komt, mijn zoon, omdat ik nooit op asfalt loop maar de omgeploegde weilanden of zompige bospaden opzoek.
Maar waarom is dan vandaag ook je buik vol smurrie?
Ik passeer op mijn tocht tweemaal de taalgrens en ben een groep vendelzwaaiers tegengekomen.
O, en dan?
Ik heb hen gezegd dat ze moesten atomiseren.
Begrepen ze dat?
Nee, maar toen heb ik de modderduivel in me boven gehaald.
Waarom?
Om een voorbeeld te stellen. Iemand moet hen gidsen. Dus zei ik, terwijl duikend in de geribbelde sporen van een tractor: ‘Wie niet bang is zich onder te dompelen in het anders-zijn van wat hij niet kent, komt er herboren uit tevoorschijn.’
Je speelde voor Golem?
Yep. Eentje noemde me een veldmol.
Ze hadden humor. Daar hou je toch van, papa?
Wacht. Toen ik opnieuw passeerde zag ik enkel hun achterwerk omhoog priemen. De rest van hun lijf was één met de kluiten.
Oei. Een statement?
Ze hadden zichzelf gevonden. Ik heb hen dan ook aangemoedigd nog een uurtje vol te houden. En dan het hazenpad te nemen. Aan het ritme van een gebetonneerde slak.
Slow-motion rules?
Als we met z’n allen vertraagd onze werkelijkheid zouden ervaren: menig drieste onzinnigheid zou het daglicht niet zien.
Dus daar ben je mee bezig terwijl je jogt?
Niet ik ben daar mee bezig, mijn zoon. Het overvalt me. Zowel mijn benen, als mijn hersentjes gaan met me aan de haal.
En jij vraagt anderen om zichzelf te worden?
Om te ontpoppen moet je eerst coconiseren. En dan pas komt het gefladder.
 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 11 november 2013 in filosofie, humor, literatuur

 

11/11

De mensheid als outing van individuele verzuchtingen is pas ontstaan in de jaren 60 van de 20ste eeuw. Daarvoor waren het Einzelgangers die hoge toppen scheerden.

Inmiddels gaat het weer bergaf.

Van teveel klaprozen op een 11/11 krijgt een mens het snel benauwd, en dus wenkt de klaplong.

Het gedenken heeft juist tot doel om wat vandaag bloederig bloeit te kaderen.

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 11 november 2013 in filosofie, maatschappij

 

Een vaudeville

481283
Antwerpen, gister. BDW met das met daarop Vlaamse leeuwtjes. De Blijde Intrede van koning en koningin (met gerecycleerd pakje).
Beide zijn een pastiche. Een karikatuur van wat burgerschap moet zijn. Noch het een (Vlaams tromgeroffel), noch het ander (Vorst en Vaderland) hebben een toekomst. Meer zelfs: het zijn geforceerde uitingen van individuen snakkend naar een collectief dak, een natie of gewest dat artificieel geconstrueerd onderdak moet bieden in een vloeibare wereld die van mensen verlangt en verwacht dat ze zelf op zoek gaan naar hun verdampende opeenvolgingen van identiteiten. Wie dat niet kan noch wil, kan terecht onder de wij-liefde van illusoire lichamen die zich enkel in de publieke ruimte gestand kunnen houden.

Bart en Filip zijn de likstok waaraan de wankele medemens zich laaft omdat zijn neurologische constitutie hem blijkbaar oplegt rust te vinden in een dicht-bij-huis groepsidentiteit. Terwijl er zoveel flarden van denkers, dichters, doeners plukrijp voor het grijpen liggen en die de uitdieping van het eigen bestaan een pak boeiender maken.
Identiteit is een kwestie van afspraken. Zullen we dan afspreken dat kwantiteit geen rol speelt en dat wie zich niet beïnvloed wil weten door wat zich 250 km te noorden, westen, oosten of zuiden van zijn woonplaats afspeelt (om maar te zwijgen van het tienvoud van die afstand), eerst een virtuele reis dient te maken alvorens zich achter een collectieve identiteitswaan te scharen? Naties en regio’s zijn functionele entiteiten die nuttig kunnen zijn om de zuiverheid van waterlopen of de toestand van autostrades te optimaliseren. Niet om er zijn mens-zijn in op te sluiten.
 
2 reacties

Geplaatst door op 28 september 2013 in filosofie, maatschappij

 

Gedachte

Herten met inlevingsvermogen vinden mensen drukke diertjes.
 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 10 september 2013 in bio, filosofie, humor

 

Words

Eens woorden je mond verlaten hebben, zullen ze nooit meer terugkeren.

Heel even kan je ze nog beluisteren, maar dan zullen hun klanken ook in je hoofd verstillen.

Het zou mooi zijn indien ze aan mekaar geregen, verder zouden deinen, gedragen door een windstoot.

Met een beetje geluk, als ze de aarde rond zijn gegaan, kan je hen dan opnieuw beluisteren.

Maar hoe je ook zou happen, ze keren nooit meer je mond in.

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 24 juni 2013 in filosofie

 

Nostalgie

Wanneer men mij een beeld voorschotelt dat gestoeld is op de premisse: vroeger was het beter, krijg ik een nostalgisch verlangen naar de toekomst.
Gisteren vond ik het verleden nog spannend. Vandaag is het onderdeel van een gezapig vergeten. En morgen ligt het als te herkauwen detail op mijn nostalgisch bordje. De light-versie wel te verstaan.

Wij construeren ons verleden omdat het geheugen een creatieve machine is, vol bedrog, foute anekdotes en enkele waarheden. Wij omarmen slechts een ‘beeld’, niet het ware verhaal dat we toen beleefden. Gelukkig maar?

Ik heb dus geen behoefte aan nostalgie, maar ik kan wél enthousiast de momenten opsommen dat ik tevreden was. Blij was. Gelukkig was. Zoekende was. En zaken en gedachten en gevoelens vond die ik nog altijd koester.

Ik draag in mij de touwen die ik zelf hielp vlechten; ik heb ook de eindjes vast die in een (Gordiaanse) knoop verwikkeld waren en die ik diende af te knippen. En ik spin de draad die me door het labyrint van morgen zal leiden.

Dus heeft nostalgie -rationeel bekeken- geen zin (net zomin als hoop, wat de Grieken verwierpen). Want wat voorbij is, zal nooit meer weerkeren op dezelfde manier. Tegelijk kan nostalgisch terugblikken een goed warm gevoel geven. Een romantisch moment. Een flux vol perfectie (juist omdat het beeld dat opgeroepen wordt geconstrueerd wordt, bijgeschaafd, geperfectionaliseerd, gezuiverd van wat minder aangenaam was aan de ervaring uit het verleden).

Uiteraard is er veel om door te geven aan medemensen, aan kinderen. Maar moet dat gebeuren met nostalgie? Ik denk het niet. Er is veel waardevols, en tot mijn verrassing en blijdschap merk ik dat jongeren nog steeds dezelfde momenten als aangenaam ervaren, zij het in een gewijzigde context. Dat vult mij met kracht en tederheid. En magie. Waar voor sommigen nostalgie troost biedt, is dat voor mij het magische moment, waarop ik weet dat de puzzel samenvalt en in mijn artificiële wereld een Al ontstaat dat mij de volheid van het bestaan in een exploderend nu doet ervaren. Meer moet dat niet zijn, deze immanente beleving.

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 17 juni 2013 in filosofie

 

Fileleed?

Is een massale woonwerk-verplaatsing bij hevige sneeuwval een collectieve waanzin? Niet echt. Er bestaat immers al lang geen gezamenlijke (dus collectieve) doelstelling meer. Er is de individuele dwang, de gesel van de arbeidsmoraal, of van “de plicht roept” die mensen doet fileschuiven; er is de optelsom van alle individuele gedragingen en motivaties (de moderne mens is minder slaaf dan deze uit de oudheid) maar dat “collectieve” kan even snel weer ontrafelen, afbrokkelen.

Wie bepaalt of een gedrag “waan-zinnig” is? Wie legt een ander waardenpatroon op en veroordeelt het gedrag van anderen als waanzinnig? Misschien schiet hij/zij die dit doet, tekort om een situatie vanuit een andere optiek te benaderen. Perspectiefswitch is een eerste stap naar ontsluiting. En het laten varen van een teleologische benadering. Want iets wordt afgewezen omdat het niet voldoet aan verwachtingen. Die verwachtingen moet je eerst in vraag stellen. Sowieso zijn ze sterk individueel bepaald. En dus op individueel vlak gedetermineerd. Daar liggen dan ook opportuniteiten.

 
Zich onbeschikbaar verklaren voor de keuzeverplichtingen is een manier zich te onttrekken aan het obligate raderwerk. Maar zitten we dan niet opnieuw bij de cocooning, zij het op basis van een bewuste keuze? En geven we dan geen nieuwe, positieve klank aan een Oblomovisering, het zich niet willen engageren in een systeem omdat men voor zichzelf grote delen van het beïnvloedingsproces wil uitsluiten?

 
Voel ik mij verplicht?” zou als mantra elke ochtend door jong en oud bevraagd moeten worden. En als je op de vraag: “Why?” als antwoord: “Why not” kan geven, dan schiet je best in actie want je maakt de keuze binnen alle schijnvrijheden en schijnkeuzes, je voor een daad te engageren. Geniet dan ook van de file. Van de vlokken. Van de lichtinval.

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 12 maart 2013 in filosofie, maatschappij

 

Proef op de som?

-dit is een tekst zonder pointe-

Pedagoge: En ja, daar loop ik dus hoog mee op.
Ik: Met… proefondervindelijk…?
Pedagoge: Wat zegt u dat met een dedain.
Ik: Omdat ik het een gevaarlijke attitude vind.
Pedagoge: Is iets proefondervindelijk ervaren niet het allerhoogste?
Ik: Wat men niet proefondervindelijk heeft ervaren, daarover moet men zwijgen?
Pedagoge: Ja, dat kan men wel zeggen.
Ik: Me dunkt hebt u er een hekel aan ons tijdscharnier te vergelijken met iets van voor uw geboorte?
Pedagoge: Het ware inderdaad beter elke periode zichzelf te laten zijn.
Ik: Dat hebben u en ik dan gemeenschappelijk, die ergernis over dat gezeur over de vooroorlogse jaren.
Pedagoge: Zeer zeker. Ik leef nu. Ik wil zelf proefondervindelijk lessen trekken uit wat vandaag bestaat.
Ik: Wellicht snakt u er niet naar te leven onder het regime van een besnorde snaak?
Pedagoge: Dat weet ik niet.
Ik: U bent een ezelin?
Pedagoge: Pardon?
Ik: …die zich wel degelijk opnieuw kan stoten aan dezelfde steen.
Pedagoge: Maar u zei dat u die vergelijking met de jaren 30 zo beu bent…
Ik: Zeker, want de verschillen zijn minstens even belangrijk. Maar ik hoef echt niet opnieuw de proef op de som te nemen om te weten dat ik eender welke uiting van extreme intolerantie afwijs.
Pedagoge: En toch zullen mensen pas ten volle iets kunnen snappen als ze het ook ondergaan.
Ik: Hebt u al uw spiegelneuronen nog wel op een rijtje?

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 23 februari 2013 in filosofie, geschiedenis, humor, maatschappij

 

Je es(t) un autre

Het is met het “ik” zoals met de tijd. Je leeft in het heden, maar dat heden is een seconde later al een verleden. Je kan pas beseffen hoe vol dat heden was, vanuit de toekomst terugblikkend.

cpido tegen flatgebnouwDe spiegel waarin je kijkt naar jezelf is bestoft en het vraagt (de) tijd om het stof weg te vagen, om te beseffen hoe je “ik” echt was. Maar helaas ben jij (en je ik)  dan al op weg naar een volgende fase. Bovendien is het “ik”, ook voor jezelf, het product van de confrontatie met Anderen (dat kan via paintings, muziek, lectuur,…).


Degene die praat en reflecteert en dit in de ik-vorm doet, is ingehuurd om wat zich in het verleden in onze hersentjes afspeelde en wat we zintuiglijk ervoeren, naar buiten te brengen (“buiten” kan ook zijn naar zichzelf toe, het innerlijke stemmetje).

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 5 januari 2013 in filosofie, psycho

 

Tolerantie

Natuurlijk ben ik niet tolerant jegens homoseksuelen. Wat een arrogantie om tegen een medemens te zeggen: ik tolereer u hoor, omwille (of desondanks!) uw gendersamenstelling en de daaruit voortvloeiende seksuele voorkeuren.
Ik tolereer evenmin heteroseksuelen.
Ik leef te midden mensen die diverse geaardheden hebben. En zolang mensen de mensenrechten (en dus mijn vrijheden) niet inperken of aantasten, heb ik niets of niemand te “tolereren” maar is en zijn wij met z’en allen. Zo humaan eenvoudig is dat.
Het simplistisch denken in “normeringen” (wat meteen impliceert dat er ook “buiten de norm” en dus “ongewoon” bestaat) gekoppeld aan onderbuikgevoelens (“men voelt er zich niet gemakkelijk bij”) die maken dat sommigen het moeilijk hebben om om te gaan met iets dat ze niet goed kennen, en het daarom maar afwijzen, mag je geen kansen geven door te insinueren dat men “het door de vingers moet zien dat er homoseksuelen zijn”. Want in wezen is het dat wat “tolerant zijn jegens…” betekent.
Is er dan iets dat ik wel tolereer? Ik zou het niet zo onmiddellijk kunnen zeggen. Ik onderga een heleboel dingen. Bijv. regen, wanneer het me niet uitkomt. Of geklungel binnen structuren waarbij er zich tegen verzetten als vechten tegen de bierkaai is. Dan wordt een mens niet-betrokken of gelaten.
En ik wijs daarnaast een aantal zaken resoluut af. Wat leidt tot verzet, rebellie en het concreet anders doen dan wat men oplegt.
Maar tolereren….?
 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 10 november 2012 in filosofie, maatschappij

 

De ongezellige Gesellschaft

Gemeinschaft en Gesellschaft (gemeenschap en maatschappij of vennootschap) is een begrippenpaar van de socioloog Tönnies. Daarbij is de Gemeinschaft een samenleving met sterke affectieve bindingen en saamhorigheid, terwijl in de modernere Gesellschaft er sterke economische bindingen zijn met onderlinge concurrentie. Tönnies beschreef deze richtingsbegrippen in zijn in 1887 verschenen Gemeinschaft und Gesellschaft.

Dus een Gesellschaft is allesbehalve gezellig. En doet denken aan de relatie gezel en de(het) meester(schap). In wezen is het dus een sociaal contract. Alleen… niemand heeft je gevraagd dit contract te tekenen. Ze geven je na geboorte een identiteitskaart, ze zeggen wat je moedertaal is en ze verklaren je lid van een Gesellschaft. Niet eens te nemen of te laten. Want je kan je juridisch niet buiten de maatschappij plaatsen (tenzij als crimineel waarvan men bepaalde rechten ontneemt).


En de rest van je leven probeer je gezellig samen te leven. Ondanks de maatschappij (waarin we “de maat nemen” en “heerschappij” kunnen samengevoegd terugvinden.)


Ik wil dus ontburgeren. De-maatschappelijken. Om beter te kunnen samenleven.

 
1 reactie

Geplaatst door op 21 oktober 2012 in filosofie, maatschappij

 

Thoughts

Een mens moet verdomd veel van zichzelf houden om met en tegen zichzelf de hele dag te lopen/zitten/liggen praten.

Misschien ontstaan sociale netwerken omdat eigenliefde overstroomt.

Iemand die kotsmisselijk van zichzelf wordt? Dat ie het voor zichzelf houdt, zou ik zeggen.
Alhoewel… Sartre schreef er een boek over en zijn existentialisme was geboren.

 

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 31 augustus 2012 in filosofie

 

Oppervlakkigheid

Het klootjesvolk, de eendimensionale mens… zijn begrippen die al vier decennia meegaan. Het is dus van alle tijden, de ondraaglijke oppervlakkigheid van de tijdsgeest. Vroeger had je jonge mensen die zich niet lang konden concentreren omwille van desinteresse in combinatie met hun beperkte capaciteiten. Vandaag heb je een pak jonge mensen die zich niet lang kunnen concentreren wegens teveel aanbod op het vlak van genotsprikkels in combinatie met desinteresse.

Qua assertiviteit is men er zeker op vooruit gegaan in het enge Vlaanderen. Men kent de klassiekers niet? Juist, men leest ze niet meer, maar men ervaart wel een pak dingen, waardoor men via een andere weg tot eenzelfde constatatie komt. Want als ik een Grieks citaat of een quote van Cicero of een vers van Juvenalis opdissel om te besluiten: zij begrepen reeds dat…. dan antwoordt zo’n jonge meid of snaak glimlachend: ja , dat besef ik ook, zonder mijn rugzak te moeten vullen met Cicero. Zijn ze even taalvaardig? Wellicht niet op het vlak van eruditie en eloquentie. Maar ze zijn beeldvaardig. En ze zijn niet gevoelsarm.

Hamvraag: is de maatschappij erop vooruit gegaan omdat Shakespeare en Dante en Rilke en Mann bestonden? Nee. Ben ik er dankzij auteurs en filosofen op vooruit gegaan? Ja. Zijn er andere manieren om er als individu op vooruit te gaan, zonder die heren (of dames) te lezen? Ja.
En de maatschappij? Dat blijft een hellegat. En het individu? Zegt vandaag veel sneller: ik maak er het mijne van. Daar heeft mijn generatie 40 jaar over gedaan. Nu is die tijd gehalveerd.

Vooruitgang? Kwaliteit? Zoals WF Hermans het zag: vrijheid is de goudvis die toertjes draait in zijn bokaal en zich meester van de oceaan waant. Maar hij blijft wel toertjes draaien. Of je nu Dante leest, of die tijd vult met breakdancen: je blijft verplicht vanuit je bokaal een speelveld vol illusies te creëren.

Wat is de reden dat de babyboomgeneratie en zij die geboren werden in 60 zo graag lazen en inzichten op deden? Omwille van de aha-erlebnis. Omwille van het verslavende gevoel iets nieuws, iets schoons via letteren, te ervaren. M.a.w. een gevoel. En dat kan je vandaag ook bekomen langs een andere weg.

Worden ze sneller en meer gemanipuleerd, die jongeren? Tuurlijk. Zijn de media crap? Tuurlijk. Hebben wij -geletterden- iets definitiefs bewerkstelligd? Hopelijk een beetje, maar ik merk dat vele 50- en zeker 60-jarigen koketteren met hun consumptiegedrag, met hun culinaire kennis, hun smaakpappillenstrelerij en hun visuele exploitaties in Italiaanse of andere oorden. Sociaal engagement maakte plaats voor “Pak het er van”. Tja, dat zegt zo’n 20’er ook. Zeker als je hem voorschotelt: je hebt geen vrije wil en je moet tot je 70ste werken en saaiheid overwinnen. Wij zijn het enige beest dat dat doet. Welkom in de grote mensen wereld. En wie heeft die samenleving klaargestoomd waarin deze mensen moeten garen? Zij niet. Zij zijn dus ook het product van.

Etc.

 
2 reacties

Geplaatst door op 20 juni 2012 in filosofie, geschiedenis, maatschappij

 

Levensauteur

Am I the writer of my life?

Soms is het inktpatroon leeg.

Soms geraakt het haakje niet gesloten en blijkt de bijzin oneindig lang.

Soms staat er tussen de aanhalingstekens enkel leegte.

Vaak opent een hoofdstuk met een vraagteken en sluit zonder uitroepteken.

En uiteindelijk komt er een gom die alles wegveegt.

(even vertoeven in de soeks van Marrakech en je ziet vele levens passeren die door anderen geschreven werden)

 
2 reacties

Geplaatst door op 14 april 2012 in filosofie, literatuur

 

De ziel

Niets is bezield. Tenzij je een relatie aangaat met dat andere (steen, dier, mens) en je die relatie als warm, intens, belangrijk, poëtisch omschrijft. Dan is er bezieling. Wie niets voelt t.o.v. een landschap, een straat, een bepaalde mens, zal ook geen bezieling zien.

Het Ik. Daar draait het om. Ik slaap. Ik droom. Ik ontwaak (en zou Swaab zeggen: ik besef dat ik het product ben van wat mijn brein genereert). Het “ik” dat slaapt is een ander “ik” dan het ik dat droomt. En dan het ik dat ontwaakt.

Het ik dat slaapt is het meest authentieke zelf want het is volledig afgesloten van de omgeving. Alleen… het bewuste ik is afwezig. Het is niet bezield.

Het ik dat droomt bevat op passieve wijze flarden van mijn bewuste ik, maar ik onderga de droom. Pas wanneer het einde te explosief is, schiet mijn bewuste ik wakker.

Wakker worden is bezieling. Het is een magisch moment, want we kunnen het enkel vaststellen maar niet verklaren. Damasio zou zijn ziel willen verkopen om het biochemische hersenproces te ontrafelen van het moment waarop wij bij het wakker worden plots een hersenactiviteit hebben waarbij we “ik” tegen onszelf zeggen en ons innerlijke stemmetje weer als vaste partner aanwezig is.

Bezieling ervaren we dus elke dag opnieuw bij het ontwaken. Maar als de dagtaak zwaar is, is de poëtische ervaring van dat magische moment veraf.

Hagedissen hebben een kleine neocortex dus misschien hebben zij een flard van zelfbewustzijn, dus een ietsepietsie bezieling. Who knows.

Deze honden zijn zeer op bezielde wijze bezig.

Met dit concept kan je ook trance en het binnentreden van de goden verklaren. Voor ons zijn dit fantazistische concepten, maar ze zijn reëel voor een aantal natuurvolkeren. Wittgenstein wees er al op dat de logica die er uit volgt, evenwaardig is en even coherent opgebouwd is als ons causaal denken.

