RSS

Maandelijks archief: maart 2019

Geen gezanik. Iedereen elektrik.

Wie een kijkje neemt op Mars weet dat een planeet oceanen van water kan bevatten, die leven herbergen, en nadien volledig droog kunnen komen te staan en dus geen (ontwikkeld) leven meer mogelijk maken.

Wij, mensen, hebben dus geluk op een planeet te leven waar water is, waar ontwikkeld leven mogelijk is. Wij weten dat dit binnen enkele miljoenen jaren niet meer het geval zal zijn. En dan misschien miljoenen jaren later weer wel. Zo gaat dat met planeten die op een bepaalde afstand (niet te dicht en niet te ver) staan van een ster (de zgn. ‘habitable zone’).

Intussen ondergaan we klimaatschommelingen. Onze copain Breugel leefde op een moment dat het vree koud was en dat zijn Frank Deboosere dagelijks kon kwijlen op extreme laagterecords. Toen er nog neanderthalers rondliepen was er een muur van 1 km hoog die ter hoogte van de Hoge Veluwe diets maakte dat er een ijstijd bezig was. De ijstijden duurden gemiddeld ongeveer 80.000 jaar en werden gevolgd door 20.000 jaar zachtere temperaturen.

We zijn nu stilletjesaan weer aan een nieuwe beginnende ijstijd toe. Maar vandaag hebben wij fabriekjes, vliegtuigjes en auto’s en pompen de ondergrond leeg, transformeren olie tot energie en wijzigen de samenstelling van de dampkring. Die dampkring zal -voor alle duidelijkheid- ook zonder ons wijzigen, maar niet vandaag. Misschien binnen 100.000 jaar. Of binnen 2 miljoen jaar. Of binnen 100 miljoen jaar.

We maken het ons dus niet gemakkelijk als soort. Die luttele periode (‘window of opportunity’ noemen ze dat in ruimtevaartjargon) dat wij kunnen bestaan, hebben we ziektes overwonnen, de levensduur van onszelf verlengd, het genot leren cultiveren en humor ontwikkeld. Formidabel voor een aards specimen. En daar willen we niet meer van terug.

We hebben méér energie nodig morgen, dan dat we vandaag gebruiken. Dus moeten we dat oplossen. We hebben ook permanente flux (toevoer) van energie nodig. Om stabiliteit te kennen. We moeten ook minder CO2 uitstoten willen we niet zonder drinkbaar water komen te zitten, dorre gebieden, rondtrekkende en uitstervende dieren en heel veel vluchtelingen die we zullen moeten neermaaien aan onze muren want -lees even de geschiedenis van de beschavingen- culturen verdwijnen doordat ‘barbaren’ aan hun poorten staan en die ‘barbaren’ (overigens vaak verfijndere culturen) staan daar omdat klimaatwijzigingen hen deden wegtrekken.

We hebben er dus allemaal belang bij globaal te denken, lokaal te ageren en ons te focussen op de volgende 5 of 10 decennia (en niet de volgende verkiezingen). En dus niet aan partijpolitieke spelletjes te doen, noch te denken dat particratie een structuur is waarmee we de problemen kunnen aanpakken. Deze vorm van democratie is wat dat betreft achterhaald als ‘managementinstrument’.

Wat weten we en wat staat ons te doen op het vlak van energiehuishouding?

1. De bestaande kerncentrales wereldwijd zitten in een uitdovend scenario. Maar we gaan geen centrales dichtdoen wanneer we geen alternatieven hebben, zowel qua opslag van energie (nodig om permanente toevoer te garanderen), als qua opwekking (voldoende windmolenparken, krachtcentrales, zonnepanelen, etc.).

2. Dus gaan we plannen. Hey ja, we gaan een planeconomie op poten zetten. Nee, geen communistische. Wel een gemengde planeconomie. Want privébedrijven laten ons blauw betalen voor de door hen opgewekte nucleaire energie. Of ze weigeren te investeren in nieuwe generaties thoriumcentrales en kernfusiecentrales. Want de research-kosten zijn gigantisch. Zonder overheden komen we er niet. Anderzijds hebben we dat privé-kapitaal nodigen en een stukje ondernemingsspirit om een en ander effectief te realiseren en efficiënt op poten te zetten. Maak dus een plan. Een globaal plan. Want we leven in een wereldeconomie (met of zonder Brexit). Een plan waarin ook de ontwikkeling op ecologisch verantwoorde wijze van een heleboel regio’s ingepland wordt. Waarin 5 tot 10 decennia vooruit geblikt wordt en de toekomst vast ligt, n.l. waterstofcentrales én groene energie eventueel aangevuld met thoriumcentrales. Plus goedkope ontzilting van zout water.

3. Zet dus academici, researchers, drukkingsgroepen aan het werk en geef hen dwingende bevoegdheden om een feilloos plan op poten te zetten. Feilloze plannen moeten altijd bijgestuurd worden maar wie een huis bouwt weet dat je zonder plan -maar enkel door elektriciens, metsers, bekisters, interieurarchitecten en eigenaars apart hun ding te laten doen je iets krijgt dat alles behalve een leefbare woonst zal opleveren. En toch zijn er ‘gelovigen’ die de vrije markt als motor willen laten spelen en zeggen: we zien wel waar we uitkomen. Dat kan je met taarten. Je kan bakkers laten taarten verzinnen en in hun etalages leggen. We zien wel wie overleeft en wat type taart geen aantrek heeft. Maar energie is te kostbaar en klimaat te belangrijk om de markt -als motor- te laten spelen. Er zijn ook ‘gelovigen’ die denken dat vadertje staat het wel zal regelen. Ga een les geschiedenis van de 20ste eeuw volgen en zie tot wat voor terreur en hongersnoden dit kan leiden. En dan heb je nog aandeelhouders die absoluut schatrijk willen blijven of worden. Helaas, maar zij zullen moeten inbinden. Winsten zullen afgeroomd worden en geherinvesteerd worden in maatschappelijke projecten, zoals energie-research maar ook sociale zekerheid.

Voila. En kunnen we dan nu dit plaatje uitrollen en stoppen met lanterfanten en bekvechten. En laten we de politiek zoals we die vandaag kennen vervangen door een systeem dat meer controlemechanismen bevat -inclusief objectieve media en degelijke onderzoeksjournalistiek; meer gewicht toekent aan fora en inzichten van wetenschappers en techneuten maar ook belangengroepen een parlement geeft om bij te kunnen sturen en bezorgdheden te kunnen uiten. En wie absoluut politieke partijen wil in stand houden, dat kan uiteraard. Maar dompel je ook eens onder in een cursus neurobiologie en draai je tong drie keer rond vooraleer je een ideologie ontwikkelt gebaseerd op de uitspraak: ‘zo zitten mensen in mekaar’. Geen enkele ideologie omvat de complexheid van het mens-zijn. En juist daardoor perst ze het bestaan in een dwangbuis. Met alle nare gevolgen van dien.

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 5 maart 2019 in maatschappij

 
  • Archief

  • maart 2019
    M D W D V Z Z
    « feb   apr »
     123
    45678910
    11121314151617
    18192021222324
    25262728293031
  •