RSS

De zekerheid van een twijfelloos bestaan

17 okt

Er is een hemelsbreed verschil tussen twijfelen en de zekerheid van complex denken. Het is achterhaald om twijfelen te plaatsen tegenover dogmatisch denken. Twijfelen is een combinatie van onwetendheid (kennis die niet voorhanden is) en onzekerheid (men durft geen weg inslaan, want men beseft dat men de uitkomst niet kan inschatten). Er is geen enkele reden om te twijfelen, want elke beslissing zal uiteindelijk onderdeel blijken van een complexe situatie en dus leiden tot verrassingen. Hetzij later, hetzij onmiddellijk.

Wie (gevoelsmatig) onzekerheid omhelst en de complexheid koestert, leeft zeer zelfzeker en hoeft niet te twijfelen. Het zijn voornamelijk mensen die religieus ingesteld zijn, die angstig zijn voor onzekerheid en daarom zeggen dat ze twijfel ervaren. Met nadenken heeft dit niets te maken. Met voor-denken des te meer. Wie na-denkt trekt lessen uit (reflecteert over) wat voorbij is. En wanneer men dan vaststelt dat men zich (deels) vergist heeft (wat altijd het geval is), is de vraag die zich opdringt: leidt dit tot twijfel (vaak in combinatie met spijt), of tot voor-denken. Het voor(uit)-denken trekt lessen uit het ervarene en koppelt die aan de inschatting van een nieuwe situatie. Daardoor worden onzekerheden weggenomen want de inschatting is rijper dan wat voorheen beseft werd.

Denken gaat overigens gepaard met intuïtie. Wie twijfelt ondergraaft het vermogen intuïtief te reflecteren. Waardoor de onzekerheid vergroot wordt. Wie daarentegen het onvoorspelbare en niet-beheersbare mee opneemt in zijn analyses, in zijn gedrag en in zijn gevoelspalet, zal steeds inzicht op basis van intuïtie verkrijgen. En dus geen behoefte hebben aan twijfel. Het voor-denken heeft tot gevolg dat de eigen intuïtie uitgediept wordt. Dit is noodzakelijk om op zelfzekere wijze beslissingen te kunnen nemen, zonder dezelfde fouten uit het verleden te begaan, én te proberen in te schatten hoe een toestand zal evolueren. Door de rijpheid en het vergrote inzicht, scherpt men de intuïtie en verkleint men de kans op foute inschattingen.

Advertenties
 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 17 oktober 2016 in filosofie

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

  • Archief

  • oktober 2016
    M D W D V Z Z
    « sep   nov »
     12
    3456789
    10111213141516
    17181920212223
    24252627282930
    31  
  • Advertenties
     
    %d bloggers liken dit: