RSS

Categorie archief: antropologie

Seksisme

Waarom sneren jongegasten “hoer” naar een jongedame die hen eigenlijk aantrekkelijk overkomt? Omdat het niet spoort met hun moraal, met de rem die ze zichzelf vanuit principes (ingedrild door ouders en imams) opleggen. Een fenomeen dat ook door christenen wordt gebezigd (zij het vandaag beschaafder, dus zonder agressie; vroeger was dat anders). Principes moeten voor iedereen gelden, dat is het (foute) uitgangspunt. Dus als de kerk (of de imam op papa moslim of wie dan ook die een impact heeft) een regel oplegt en zegt dat dat de norm is in de samenleving, is de confrontatie met wie die norm niet volgt, een beproeving. Men ziet iemand iets doen wat volgens de eigen (opgelegde) principes niet mag, dus gaat men die persoon met de vinger wijzen. Een zeer primitief gedrag. Respectloos. Volslagen intolerant. En zeer egocentrisch, want door de ander te beschimpen, geeft men zichzelf het gevoel dat de eigen waarden correct zijn.
Sapere aude: leer zelf (kritisch) denken. Probleem is dat als men enkel omringd is door gelijkgezinden, men in een vicieuze cirkel zit.
Een oplossing is meer zelfinzicht. Psychologie versus machisme. Zelfreflectie versus principes. Spotten, met jezelf. Nietzsche viel er Kierkegaard op aan. Het Ubermensch-concept is niets anders dan dat: durf de normen te verlaten; ontdek wat er dan op je afkomt, ook als je er alleen voor staat en de anderen uit je gemeenschap zich er niet aan wagen. De angst zichzelf los te laten, en een ander in de spiegel te zien. Daar draait het om. Met wetten kan je dat niet veranderen. Met veel praten wel.

Je hebt enerzijds de zelfredzaamheid en weerbaarheid van vrouwen (niet altijd makkelijk, zeker niet als er agressie in het spel is!), en anderzijds heb je de link tussen het machogedrag van bv. magrebijnse mannen en de wijze waarop ze met hun vrouw en dochters omgaan. Die lijn moet je doortrekken, dus vind ik het zeer goed dat er heisa ontstaat en dat men -op subtiele, intelligente maar desalniettemin doortastende wijze -budgetten en mensen graag!- die machomentaliteit gaat aanpakken. (ja toch?)
Voor elke vrouw die krachtig genoeg is om het machogedrag te weerstaan, heb je wellicht enkele moslima’s (meisjes en vrouwen) die niet kunnen opboksen binnenskamers tegen hun broers en mannen. Het machogedrag is vaak voor jonge magrebijnen de enige manier om zich te affirmeren. Zij moeten dus hun leven zien te vullen met andere waarden en bezigheden. Zij moeten fier kunnen zijn op zichzelf zonder macho te wezen. Daar ligt de oplossing naar een mentaliteitsverandering. Vandaar: een subtiele, diepgaande aanpak. Vele gesprekken en niet het opleggen van boetes; een straf verandert geen mentaliteit, hoogstens wel een gedrag, en dus kan men wellicht met harde hand seksisme uit het straatbeeld weren, maar niet uit het hoofd en dus niet t.o.v de eigen partners en familieleden binnenskamers. Long way to go…

Advertenties
 
2 reacties

Geplaatst door op 27 juli 2012 in antropologie, cultuur, maatschappij, psycho

 

Smile for this day

Het Jaar van de Pygmee. Meer moet 2012 niet worden.

Maar dat is véél, wellicht te veel gevraagd. Want Pygmeeën zijn lui. En daarom zijn ze gelukkiger dan de noeste vooruitgangsverslaafde die zijn naaste afmeet én beoordeelt aan de stress, de geaccumuleerde rijkdom en de steeds inhaligere behoeften van marktreligieuzen naar quick winns en koopgenot.

Laat 2012 het jaar zijn waarin alle honden opgegeten worden en vervangen in het straatbeeld door chimpansees en bonobo’s. Buiten komen wordt als wandelen in een zoo. Apen huppelen over de daken, slingeren rond lantaarnpalen, rollen over de zebrapaden en maken een driedubbele saltoschroef met perfecte afzwaai, terwijl je het warenhuis binnenstapt. Bedenk wat dit met ons zal doen.

Juist, 2012 wordt het jaar van de lach, en de glimlach. Minstens zesmaal per dag. Dagelijks. En weet dat de lach een uitnodiging is tot spelen en vrij samenzijn. En de glimlach een eerder matige appreciatie die zoveel wil zeggen als: it’s ok.

Ook ratten kunnen lachen. Laat dat een mantra zijn te prevelen bij het ontwaken. En daarmee tonen zovele zoogdieren hoe eenvoudig het is gelukkig te zijn. Net als Pygmeeën. Zij ademen Wittgensteins uitspraak: “Nicht wie die Welt ist, ist das Mystische, sondern dass sie ist.”

Want zeg nu zelf: veel meer dan een drukfout is de mens niet. Een denkende drukfout die per generatie  gecorrigeerd wordt, waarbij weer nieuwe drukfouten worden gemaakt.

Bezie 2012 vanuit het spel en belach jezelf. Sub specie ludi.

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 31 december 2011 in antropologie, humor, maatschappij

 

Pensioenen? Niks generatieconflict.

Het is bevreemdend (en ook beangstigend) dat men van de pensioenproblematiek een generatieconflict maakt.

Elke generatie bevat een meerderheid aan mensen die net wel de eindjes aan mekaar kan knopen, soms wat extra leuks kan doen en verder de eerste speelbal is van crisissen, bedrijfssluitingen en bezuinigingen op uitkeringen.

Het pensioenprobleem ligt ‘em in het ontbreken van verantwoordelijkheidszin bij de Zuckerbergs en Gates’en van dit landje (let op de leeftijd), de topambtenaren die jarenlang lineaire indexaanpassingen kregen wat gewoon absurd is en nu een extreem hoog pensioen verwachten en zij die in de golden sixties mee dreven op opwaartse conjunctuur, opportunistisch inpikten op diverse hypes maar vandaag niet willen dat men aan hun riante pensioenen of opbrengsten komt. Het gaat om numeriek eerder weinig mensen. Maar het gaat wel om meer dan symboolbedragen.

Wat mij bedroeft is dus het ontbreken van extra solidariteit, binnen en overheen de generaties.  Wat mij ontgoochelt is dat de spirit van revolte en idealisme die de babyboomers kenmerkte, niet geleid heeft tot solidariteitsmechanismen binnen hun eigen generatie. Zij hadden het voorbeeld kunnen geven door een grote gemeenschappelijke pensioenpot te maken en te herverdelen, en daarmee een poging te wagen een einde te maken aan de angst zwaar te moeten inboeten aan levenskwaliteit eens men stopt met werken. Onderhuids zit daar misschien de wrangheid van menig jeugdige werkende mens.

Het gelijkheidsbeginsel waarmee sedert de jaren 60 zowat alle jongeren werden opgevoed, leidde tot hoge verwachtingen. Generatie na generatie pompen ouders, maar vooral onderwijzend personeel, de kids en studenten in dat eerlijkheid en rechtvaardigheid geen loze begrippen zijn, maar waarden die men desnoods mag koesteren.

Hadden de babyboomers het waar kunnen maken, om naast de joie de vie, de seksuele bevrijding, de absolute vrijheid van meningsuiting (drie schitterende verworvenheden) niet in de val van de marketing te vallen, dan hadden ze misschien meer mededogen kunnen laten spelen in de pensionering van hun generatie, en van de erop volgenden.

Maar zijn de generaties na hen dan altijd consequent egaliserend geweest?

Is het misschien des mensen, wanneer de euro aan de lippen staat, eerst aan eigen zeel te denken?

Hoe het ook zij: een herverdeling dringt zich op. Steeds meer. Zo niet zal een meerderheid van gepensioneerden zal verplicht worden met minder middelen alsnog een actief leven te leiden. En procentueel zal dit wellicht toenemen naar de volgende generaties toe. Een kaasschaafaanpak is ter zake ronduit onethisch.

En als men het cynisch wil beredeneren: tevreden consumerende senioren zijn een voordeel voor de economie. Dus moet het uit zijn met bonussen en dienen aandeelhouders die de voorbije 30 jaar potverterend rijk werden, diep in hun buidel te tasten en een rectificatie te verrichten (en dat geldt ook voor alle politici). Hoe meer zij bijdragen, hoe minder de bezuinigingen op het collectieve weegt.

