RSS

Vlaming?

30 Dec

“Waarom mogen we pakweg Michael R. Roskam niet zonder politieke recuperatiebedoelingen Vlaams noemen? Of Berlinde De Bruyckere? Of dEUS? Door een onverenigbaarheid te creëren tussen ‘Belgisch’ en ‘Vlaams’, onttrek je veel kleur aan de veelvormige Vlaamse samenleving van vandaag.” stelt Bart Eeckhout in De Morgen.

Een antwoord (ik schrijf niet: het antwoord) is dat die kunstenaars zich misschien zelf absoluut niet Vlaams (willen) noemen. En indien zij zich wel Vlaams noemen, dan is mijn volgende vraag: wat bedoelen ze er mee? Al heel snel zal dan blijken dat wat omschreven wordt als “Vlaams” een equivalent heeft in alle omringende landen. Meer zelfs, grotendeels ook terug te vinden zal zijn in de persoonlijkheidsmozaïek van vele mensen in andere continenten.
De hamvraag is: waarom moet je mensen een etiket op kleven, gebaseerd op taal en grondgebied? Eens je het hebt over “cultuur” dan kan je niet anders dan mensen opdelen in zij die gedichten lezen, zij die gedichten schrijven en lezen en zij die geen gedichten lezen. Of zij die hun wagen pimpen, zij die dat niet doen maar wel tof vinden, zij die dat belachelijk vinden en zij die hun schouders ophalen. En dus dan bestaat er -cultureel gesproken- geen Vlaamse identiteit.

Het is dus m.i. fout toe te geven aan groepsdenken, want je hebt het over identiteiten en eigenschappen die helemaal niet gedefinieerd  werden.
Je kan dat naar een symbolisch niveau overhevelen, en dan krijg je een religieuze ervaring. Vrijmetselaars kappen bv. allemaal aan hun ruwe steen en metselen hun persoonlijkheid. Maar ze doen dat op eigen wijze, vandaar dat het ‘vrije’ metselaars zijn. Geen enkele wil zijn of haar werk- of denkwijze opleggen. Ze respecteren dus de wijze waarom anderen aan zichzelf werken. Er is een dunne rode draad die gemeenschappelijk is. En dus herkend wordt, en tegelijk ook als belangrijk wordt ervaren (n.l. het werken aan je persoonlijkheid, een leven lang).
Bestaat er zo’n draad m.b.t. ‘het Vlaming zijn’? Eenzelfde mediacultuur ondergaan? Nee, want de Canvasluisteraar verschilt gigantisch van de Dag Allemaal-lezer. Kunnen zij zich vinden? Tot op zekere hoogte wel. Maar niet in hun “Vlaming-zijn” of in hun mediaconsumptie. Zelfs niet in hun taalgebruik want de woordenschat van de Canvasluisteraar zal wellicht veel meer woorden tellen. Ze kunnen zich als mens wel vinden in een aantal overlappende mozaïek-elementjes uit hun persoonlijkheid. Bv. omdat ze van poezen houden. Of omdat ze de ziekte van Lyme of de bof in hun omgeving zijn tegengekomen. Of omdat ze het beu zijn door nachtlawaai uit hun slaap te worden gehaald.
Maar daarover kan je me miljarden andere planeetbewoners ook keuvelen.

De enige reden waarom er een Vlaamse identiteit bestaat, is omdat het de laatste strohalm is tegen de “materiële verarming” die er wellicht aankomt omwille van het einde van het koloniale rijk en de groeiende rijkdom van middenklassen in landen die voorheen goedkope leveranciers waren en daarmee onze rijkdom ondersteunden. De logica van populisten is zeer eenvoudig: deel enkel met zij die dezelfde taal spreken en op hetzelfde grondgebied wonden, en niet met anderen die je amper nog kent (de “vreemden”.). En je kan zo meer rijkdom in je eigen regio houden. En de pletwals van de mondialisering misschien beter doorstaan.

Niemand gelooft dat Bart de Wever met plezier wil samenleven met bv. Stefan Hertmans. Als je als volwassene de Leeuw van Vlaanderen  verdedigt, en als je 10 keer The Good, the Bad and the Ugly hebt gezien, dan sta je wellicht niet open voor Ingeborg Bachmann of Peter Verhelst, zoals de Eddy Wally fan niet openstaat voor de atonale muziek van Webern. Het gaat hier om hersentraining en persoonlijkheidstypering. Bart de Wever is een veel romantischere persoon, die snel middels een wij versus de anderen-sfeer een warm gevoel wil ervaren en liefst niet teveel complexe situaties voorgeschoteld wil krijgen. Een tragikomisch pathetisch mens. Hertmans leeft temidden een catch22-wereld en bouwt flarden van schoonheid naast en ondanks de te ondergane tragedie van het haalbare idealisme dat nooit  reëel zal zijn.
Natuurlijk kunnen hoffelijkheid en tolerantie ervoor zorgen dat die twee uren met mekaar kunnen keuvelen. Dat is niet het probleem. Het probleem ligt in de oneliners en statements, die via de media de wereld worden ingeslingerd en op het gemoed werken van vele medeburgers,waarvan een groot deel het liefst kant en klare brokken wil ontvangen zodat ze zichzelf kunnen positioneren pro of contra, mee eens of niet mee eens.
Democratie kan niet werken wanneer het overgrote deel van haar burgers denkt zoals voetbalsupporters: mijn ploeg versus de anderen.

Dit is dus een mening. De mijne? Wellicht wel, maar ik verkondig al decennia dat “ik word gedacht”, ik vertel wat door mij heen komt op basis van vele invloeden. Iemand zou dit allemaal gedacht kunnen hebben. Iemand (toevallig ik) schrijf dit op. Het behoort tot het collectieve gedachtengoed. Misschien is dat een manier om de clashende confrontatiepolitiek te counteren. Jezelf en je zgn. “eigen ” gedachten relativeren.

Advertenties
 
1 reactie

Geplaatst door op 30 december 2012 in maatschappij

 

Een Reactie op “Vlaming?

  1. Joannes Késenne

    21 april 2015 at 3:57 pm

    dag Willy,

    het probleem van “Vlaming zijn” is het “narcisme van de kleine verschillen”, zoals Freud dit reeds formuleerde.Wij, die hier wonen op een vierkante meter aardkluit, zijn een mix van Spanjaarden, Hollanders, Fransen, Oostenrijkers, Duitsers, Engelsen, enz. De roep om zoiets als een Vlaamsche identiteit is pure romantiek, van het ergste (gevaarlijke) soort. Het is een saus die de economisch-liberale aspiraties van een klootjesvolk (met bmw op de oprit) moet komen overgieten. Volksnationalsime (dat heeft het nazisme bewezen) is van de meest verwerpelijke, politieke ideologie. Laten we daartegen ten strijde trekken … met vaandel ende …. !?

    grts,
    Joannes

     

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

  • Archief

  • december 2012
    M D W D V Z Z
    « Nov   Jan »
     12
    3456789
    10111213141516
    17181920212223
    24252627282930
    31  
  •  
    %d bloggers liken dit: