RSS

Dagelijks archief: 17 augustus 2012

En toen werd het anders

Academische vrijheid behoort stilletjes aan tot het verleden. Althans wanneer we eronder verstaan dat een universitaire instelling zelf bepaalt op welke wijze zij pedagogisch te werk gaat en hoe curricula en de inhoud van de diverse vakken eruit zien. Het dictaat van Bologna, de efficiencylogica en de heilige koe der competenties hebben ervoor gezorgd dat universiteiten geen mensen maar inzetbare tools afleveren, althans in de domeinen die voor bedrijven nuttig zijn.

Het is dan ook een uitgelezen kans voor een universitaire instelling om zich op dat vlak te distantiëren van de andere instellingen. En te stellen dat zij opleidt tot mens-zijn. Wat concreet inhoudt dat informatici kaas hebben gegeten van cultuurgeschiedenis, antropologie, filosofie, gedragswetenschappen en neurowetenschap. En dat neurobiologie, astrofysica en fuzzy-logic tot het pakket van de menswetenschappers behoort.

De wijze waarop deze kennis wordt overgedragen is belangrijk. Een geschiedenis van de filosofie heeft geen zin. Er moet vertrokken worden vanuit concrete vragen die vandaag relevant zijn voor jong volwassenen. Vanuit die vragen kan men dan diverse filosofen en/of stromingen belichten, steeds met in het achterhoofd de jong volwassene zelfstandig te leren denken.

Stel dat een burgerlijk ingenieur in de “betere” boekhandel een boek over Mindfullness en eentje van Goedele onder de arm houdt? Wat zou je hem zeggen? Wat mag je verhopen? Dat hij die werken kan plaatsen; dat hij ze kan bekritiseren, dat hij er de sterktes van kan weergeven zonder ze gelezen te hebben. Dat soort mensen dienen universiteiten “af te leveren”. Mensen die mee zijn met een heleboel evoluties die ons mens-zijn in de brede zin behapt.

Mens sana in corpore sano: nog zo’n adagio dat wezenlijk tot het verleden behoort. Tuurlijk bieden universiteiten veel mogelijkheden tot sporten aan. En sauna’s staan ter beschikking. Prima. Maar een lichaamscultuur is onontbeerlijk om een gezonde geest te hebben, en dus bv. in staat te zijn tot creatieve prestaties. Relaxatie- en meditatietechnieken zijn in het cognitief opgebouwde post-klooster onderwijs dat de meeste universiteiten kenmerkt, niet aan de orde. En dat is een tekortkoming, dus een gemiste kans om zich te profileren. Topministers houden dagelijks een hazenslaapje, na hun lunch. Terecht, want op dat moment neemt heel Zuid-Europa een siësta en zitten we allen in een dipje, ons opgelegd door onze biologische klok. Na zo’n slaapje presteren we een pak beter, want onze hersentjes komen uit  een rusttoestand. Althans, een aantal hersenactiviteiten (waaronder de opname van visuele prikkels) komen tot rust.

Slapen is in se een diepere vorm van mediteren. Ook wie mediteert, ontlast zijn hersenen van een aantal activiteiten en verwerkt (onbewust) het voorbije. Door het focussen op onze ademhaling laat men toe de spanningen in het lichaam te detecteren en eventueel te verwijderen. Overdag mediteren (al of niet uitmondend in een slaapje) heeft dus enkel voordelen. Waarop wachten universitaire instellingen om een grootschalig onderzoek op te zetten naar de impact van een collectief moment van meditatie na de lunch, bij zo’n 200 studenten? En wanneer het resultaat positief blijkt, dit uit te rollen naar alle studenten (en academici). De wereldpers zal hun alma weten liggen.

Tenslotte zijn beide profileringen (de universiteit die mensen vormt en bepaalde facetten van een lichaamscultuur doet ervaren) een antwoord op een samenleving die de pedalen kwijt lijkt, die ratrace invoert, die jonge mensen tegen hun 40ste opbrandt en dat terwijl steeds meer inzichten diets maken dat we juist trager moeten leven en niet elke genotskick en het dictaat van de kwantitatieve bevragingen en doelstellingen moeten achternahollen. Nee, de academicus die nu denkt dat hij/zij nog minder tijd zal hebben om e-mails te beantwoorden of een administratieve klus te klaren tijdens de middagpauze moet beseffen dat men enkel door een daadwerkelijke andere levenshouding de ratrace kan stoppen. Statements zijn al lang onvoldoende. Elke Facebooker plaatste er wekelijks een aantal. Daadwerkelijk aan den lijve op grote schaal een aantal gedragswijzigingen doorvoeren is vandaag aan de orde. Wanneer twintig jaar na hun afzwaaien alumni een management taak op zich nemen en de ervaringen van hun studiejaren invoeren… zal de kanteling in de samenleving vorm krijgen.

Binnen enkele weken opent het nieuwe academische jaar. Welke rector zal het managementjargon inruilen voor bovenvermelde topics?

 

Advertenties
 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 17 augustus 2012 in maatschappij, onderwijs

 
  • Archief

  • augustus 2012
    M D W D V Z Z
    « Jul   Sep »
     12345
    6789101112
    13141516171819
    20212223242526
    2728293031  
  • Advertenties