En als dit allemaal utopisch is, kibbel gerust verder.

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 22 december 2011 in antropologie, economie, maatschappij, onderwijs, politiek

 

Ötzi

Daar heb je Ötzi weer. De man had galstenen, dus at te veel dierlijk vet. Een half uur voor hij met een pijl in de rug doodgeschoten werd, nam hij een laatste maaltijd: berggeit. Dit gebeurde 5300 jaar geleden.

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 18 december 2011 in antropologie, geschiedenis, science

 

Orakels

Moderne filosofen zijn scenaristen. Zij vertellen en voorspellen mogelijke maatschappelijke ontwikkelingen en gedragingen.

Spielereien, gebaseerd op impressies. Op gemoedstoestanden. Op een hersenstaat waarin gevoelens bepaald worden door de sensatie van

dichtschroeiend plastic: het lijf langs binnen versmacht.

Maar eens gedachten de toestand bevriezen, huist de filosoof in een nieuw ervaringsscenario.

Eigen orakel is eigen inzicht & voorspelling in verhaalvorm. Vol van eigen betekenissen.

Arbeid met de glimlach van de tevreden doener. Gedicteerd door tijd.

Naar aanleiding van Hertmans over Sloterdijk.

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 12 mei 2011 in antropologie, filosofie

 

Vlaamse genen?

Potentieel zit in elke mens (tijdens het opgroeien) een nationalist, een emo-rakker die zich achter een wij-gevoel schaart (en soms wij versus hen speelt). Zie ook de ouder die zijn kroost beschermt. Zie de supporter van een sportploeg. Of van een muziekgroep. Fanatiek reageren loert om de hoek. Zie bv. de gedachten die in mensen opkomen als ze zich ergeren in het verkeer (ze typeren degene die hen ergert aan de hand van een uiterlijk kenmerk, bv. de nummerplaat een ander symbool en vloeken op “de Ollander” of “de Limburger”). Gelukkig ebt dit cryptoracisme na 3 seconden weer weg.  Zo niet ontstaat een roes die een perfide bijsmaak heeft (want ten koste gaat van de loosers of de gedupeerden) en die kan verslavend werken.

Wanneer mensen in groep op radicale wijze alles wat hen niet zint kleineren, verwerpen, sarcastisch bejegenen, blijkt dat er fysiologisch en neurologisch grote gelijkenissen zijn tussen de pester en zijn aanhang en de volkstribuun en zijn aanhang. Zij focussen allen op  een doelwit en peppen zichzelf als groep op. Zij blokkeren genuanceerd denken. Vandaar het scheldproza in discussiefora en de idolatrie van het leiderschap. Let wel: dit gaat niet op voor zeer intelligente lieden (à la De Pen of BDW). Zij manipuleren, zijn salonfähig en zullen dimmen als het hen tactisch uitkomt. Verstandige Vlaams-nationalisten willen in hun discours komaf maken met België. En brengen eenvoudige boodschappen. Beschaving en verfijnde cultuur wil zeggen dat men de superioriteit, de winningsmood, het sarcasme dat bv. de pestkop of de volksnatiionalist ervaart, afremt. Dat men een rationele (en dus complexe, genuanceerde) analyse in de plaats stelt van een irrationeel blinde overtuiging.

BDW en de aanhangers van Ayn Rand (zij vormen een deel van de parlementaire intellectuele achterban van NVA) spelen het heel sluw: ze ontzeggen niemand hetzelfde te eisen wat zij eisen (dus in hun logica blijven ze solidair) maar ze halen cynisch hun schouders op voor de gevolgen van hun eisen. Alle doemdenken (verarming van de volgende generaties) is koren op hun molen (“als Vlaanderen stopt geld te pompen in Wallonië en Brussel, dan kan Vlaanderen misschien rijk blijven”).
Dat heeft niks te maken met Vlaamse genen, maar alles met survival, egocentrisme en behoud van wat is.