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 2 april 2012 in filosofie

 

Run

Rennende auteurs worden acteurs in het verhaal dat anderen schrijven. Zo komen ze vaak zichzelf tegen tijdens het rennen.

Als je ooit een auteur plots ziet weg spurten, dan probeert hij zichzelf kwijt te geraken.

Tevergeefs, want aan de eindmeet wacht altijd je andere zelf.

En met die gedachte kan je best even uitblazen.

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 11 maart 2012 in bio, filosofie

 

“Ik heb een relatie”

Kan men relaties bezitten? Kan men zeggen (zoals dit op Facebook bon ton is): ik heb een relatie met X?

Het probleem ligt hem in de twee woordjes “ik heb“. Een stuk(je) van jezelf heeft een relatie met (een stukje) van iemand anders. Of, laat ons bescheiden blijven, oefent zich in het hebben van relaties. Maar wie is die ik?

We zijn tegelijk in ons bestaan kind, gepassioneerde, hobbyist, dromer, liggen overhoop met onszelf, zijn overdreven verwachtingsvol jegens de ander,  zijn eventueel mama of papa, wellicht  collega -ondergeschikt jegens de ene, superieure van een ander, etc. Steeds spelen we een rolletje. Ons ik is dus gefragmenteerd.

Daarnaast stel je bij jezelf vast dat  een stuk van jezelf een relatie met jezelf heeft aangegaan (noem het eigenliefde of gezond narcisme). En een (klein?) stukje van jezelf is heel alleen, kan misnoegd zijn over wat de rest van jezelf uitspookt (dit kan in extreme vorm tot zelfhaat leiden) maar is ook in staat om te exploreren, je te verrassen, te dichten of te schilderen. Het is de vreemde in jezelf.

Dus als je zegt “ik heb een relatie”, definieer dan eerst welk stuk van jezelf een relatie heeft, en hoe de andere delen hier tegenover staan.

En dan dat “hebben“. Je hebt geen relatie zoals je een theepot bezit. Relaties zijn osmoses. Soms zit je in een achtbaan (met twee). Dan weer in een schuifaf of een slazwierder. Soms stroom je leeg in de ander; dan weer verword je samen tot een symbiose die je voordien niet voor mogelijk dacht. Maar bezitten…?

Nee… bezit is stagnatie. Alleen een dode ster bezit voor altijd haar relatie: kil en uitdovend. Wat schijnt dat kabbelt en fluctueert. Waardoor je na enkele jaren in wezen een totaal andere relatie hebt (met dezelfde persoon). Want beiden zijn ook anders geworden.

En dat geeft Facebook niet weer, noch in de tijdslijn, noch in statusupdates. Hoe zou het ook: Facebookowner Zuckerberg wil een mensensoort zonder privacy. Daarmee doodt hij impliciet elke relatie van het individu met zichzelf, en met de vreemde in zichzelf. Je komt dus niet veel te weten wanneer iemand zegt: ik heb een relatie met…. En wat dien je te verstaan onder een statusupdate m.b.t. relaties?

Loslaten die boel. Veel te complex (en daarom té schoon) om in één zinnetje samen te vatten.

Ofwel uitdiepen. En dan krijg je zoiets als: “De vader in X heeft een lat-relatie met zijn oudste dochter. De geliefde in X heeft een innigere relatie met de moeder van zijn dochter. De homunculus in X lig overhoop met de vader in X.”

En Face-book wordt dan op zijn minst Faces-trilogy.

 
1 reactie

Geplaatst door op 20 februari 2012 in filosofie, media, psycho

 

De laatste noot

Een violist op een zinkend cruiseschip. Hij zette een aantal kinderen in reddingssloepen en besefte toen dat zijn viool nog in zijn cabine lag. Hij ging ze halen. Het werd hem noodlottig.

Wat was zijn laatst waargenomen geluid…. Het klotsen van golven? Of tokkelde hij nog op zijn viool? Hield hij ze zo lang mogelijk boven water? Of zag hij  ze helaas voor zich uit drijven… Hoorde hij dan maar als laatste in zijn hoofd flarden van een concerto dat hij nog zou spelen?

Aangrijpend.

Wat zal het laatste muzikale geluid (of tot muziek omgebogen geluid) zijn dat ik – jij – wij zullen horen alvorens in de grote stilte te verzinken?

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 19 januari 2012 in filosofie, music, natuur

 

Observeren

“Ik ben tot het besef gekomen dat het enige geluk in deze wereld bestaat uit het observeren, bespioneren, gadeslaan, nauwkeurig onderzoeken van jezelf en anderen, uit niets anders te zijn dan een groot, wat glasachtig, wat bloeddoorlopen, strak starend oog (…) ik ben gelukkig dat ik naar mijzelf kan kijken, want ieder mens is boeiend – ja, werkelijk boeiend!” (Nabokov, Het oog)

Troostende en tegelijk vitale gedachten die het leven kracht, diepte en intensiteit geven en een mens doet zeggen: blij dat ik even in de kosmos bestond.
En o ja, een bron van spiritualiteit. En dan doel ik niet op geesten, goden, new age en andere oppervlakkige sausjes.

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 17 januari 2012 in filosofie, literatuur

 

Frivool

Il faut être léger comme l’oiseau, et non comme la plume. (Paul Valéry)

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 29 december 2011 in filosofie, poëzie

 

Ooginzicht

“Waarheden emigreren wanneer de ogen sterven.” (Luis Cernunda)
Dat werpt een ander licht op Hölderlins: “Misschien had Oedipus een oog teveel.”

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 29 december 2011 in filosofie

 

Hoop

‘Hoop is een dimensie van de geest. Zij bevindt zich niet buiten ons, maar in ons. Als je haar verliest, moet je haar opnieuw in jezelf en in de mensen om je heen zoeken – niet in dingen of in eventuele gebeurtenissen.’ (V. Havel, brief aan Olga, 19/11/1979 – met dank aan Peter Venmans).

Anderzijds: als je enkel  maar kan hopen (en die steeds uit jezelf haalt) zonder dat de omgeving zich wijzigt in de richting van wat je wenst (want hoop gaat over wensen), dan wordt het een zelf-drug.
Er is naïeve hoop. Hoop tegen beter weten in.

Er is plausibele hoop, daar doelt Havel op: je voelt aan dat iets zou kunnen, en dat geeft je energie. Maar helaas: wat kan, zal zich daarom nog niet voltrekken. Misschien is een levenskunstenaar degene die de hoop laat varen zonder cynisch of sarcastisch te worden.

Hopen op mirakels is overigens een vorm van domheid, misschien zelfs lafheid.

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 19 december 2011 in filosofie, psycho

 

Paradox

De paradox bij zelfdoding. Het empathische (rekening houden met het verdriet van dierbaren) moet inbinden voor de eigen wil het leven te verlaten.

Maar je kan dat bezwaarlijk egoïstisch noemen, want het eigen ego wordt bij zelfdoding amper nog geliefd.

 
1 reactie

Geplaatst door op 9 december 2011 in filosofie

 

Vlinderslag

De doorsnee man bekijkt een vrouw zoals konijnen naar een lichtbak staren. Om vervolgens met volle kracht -als een nachtvlinder- zich te pletter te storten op de vrouw.

Een gevoelige, erudiete, poëtische man is een vrouw met een lul. En die vlindert zich niet te pletter tegen een lichtbak. Die vlindert tezamen, weg van de spotlights, naar het licht van de diepte van het intieme samen groeien.