Vlamingen zijn niet anders dan Walen en Brusselaars. Maar het discours van nationalisten hamert constant op een verschil.
In Walenland zie je ook massa’s burgers die snel emotioneel manipuleerbaar zijn. Dat heeft dus niets te maken met “Vlaamse genen”, wel met het bespelen van underdog-gevoel gekoppeld aan “rechtvaardigheidsgevoel” en strijd (ervoor gaan).
Daarom dat nationalisme ook bevrijdend kan zijn. En steeds daarna gemanipuleerd wordt door de eigen leiding, want eens de overwinning er is, vervalt het gemeenschappelijke doel, vervalt de roes van het destructieve strijden (iets kapot maken, uit naam van de rechtvaardigheid, bindt mensen veel makkelijker dan iets moeizaam opbouwen).

Besluit: angst drijft de Vlaams-nationalist. De doorsnee Waal heeft veel meer redenen om de toekomst somber in te zien, en toch merk ik gelatenheid, hier op de taalgrens, en voorheen in de diepe Ardennen. (en nee, ik heb niet de behoefte de taalgrens te bewaken ;-).

Overigens, het discours van de Waalse politici is zeer nuchter, bespeelt evenzeer de angsten en is even egocentrisch als het Vlaamse. Het is niet anti-Vlaams, wel anti-Vlaams- nationalistisch. En het is pro-Belgisch uit opportunisme.

Even ter zijde: als Vlaanderen het een beetje verstandig zou spelen, zou het Wallonië steunen tégen Brussel. Het zou hen sympathiek maken.

Overigens: stel dat Brussel (70% Franstalig) geen financieel tekort zou hebben, dan zou het zonder pardon Wallonië laten vallen.

Als morgen de Brusselaar moet kiezen tussen steun van de Vlaamse of de Franstalige Gemeenschap, kiest de meerderheid van de Franstalige Brusselse middenklasse er voor “Vlaming” te zijn. Puur omwille van het financiële. Ze zullen dan meer kindergeld en beter onderwijs krijgen, in Brussel. Maar geen extra woord Nederlands spreken of de Vlaamse media volgen.

België is een schitterend laboratorium van de menselijke (groeps)ziel. Nu maar hopen dat de giftige dampen binnen de vaten blijven en de pipetten met venijn niet breken.

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 18 januari 2011 in antropologie, maatschappij, politiek

 

Multiculturele samenlevingen

De Duitse kanselier Merkel stelt vast dat de multiculturele samenleving mislukt is. http://tinyurl.com/2clm4eu Wanneer men de hele speech beluistert hoor je haar ook zeggen “Duitsland moet zich openen voor alle vreemdelingen die hoogopgeleid zijn en een meerwaarde kunnen betekenen voor de Duitse economie.” M.a.w. opportunisme en eigenbelang zijn troef. De mislukking heeft dus te maken met laagopgeleiden en godsdienstbeoefening.

En dan moet je even durven doordenken.

Vooreerst: er bestaan enkel multiculturele samenlevingen. Als blanke zogezegd Vlaamse atheïst werd (word) je in een Vlaams boerendorp scheef bekeken. Omdat je andere gedachten hebt en handelingen verricht (bv. op seksueel vlak, op het vlak van moraal, op het vlak van bv. straffen, etc.). Dus als individu heb je -zogezegd ook Vlaming zijnde- andere culturele waarden die wrevel oproepen. De zgn. homogene (Vlaamse of andere) samenleving verketterde, smeet op de brandstapel, vierendeelde,… (of in het geval van de Grieken: liet gifbekers drinken), dus aanvaardde geen multicultureel gedrag. De uitspraak van Merkel is dus idioot want zinledig. Want uiteindelijk -en daar speelt het verlichtingsdenken een cruciale rol- werd het wel mogelijk om redelijk tolerant naast en zelfs met mekaar te leven, ondanks de grote culturele verschillen.

De gelijkenis tussen een orthodox katholiek gezin met moeder die zich over de kids ontfermt en vader als kostwinnaar en een conservatieve moraal en eventueel een wekelijks (of dagelijks) bezoek aan de kerk enerzijds, en een doorsnee moslimgezin met vader als gezagsdrager en een traditioneel rollenpatroon anderzijds, die gelijkenis is frappant. Het doorsnee varkensboergezin uit Wingene heeft veel meer cultureel gemeen qua waarden met het moslimkruideniersgezin dan met het Vlaamse LAT-relatiekoppel dat couscous, Thaïse keuken  en de laatste Almodovar op het menu heeft staan.

Waar loopt het dan mis? Heel simpel. Met mensen die geen gemeenschappelijke taal spreken (dus het Nederlands niet machtig zijn. Fijntjes opmerken dat in Duitsland de meeste Turken prima Duits spreken). Met jongeren die een onaanvaardbaar arrogant, nihilistisch machogedrag erop na houden. Een kleine minderheid, maar ze bepalen de beeldvorming en hun gedrag IS natuurlijk onaanvaardbaar. Jongelui die tussen twee culturen staan (thuis ouderwets paternalistisch gezag en op straat volstrekte losbandigheid, overgoten met een flamboyante mentaliteit) en zich al snel respectloos gedragen (ik verwijs naar de “kutmarokkaantjes” die Luckas Vander Taelen besprak). Geloof is voor hen uiteindelijk maar de façade (net als de term “racist”) waarachter ze zich schuilen. En die ze gebruiken als het hen uitkomt. Dus los dat probleem op. Verplicht hen bv. Nederlands (of Frans) te leren (wat overigens de meesten machtig zijn). En verplicht ze te herscholen, pluk ze van straat en (daar komen we tot de essentie) pak het  machogedrag van de moslimman aan.  Pedagogie en psychologie zijn essentiële begrippen in onze samenleving. Wie dus als ouder niet in staat is op te voeden (en dat geldt ook voor Vlamingen) middels begrip, dialoog, tolerantie (en soms al eens hardhandig) die “kweekt” kinderen die zelf intolerant worden. Dat dient ook aangepakt. Ten slotte hebben we geen eeuwen gestreden om een aantal waarden als norm te laten gelden en dus een multiculturele samenleving (en niet een katholieke samenleving) uit te bouwen, om dan vandaag getto’s te hebben met moslims, moslimscholen en moslimpedagogie. Ik heb zelf steeds de hypocrisie van migrantenkerels (in dialoog met hen) aangekaart. Dat is dus een heel andere houding dan “tolerant” zijn voor anderen hun gedrag. Tolerant wil voor velen zeggen: doe uw ogen toe en laat gebeuren. Nee, actief tolerant wil zeggen dat men geloofsuitingen aanvaardt op individueel vlak maar dat men op sociaal vlak de waarden van ons multicultureel  samen-leven als condicio sine qua non oplegt.

Overigens: op drie generaties is er al heel veel veranderd op het vlak van gewoonten binnen de magrebijnse gemeenschap in België.

Wat mij stoort aan speeches à la Merkel is het immanente (hé ja) onderhuidse tromgeroffel dat klinkt als: “zie je wel, Vlaanderen Vlaams, want de rest werkt niet.” Als alle niet-Vlamingen (dus op racistische basis uitgeselecteerd) weg zijn, en enkel de bange blanke man overblijft, zal je nog steeds een multiculturele samenleving hebben. Met promiscue mensen. Met zure pilaarbijters. Met frivole atheïsten. Met principiële huisvaders. Met patatvreters. Met pasta-liefhebbers. Met zuilfanaten. Met vrijdenkers. Etc… En dan heb je misschien weer een schoolstrijd. En dan kan men weer zeggen: de multiculturele Vlaamse samenleving werkt niet. We moeten eenzijdig katholiek worden.

Wat Merkel had moeten zeggen is: we gaan de waarden waarvoor DEZE multiculturele samenleving staat, duidelijker in de verf zetten en soms is het te nemen of te laten. Haar discours op basis van een conflictmodel leidt tot egelstellingen. 90% van hoe mensen in het leven staan, is gemeenschappelijk over de hele planeet. Een publiek discours moet erop gericht zijn de verschillen te koesteren (culturele rijkdom) en tegelijk een gezamenlijke noemer uit te rollen, en dat zal soms met dwang moeten gebeuren. Maar vooral met begeleiding; inpraten; niet aan hun lot (of getto) overlaten.
Waar het vooralsnog aan ontbreekt zijn de juiste initiatieven, de nodige financiële middelen om een aantal problemen op die manier aan te pakken. Straathoekwerkers, sociale begeleiders, leerkrachten: zij hebben de sleutels in handen.