 
In afwachting droomt hij vanuit een comfortabele positie.

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 22 november 2011 in filosofie

 

Plastic Panda’s

Het tropisch regenwoud is NIET de long van de planeet.
De rijkste biotoop vind je in Tsjernobyl. Omdat de mens er verdwenen is.
Pandaberen zijn zielige beestjes die maar beter verdwijnen.
Ziedaar enkele quotes van o.a. Bas Haring, auteur van “Plastic panda’s. Over het opheffen van de natuur”. En hier te beluisteren.

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 15 november 2011 in ecologie, filosofie, natuur

 

Ik en iets

Ik leef in de waan een vrije wil te hebben. Als mijn hersentjes soms 7 seconden vroeger een beslissing nemen (7sec. voordat ikzelf zeg iets te hebben gekozen) dan is het duidelijk dat ik er van houd (verslaafd ben?) om mezelf te bedriegen.
In wezen ben ik getuige van wat mijn “ik” doet en gemakkelijkheidshalve zeg ik “ik” maar misschien zou ik beter in de derde persoon over mezelf praten. Het ik is een vreemde. Maar niet in mezelf want mezelf is het vreemde. Een vreemde bezit mijn ik. En die vreemde noem ik “ik”. Ik ben “autobezetter”, of nog correcter: ik word in bezit genomen door neurologische decisionmakers die mijn lichaam gebruiken als vehikel om wat te spelen.

Ter verduidelijking: dit zijn niet mijn woorden maar deze gebrouwen door mijn hersenactiviteiten, gevoed door lectuur die buiten mijn wil om gekozen werd door diezelfde hersenactiviteiten.

Of zoiets?

In ieder geval: “Iets” deed mij zeggen dat ik concreet iets bedoelde. Ook al hoorde ik mezelf op abstracte wijze praten en schrijven. Ik ben concreet, maar wat ik zeg klinkt zo abstract. Moest ik het concreet willen zeggen, ik zou het schilderen. Of met de mantel der stilte openbaren.

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 12 november 2011 in filosofie

 

Over vriendschap

Een vriend(in) laat je de kans jezelf te zijn. Een vriend is iemand die je neemt zoals je bent – ook met je kleine kantjes en die je daarom niet per se wil veranderen. Lijkt correct, maar “jezelf” bestaat niet zonder anderen. Een vriend(in) laat je dus de vrijheid jezelf te ontdekken door dialoog en communicatie. Die gift, het geven van exploratievrijheid, is één kant van medaille die de relatie tussen vrienden weergeeft.

Zelfkennis doe je op dóór de ogen van de ander; een vriend is juist iemand van wie je, als het er op aankomt, aanvaardt dat ie je analyseert en bekritiseert. Maar zonder eigenbelang, tenzij de liefde je wat bij te sturen voor je eigen goodwill.

De andere kant van de vriendschapmedaille is dus niet dat je geen kritiek mag geven. Kritiek moet kunnen. Alleen breek je  niet met een vriend omdat zij/hij er een andere mening of uiting (daad) op na houdt. Of omdat zij/hij je bekritiseert. Maar je mag haar/hem wel een halt toeroepen wanneer de geleverde kritiek hard aankomt, waarmee je uit het moeilijk te hebben (bv. wanneer zij/hij je gedrag of je gedachten genadeloos begint te “fileren”). Dan wordt het een kwestie van toon en aanvoelen en harmonie in de disharmonie te vinden.

Vriendschap is ook investering, arbeid. Vriendschap is engagement en derhalve bij momenten indien nodig ook confrontatie. Vriendschapsrelaties kunnen tegen een stootje. Omdat er wederzijds vertrouwen is en veel dat gedeeld wordt. Vriendschap is dus ook houden van.

 
1 reactie

Geplaatst door op 6 november 2011 in filosofie, psycho

 

Gelukkig?

“Heb je een gelukkig leven?” is een boeiendere vraag dan “ben je gelukkig?”. Dat laatste sluit vaak uit dat je negatieve ervaringen als onderdeel van je “gelukkige leven” incorporeert.

Ik heb het geluk droefheid en frustratie te kennen (arm zij die dit niet (wensen te) kennen) en daar op een positieve wijze mee om te kunnen (en dus een gelukkig rijk -naar mijn normen- leven te leiden).

Leopold Flam behandelde de geluksvraag met het voorbeeld van te kleine schoenen. Draag enkele uren schoenen die drie maten te klein zijn, en wanneer je ze uit schopt zal je zeggen: ik ben gelukkig nu ik van die schoenen verlost ben. Maar dat is geen zijns-geluk. Dat is enkel een gevoel van ontlasting.

Wie een gsm verliest, en hem terug vindt, ervaart een moment van geluk, maar dat maakt je leven niet gelukkig. Wat er allemaal in je omgaat, hoe je beseft dat je afhankelijk was van je gsm, hoe je nu op een andere manier gaat communiceren, relativeren van dat verlies, etc… dat is de rijkdom van het verliezen van een gsm en daardoor leef je door dat verlies gelukkiger.
(al helpt het wel de nummers gebackupt te hebben 😉

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 6 november 2011 in filosofie

 

Zeker weten?

Jan Terlouw in De Morgen over zijn jongste boek ‘Hoed u voor mensen die iets zeker weten’.
‘Iemand die iets zeker meent te weten, slaat de dialoog dood. Daar kun je niet mee praten. En het is gevaarlijk. Wie iets zeker weet, wil dat uitdragen. Desnoods met geweld op een ander : die moet en die zal dat ook weten. In religies zie je dag, het heeft vaak tot oorlogen geleid. Maar ook in de politiek. En het slaat zelfs kinderen dood die door hun ouders geindoctrineerd worden. Zo zit dat! Aan dat leven met dogma’s heb ik hoe langer hoe meer een hekel gekregen. Het leven is zoveel mooier, vrijer en vriendelijker als mensen dingen niét zeker weten.’

En toch is er niks mis met zekerheden. Vraag is op wat baseert iemand zich? Op analyse, (wetenschappelijk onderbouwde) lectuur en daaraan gekoppelde waardevrij intuïtief inzicht? Dan is het voor mij oké. Als men maar open staat om nieuwe inzichten, nieuwe onderzoeksresultaten of bevindingen van anderen onmiddellijk toe te laten en -indien nodig- de eigen zekerheid (gedeeltelijk) naar de prullenmand te verwijzen.

Absolute zekerheden bestaan niet, maar dat is geen reden om alles in vraag te stellen en af te wijzen.
M.a.w. het probleem is niet het paradigma zekerheid/weifel maar:

1. het conservatisme van menig mens die zich vastklampt aan wat ie ‘met zekerheid’ weet, ook als dat foutief blijkt;

2. de behoeften van velen aan een eensluidend gesloten vaststaand verhaal (of het nu een bijbel, koran, moraal of positivistische theorie is) waardoor starheid ontstaat jegens nieuwe ontwikkelingen of visies van anderen.

Maar het weze hen vergeven want onze hersentjes neigen steeds naar definitieve verhalen, dat geeft immers (gemoeds)rust en maakt het mogelijk de toekomst te voorspellen. En dat is dan weer een aangenamere zijns-toestand dan alert op zijn hoede moeten zijn en zich steeds paraat weten om gedrag en inzicht te moeten aanpassen aan onvoorspelbare factoren.

Wanneer Einstein zei: God dobbelt niet, trapte hij ook in de val absolute zekerheid te willen. Maar daarom moet je niet beginnen twijfelen….

 
2 reacties

Geplaatst door op 6 november 2011 in filosofie, psycho

 

To be or to have

Zijn.

Als vorm van rijkdom.

Niet hebben.

Want bezit maakt bezeten.

 
1 reactie

Geplaatst door op 3 november 2011 in filosofie

 

Web 0.0

Spinnen geraken meermaals verstrikt in hun eigen web.

Pas dan snappen ze hun creaties!

En wie weet ontstaat er mededogen.

En meteen ook hongersnood. 😉

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 23 oktober 2011 in filosofie, humor

 

De rode draad

Doorheen de geschiedenis van beschavingen kan je drie pijlers ontwaren die zich als rode draden door elk denken (en handelen) weven:

1.Jezelf ontdekken= zelfbewustzijn. Wie ben ik, waarom ben ik hier? Hoe functioneer ik? Hoe ga ik om met emoties en gevoelens?

2. De dood (en dus het te aanvaarden feit dat mijn leven eindig is) kan ik overwinnen door sociaal te zijn, wat ik kan en weet te delen, liefde te kennen, me altruïstisch op te stellen en zo ook te krijgen van anderen waardoor de zin van mijn bestaan vergroot.

3. Opstand in naam van een rechtvaardigere wereld. Hier past een verwijzing naar een citaat van Brel. “De grootste vorm van waanzin is deze wereld te accepteren zoals hij is, en niet te strijden voor een wereld zoals hij zou moeten zijn.”

Brel zei overigens ook dat hij liever sterft met het gevoel van alles geprobeerd te hebben (en soms te lukken, dan weer te mislukken) dan te sterven met de gedachte veel niet geprobeerd te hebben en daar spijt van te hebben. En dat sluit aan bij puntje 2.
En ja, vele teksten van zijn liederen gaan over punt 1. De Franse chanson-wereld borrelt overigens van singersongwriters die zich buigen over wat ze beseffen en wat hen overkomt.

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 18 oktober 2011 in filosofie, music

 

Identiteit

Zijn we Vlaming omdat we dezelfde gazetten en boekskes lezen, dezelfde televisie kijken, dezelfde verhalen kennen, de zgn. imagined communities? Vooreerst lezen we niet dezelfde boekskes (wie Knack leest en niet Dag Allemaal is een ander mens dan wie enkel Dag Allemaal en Story leest). En de hamvraag is: HOE lees je die boekskes? HOE kijk je naar tv? HOE duid je de informatie die tot je komt? Daarin zit een gigantisch cultuurverschil. Het is niet omdat je “Vloams” klapt en Nederlands leest, dat je eenzelfde culturele identiteit hebt.
‘Betekenisvolheid laat zich niet uitleggen in de orde van betekenis. Ze veronderstelt een geraakt-zijn en de ander is juist een ander omdat hij iemand is die niet op die manier geraakt is. Wat op mij een diepe “in-druk” heeft gemaakt, was voor hem een gewone ervaring, iets met betekenis, maar niet iets van betekenis. En dat is onverdraaglijk omdat het mij confronteert met het gewicht waarmee mijn eigenheid (Bracke zou zeggen identiteit) op mij weegt, op mij “in-drukt”. In mijn omgang met anderen merk ik dat wat voor mij betekenisvol is, de ander niets hoeft te zeggen. Mijn absolute waarden zijn voor een ander niet absoluut. Eigenheid is niet zozeer iets wat we hebben, maar iets wat ons heeft. En iets wat beklemt, bevreemdt. Vandaar dat men die eigenheid (lees: identiteit) kan vergelijken met een indigestie: ik stoot erop wanneer ik iets niet verteer.’ (Rudi Visker)

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 11 oktober 2011 in cultuur, filosofie, maatschappij, taal

 

Ik word gedacht

Een mens wordt gedacht. Ik ben getuige van wat in mijn hoofd spookt. Meteen ben ik ook toeschouwer (buitenstaander) van wat ik schrijf. Dus hoef ik me niet druk te maken of ik al of niet achter hetgeen ik schreef kan staan. Niet ik, maar iets schreef het in mijn hoofd. Ik ben de optelsom van vele mogelijkheden. Ik ben een vreemde in mijn eigen gedachten. Een koekoek legde een gedicht in mijn hoofd en ik broedde het uit. Blame de koekoek, niet mij.

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 20 september 2011 in filosofie

 

Denken

Hoe paradoxaal is de uitroep: leve de paradox!

Durf te denken is misschien wel het tegenovergestelde van een god in eigen gedachten zijn. Want God wil alles beheersen, is de schepper en dus de bevatter van alles. Terwijl durven denken juist het verlaten is van wat zekerheid biedt. Durf denken is bv. fuck zeggen aan positivisten en een gedicht schrijven dat absurd lijkt. Of jezelf in een project storten waarvan je weet dat je niet weet waar het je heen brengt.
Nu, misschien had god ook die bedoeling met de kosmos, maar de meeste gelovigen vinden dat een vreselijke gedachte. Want plots blijken ze zelf aan het stuur te moeten gaan staan. Zo leidt een natuurramp naar het durven denken dat god een speelse frivool vrouwtje (of mannetje?) is. Anders zou zij/hij toch geen rampen veroorzaken.
Maar ben ik dan verantwoordelijk wanneer een diepgelovige zich door deze gedachte geaffronteerd voelt? Of zijn geloof wankelt?

Als ik een mening ventileer, is dat vaak iets wat gedacht zou kunnen worden (en nu toevallig door mij wordt neergepend) maar daarom ben ik niet verantwoordelijk als anderen er aanstoot aan nemen of wanneer het in contradictie zou zijn met wat ik ooit zei of nog zal neerpennen.
Dat neemt niet weg dat je elke gedachte kan verdedigen, maar vaak zitten paradoxen in de hoofden van lezers, omdat ze nu eenmaal iets teveel op zoek zijn naar rechtlijnigheid, duidelijkheid. Cfr. Nietzsche: “De zogenaamde paradoxen van een schrijver, waaraan een lezer aanstoot neemt, bevinden zich vaak helemaal niet in het boek, maar in het hoofd van de lezer”.

Is het nog steeds paradoxaal om te roepen: leve de paradox?

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 13 september 2011 in filosofie, humor

 

Over kennis en kwaad

Ik denk niet dat het vergroten van onze kennis de reden is van het ontstaan van kwaad. Je kan ook met weinig (of geen) kennis, veel kwaad aanrichten.
Denken (hopen) dat door meer inzicht het kwaad verdwijnt, is echter (en helaas) ook fout.
Er is dus een andere drive: het cynisme. Of het niet meer willen geloven in een betere wereld. Of het doorgedreven egocentrisme.

Meer kennis kan je dus inzetten om leed te veroorzaken (op efficiënte wijze doden of martelen bv.) maar ook om leed te verzachten (oplossingen aanreiken, bv. op medische vlak). Waarom kiest iemand dan meer kennis aan te wenden voor het veroorzaken van leed? Omdat in de eerste plaats er geen begrenzer meer is. Door het cynisme en ongeloof valt een morele dwang (neen, je mag geen leed berokkenen) weg. Immers men kan aan zichzelf in eer en geweten zeggen: als anderen (velen) het doen, dan mag ik het ook. Die stap weigerde Aristoteles. Binnen zijn denkbeeld is het gewoonweg ondenkbaar dat iemand die het “goede” kent, weet wat rechvaardigheid en liefde is enzovoort , kan handelen in tegenstelling tot deze kennis.