Als je rondom je draken ziet (die je wil bevechten) ga je zelf ook handelen als een draak. Dat is wat onderhuids in Merkels discours ademt, en dat is niet wat ik noem een toekomstperspectief. De reactie van het westen op 9/11 toont mooi aan hoe ongenuanceerd het discours werd, en tot oplossingen heeft het niet geleid. Het creëren van een vijand is altijd een handige truuk geweest om een autoritair model door te duwen en op te leggen. Of denkt men nu echt dat de Bushen, Merkels, Berlusconi’s en anderen verlichte geesten zijn?
Vergeet ook aub niet wat de impact is van dergelijke discours op die burgers die een ietsje eenvoudiger in het leven staan.
Vertrekken vanuit groepswaarden om identiteit te ontwikkelen, is niet ongevaarlijk. Al snel heb je een pak mensen rondom je verzameld die wél een moraal en een specifiek gedrag willen opleggen. Uit naam van die collectieve waarden die natuurlijk herinterpreteert worden.

Tegelijk zie je ook dat bv. tijdens verkiezingen de Turkse gemeenschap uitsluitend Turkse kandidaten aan hun raam hangen. Het gevolg van gettovorming, of op zijn minst een culturele gettomentaliteit. Waar zijn de Turkse bv’s op de Vlaamse buis? Waar zijn hun journalisten, tenzij die enkeling die als schaamlapje wordt opgevoerd? In Nederland zijn het enkel de Marokkaanse jongeren die grote problemen geven. Op de buis zie je heel wat “migranten” (Turken, Surinamers,…) die een dubbele nationaliteit hebben, moslim zijn en bekende Nederlander.

Wat wil Merkel? Verkiezingen winnen. Geeft zij om integratie? Nope. Noch haar partij in het verleden, noch de SPD of de liberalen. Hun discours is nationalistisch. En opportunistisch. Wie al eens een analyse gelezen heeft van de teloorgang van de Weimarrepubliek is vertrouwd met de trukendoos van extreem-rechts in de jaren 20. En  begrijpt dat termen als “assimilatie” levensgevaarlijke bullshit is. Levensgevaarlijk omdat het zich inschrijft in een wij-tegen-hen logica (en dat is een denken vanuit de onderbuik, en als dat mainstream wordt kan je maar beter verhuizen). Assimilatie is zonder meer het opleggen van een reeks gedragsregels. Welke regels? Die van Hugo Claus of van Monseigneur Léonard?
Ik heb het over pedagogie en psychologie en het aanpakken van een machocultuur. Door dialoog. Niet door een conflictmodel, wat onvermijdelijk het gevolg zal zijn van een “assimilatiepolitiek”.
Ik vertrek vanuit een individuele benadering. Ik zeg niet: moslim, jij moet als ons worden. Want ik ben zelf niet als Vlaming of Belg X, Y, Z… Dus geen assimilatie. Maar ik zeg wel: dit (West-Europa) is het boeiendste collectieve experiment uit de menselijke geschiedenis. Be our guest. Maar er zijn enkele regels die je moet respecteren. En dat zeg ik ook aan die Vlamingen die zich nationalistisch opstellen. Wat zij “wij” of “van ons” noemen, is niet van hen en is nog minder een gegeven dat voorgoed vastligt.

Ik ben in ieder geval hoopvol. En weet je waarom? Omdat ik prachtige concrete voorbeelden ken (recent) van jonge moslima’s die met lange broek kwamen zwemmen en de juf hen zei: morgen staan jullie hier in zwempak. Geef deze nota aan je ouders. Zo niet, dan ga je maar naar een moslimland. De dag erop stonden ze in zwempak.  Zie ook https://yilli.wordpress.com/2010/09/29/de-kracht-van-demagogie/en de linkse Halsema op http://tweedekamer.groenlinks.nl/node/54467

 
3 reacties

Geplaatst door op 17 oktober 2010 in antropologie, maatschappij, religie

 
  • Archief

  • november 2017
    M D W D V Z Z
    « Okt    
     12345
    6789101112
    13141516171819
    20212223242526
    27282930  
  •