 

Een tweede reden die maakt dat men de stap zet (tot leed veroorzaken) is het eigenbelang, het willen opleggen van een situatie waar men zelf voordeel bij heeft ten koste van anderen. Ook daar komt technologie en inzicht goed van pas (denken we maar aan het manipuleren van anderen door gebruik te maken van psychologisch inzicht, de relatie pedoseksueel-kind bv. maar ook tussen volwassen partners). Vaak staat logica (sluw te werk gaan) in dienst van een genot, een bevrediging of het eigen grote gelijk (dat men wil opleggen, denken we aan dictators).

 

Interessant is dit gegeven te toetsen aan hyperindividualisten als Stirner of Ayn Rand. Zij verwerpen Kant omdat deze geloofde in een betere wereld, en dus aanvaarden ze het grensoverschrijdende zetten van de stap naar handelen uit eigenbelang, daarbij anderen niet ontziend. Ze verantwoorden zich door te stellen dat zij anderen niet beletten hetzelfde te doen. Van een andere orde is dan weer het egoïsme van Proudhon en Kropotkin: zij bouwen een sociale dimensie uit waarbij rekening gehouden wordt met degenen die in de kou zouden blijven staan.  Vrijheid en herverdeling gaan bij hen hand in hand.

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 22 juni 2011 in filosofie

 

Vrije wil?

Ik ben zo onvrij me in te beelden dat ik uit vrije wil deze woorden neerpende.

Dat er geen vrije wil bestaat ervaar je wanneer je twijfelt. Pas dan weet je (ervaar je) dat je twee (of meer) mogelijkheden hebt. En dan kies je. Je denkt dan dat je wél vrije wil ervaart. Maar tegelijk besef je dat je telkens je zeker was en ergens “voor ging”, je gestuurd werd door je brein dat snel uitmaakt wat voor je het beste is. Wanneer het brein het niet weet, laat het dit aan je “ik” over. Maar in wezen liggen de opties (keuzemogelijkheden) wel vast en eens je kiest, neemt je brein weer alles in handen.
Let wel: het brein wordt ook getriggerd door je specifieke genetische samenstelling. Wie muzikale genen heeft, zal ook een brein hebben dat die richting uitgaat.
Dus wij zijn ook het product van onze genen. Die jagen ons ook bepaalde richtingen uit.

Er zijn kosmologen die het heelal zien als een hologram. M.a.w. wij zitten in dat 4D-hologram en alles wat we bekijken (sterrenstelsels, planeten,…) zijn enkel projecties in een 3D dimensie.  Alles is dus fake, maar lijkt wel echt.
Ma.w. men doet de Grieken geloven dat er een staatsschuld is en dat ze moeten bezuinigen. Maar de schuld en die bezuinigingen zijn ook maar fake (maar helaas wil niemand dat geloven en zijn de financieel speculanten ervan overtuigd dat zij wél echt zijn.)

Als er geen vrije wil is, kan een misdadiger dan ter verantwoording worden geroepen? De schuldvraag voor criminelen heeft te maken met keuzes. Als je weet dat je iets fout gaat doen, maak je de keuze (ook al is er een kracht sterker dan jezelf). Een pedoseksueel wéét dat hij iets gaat doen wat niet kan. Hij is niet vrij wanneer hij die drift heeft. Maar hij kan wel stoppen ze uit te leven. Dus hij heeft wel de keuze geen seks te hebben. Ook al heeft hij veel goesting.

Voorlopig besluit: de vrije wil is een illusie en wij kunnen onmogelijk zelf buiten die illusie treden.  Waarom is er dan die illusie? Om ons in staat te stellen beter te communiceren en empathisch te zijn. Door met elkaar te communiceren verfijnen we het model van de wereld in onze hersenen. En daardoor kan ons brein verfijnde modellen van de werkelijkheid uitbouwen. En ons daarbij de illusie te geven dat wij dat zelf gedaan hebben.

 

Sinterklaas bestaat: het is onze vrije wil.

 
1 reactie

Geplaatst door op 15 juni 2011 in filosofie

 

Letterreizen

Ik lees een boek en bén dan met verlof. Ook als ik ervoor en erna druk aan het werk ben.
Ja, misschien is dat wel wat literatuur doet: je geest met verlof sturen.

Anderzijds is reizen ook een vorm van werken. Want ook als je je laat gaan (bv. al reizend landschappen en geuren opzuigen) ben je onbewust naarstig bezig elke impressie te verwerken. Vraag is dan: wanneer werkt een mens niet?

Je hebt werken waarbij je je laat gaan. En werken waarbij je zelf produceert.

Laat het dan nu tijd zijn om in de zon te zitten met het fascinerende “Voor de oerknal” van de jonge Duitse natuurkundige Martin Bojowald. Een knaller van een reis terug in de tijd…

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 22 mei 2011 in filosofie, literatuur, reizen

 

Hedonisme

Waar enkel gelachen mag worden, heeft het leven een val gespannen.

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 22 mei 2011 in filosofie

 

Orakels

Moderne filosofen zijn scenaristen. Zij vertellen en voorspellen mogelijke maatschappelijke ontwikkelingen en gedragingen.

Spielereien, gebaseerd op impressies. Op gemoedstoestanden. Op een hersenstaat waarin gevoelens bepaald worden door de sensatie van

dichtschroeiend plastic: het lijf langs binnen versmacht.

Maar eens gedachten de toestand bevriezen, huist de filosoof in een nieuw ervaringsscenario.

Eigen orakel is eigen inzicht & voorspelling in verhaalvorm. Vol van eigen betekenissen.

Arbeid met de glimlach van de tevreden doener. Gedicteerd door tijd.

Naar aanleiding van Hertmans over Sloterdijk.

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 12 mei 2011 in antropologie, filosofie

 

De blinde muur

Jan De Cock werd uitgenodigd een artistiek concept te ontwikkelen op een reeks blinde muren rondom een rotonde.
Dit zou zijn conceptuele uitleg kunnen zijn:  “Maar het kunstwerk staat er al.  Het is een kwestie van het te ontwaren. Ik wil de mensen leren kijken. Bekijk de blinde muur en je ziet het voor je opdoemen. Het is rococo, ontdaan van alle franjes. Het is een sculptuur waarvan de vijfde dimensie geplet zit tussen de gesublimeerde tijd. Ik leer de passanten cadreren. Vanuit hun achteruitkijkspiegel kruisen heden en toekomst zich binnen de contouren van mijn visionaire kadering. Het is geen muur, maar een filosofische vraagstelling die zich als een met onzichtbare inkt geschreven graffiti openbaart. Het is de naaktheid van de vorm. En het geclaxoneer is niets anders dan de ovatie van het publiek voor zoveel schoonheid.”

 
1 reactie

Geplaatst door op 23 april 2011 in art, filosofie, humor

 

Loon naar werken?

Solvay- prof en corporate governance specialist Eric De Keuleneer stelt  dat elke vergoeding in een organisatie of bedrijf die meer dan 25 keer hoger is dan de laagste (niet de gemiddelde),  onwenselijk en ethisch niet te verantwoorden is. Laat staan dat er dan nog bonussen bovenop komen.

Filosofisch kan je echter nog een pak verder gaan.
De grootte van een loon (en zeker van een bonus) wordt zogezegd bepaald door de verdienste van een persoon in relatie tot het nut van een job. Waarbij men zonder meer een hiërarchie oplegt die stelt dat langer studeren recht geeft op meer loon én dat functies met meer loon ook nuttigere jobs zijn. Dit op zich is ronduit discriminatoir.
Nemen we een poetsvrouw m/v als voorbeeld die geboren wordt met een kleiner intellectueel vermogen, althans volgens de normen van het bestaande onderwijssysteem (probleem om bv. logisch/abstract te redeneren). Deze persoon slaagt er dus niet in ASO te voleindigen. Zij zit in het watervalsysteem. Neem nu dat zij/hij ook nog eens in een arbeidersmilieu vertoeft, een wereld zonder veel connecties met professioneel succesvolle personen. (een studie wees trouwens uit dat kinderen uit arbeidersgezinnen die universitaire diploma’s bezitten, minder kans maken op geslaagde carrières omwille van het ontberen van de nodige netwerken). Dus naast een biologisch gegeven (kleiner logisch vermogen, minder taalgevoelig, etc.) is er een sociale omgeving die eerder tot een terugplooien op zichzelf leidt, het ontbreken van assertiviteit, misschien zelfs een minderwaardigheidscomplex. Deze persoon vindt werk als poetsvrouw, en wordt binnen onze bedrijfscultuurlogica dan ook weinig betaald. M.a.w. zo iemand is driemaal de dupe in onze samenleving. 1. Onvoldoende intelligent. 2. Gesloten milieu. 3. Weinig inkomen.
Kan zij daar aan doen? M.a.w. is zij verantwoordelijk voor haar situatie? Nee. En toch wordt ze 3x gestraft. Onaanvaardbaar. Maar tegelijk toont het aan dat het onaanvaardbaar is, want onrechtvaardig, om iemand die wél talenten en intellect bezit, wel assertief is en netwerken bezit en gebruikt, véél loon te betalen. Het is immers diens verdienste niet. Dus de enige rechtvaardigheid is deze waarbij men eenieder die zich inzet naar vermogen (d.w.z. naar eigen kunnen) evenveel betaalt. Een bankdirecteur mag dus niet meer verdienen dan een poetsvrouw wanneer zij beiden op redelijke wijze zich ten volle inzetten. Overtreffen zij zich (bv. 12 uur poetsen op 1 dag) dan verdienen zij meer betaald te worden. Maar onmiddellijk stekt zich de vraag waarom iemand verplicht zou moeten worden zich te overtreffen.

Tevens wil ik er op wijzen dat er studies verschenen waarin men beroepen indeelde naar maatschappelijk nut. Bovenaan stond de vuilnisophaler, onderaan de bankdirecteur. Say no more.

Ten slotte: wat met iemand die “lui” is. Die niet de kracht wil opbrengen om te vechten, zich in te zetten. Er zijn inderdaad mensen die het ontbreekt aan doorzettingsvermogen. Wat blijkt uit neurologische analyses: doorzettingsvermogen is een gave. Dus er zijn mensen wiens genotszone sterker is dan hun wilskracht (om onaangename taken te verrichten). Daar valt aan te werken, maar dat vraagt tijd. Ook daar zie je dus dat “luiheid” vaak een hersenpatroon is, soms aangeboren, soms aangeleerd, maar ook dan stelt zich de ethische vraag of men zo iemand wel mag straffen door hem minder te belonen. Oplossing zou kunnen zijn een therapie toe te passen in de hoop dat de circuits zich wijzigen. Bij jonge mensen zien we vaak dat gestimuleerd worden helpt. Waarbij de stimulans zowel intrinsiek kan zijn (een aangenamere leer- of jobervaring) als buiten de arbeid kan liggen (een beloning en zicht op een zelfstandig leven).
Op basis van deze analyse kunnen directeuren nooit hoge lonen ontvangen. Zij dragen  verantwoordelijkheden, maar zij hebben er het talent voor, dus is het geen extra verdienste, dus dienen ze er niet méér voor betaald te worden. En dus zijn bonussen überhaupt af te wijzen.
Een en ander stoelt op het parecon-principe.

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 9 april 2011 in economie, ethiek, filosofie, maatschappij

 

Jeugd

De ode aan de eeuwige jeugd is vaak niets anders dan de angst voor de confrontatie met het gerijpte.

Vandaar dat mannelijke  zelfmoordterroristen kicken op maagden, angstig als ze zijn voor een confrontatie met rijpere dames.

 

 
2 reacties

Geplaatst door op 9 april 2011 in filosofie

 

Tijdloos

‘Ik zou willen dat er plekken bestonden die blijvend waren, onbeweeglijk, onaantastbaar, onaangeraakt en haast niet aan te raken, onveranderlijk en geworteld: plekken die konden dienen als referentie, als vertrekpunt, als bron’

George Perec

Dergelijke plekken bestaan. In ons geheugen. (En dit is niet op 1 plek in onze hersenen gelokaliseerd.)
Wij stellen steeds opnieuw een gebeurtenis samen, op basis van ijkpunten (gezicht, emotie, geur, kleur…) en putten dus uit een heel gamma van zones.
Soms gaan we onvolledige beelden bekomen, of zelfs incorrecte elementen toevoegen. We hebben dan al of niet bewust een specifiek onderdeel verdrongen of als negatief of juist als positief gelabeld. Op die wijze creëren we vaste, blijvende plekken. Vaak sterke beelden met een rijke ervaring, ook op gevoelsvlak.
We ervaren ze als waar, vaststaand, rotsen in ons eigen landschap. We kleven er een tijd op, een moment, een fase.

Hebben we ze ook echt beleefd? Soms wel, vaak niet. Want onze beeldvorming is ook beïnvloed door voorgekauwde inzichten van derden en door vele canons, collectieve (on)waarheden,… En door verzuchtingen, de wens van een leuke sfeer: een zekerheid door ons zelf gebouwd, een  zelf gefabriceerde plek.
Zo ontstaan ook ideale ruimten of inzichten die we met heel veel zekerheid  positief benoemen en vaak onze ethische houding bepalen en ons quasi intuïtief drijven tot het uiten van een mening.

En wat met een gevoel (en zijns-staat) die men De Kosmische Verbondenheid zou kunnen noemen? In zweverige middens noemt men dat het Zelf, het opgaan van het ik in Alles, de Omgeving. Is dat een rode draad in je leven? Een ijkpunt? Misschien, maat ook die verbondenheid ervaar je vanuit je zelf en de ervaring is misschien wel steeds hetzelfde (je kan je heel je leven verbonden voelen met Alles) maar de impact ervan en de intensiteit waarmee je dat Zelf ervaart, zal zeker verschillen. Je kan stellen dat je dat Zelf op je 15e aldus ervoer; op een andere leeftijd zal je het weer anders invullen. Dat je jezelf als een onderdeel van een biotoop in een kosmisch geheel ervaart, is dus een constante, maar de wijze waarop je dat ervaart en wat je er mee doet, zal steeds weer anders zijn.

Misschien is het ervaren van tijd en chaos wel een ijkpunt. Wat je ook doet, hoe fijn je je ook voelt, het zal altijd ophouden te bestaan. En dat is misschien wel de grootste zekerheid en geruststelling. Panta Rhei.

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 19 maart 2011 in cultuur, filosofie, natuur, psycho, science

 
  • Archief

  • oktober 2020
    M D W D V Z Z
     1234
    567891011
    12131415161718
    19202122232425
    262728293031  
  •