RSS

Waarom democratie niet werkt

05 Mei

Voor wie nog steeds denkt dat democratie (een particratisch systeem waarbij elke burger verplicht wordt om de x-jaren een stem uit te brengen en de weken vooraf bespeeld wordt) een interessant model is, moet beseffen dat een meerderheid van de inwoners van Antwerpen tevreden zijn met het beleid van de voorbije jaren én -tegelijk- dat de helft van de inwoners zegt op de oppositiekandidaat te zullen stemmen. Dat laatste dus niet op basis van argumenten en logica. En evenmin op basis van serene gevoelens.

Dit soort democratie is zoals naar een kliniek gaan en vaststellen dat de chirurg aan iedereen (poetspersoneel, verplegers, vuilnisophalers, bezoekers van zieken, andere patiënten, etc.) vraagt of zij tot een operatie zouden overgaan, en zo je welke dan? Elk van die mensen zal vanuit een eigen agenda maar vooral met zeer veel onwetendheid en dus op basis van bijzonder subjectieve impressies een alles behalve onderbouwde “mening” geven. Houden we daar mee rekening? Nee, liefst niet meneer of mevrouw de chirurg.

Politiek is als een operatie. Men moet een samenlevingsmodel redden en dat doe je op basis van diepgravende analyses. Eenieder die mee analyseert moet gehoord worden. Wie alleen op basis van “ik heb sympathie voor die mens want ik zie hem veel op tv en hij zegt waar het op staat… voor zover ik weet waar het over gaat” (niet dus), dat soort mensen mogen in een informatiemaatschappij alleen meetellen wanneer ze de moeite doen kennis van zaken te hebben. Daarvoor hebben we het onderwijs en daarvoor hebben we bepaalde media. Zo niet, noem ik dit bedrog. Collectieve oplichterij. Als morgen de patiënt op basis van dit soort nepdemocratie sterft, zeg niet dat u niet gewaarschuwd was.

Overigens, ook volksraadplegingen hebben hetzelfde probleem als verkiezingen. Velen zullen zich op basis van subjectieve impressies en niet op basis van analyses laten leiden. Maar het is wel een opportuniteit om (via de media, via andere kanalen) stemrecht te koppelen aan informatieplicht en er zo voor te zorgen dat velen zich gaan informeren (via internet maar zeker ook via meetings in lokalen in hun wijk) alvorens een stem uit te brengen. Het recht op je m’en fou-tisme ontslaat je van het recht een stem uit te brengen.

Inhoudelijk moet de discussie niet gaan over ideologieën (met dat soort blauwdrukken komen we er niet, de meeste stammen reeds uit de 19e eeuw), maar over waarden (ethiek) en cijfers (wat is haalbaar en realiseerbaar); over de mens, zeker ook zijn psychologische hoedanigheid.
De premisse de ik voorsta (en die de kleinste gemene deler is) behelst een volwaardig (geestelijk kwalitatief en materieel voldoende) leven voor elke burger, met uitgebreide rechten (zeker wat expressie betreft) maar ook een reeks plichten (engagementen). Dat behelst een volwaardig inkomen (daar zijn objectieve maatstaven voor, gelet op wat levensnoodzakelijke producten kosten) gekoppeld aan arbeidsprestaties. Dat voorziet in het vrijwaren en stimuleren van initiatiefmogelijkheden (ondernemerschap), maar ingebed in een maatschappelijke relevantie. Ik denk dat enkel notoire reactionairen, fascisten en stalinisten niet akkoord kunnen gaan met zo’n premissen.
De oefening van de G1000 kan men om vele redenen naar de prullenbak verwijzen maar je vindt er wel een neerslag van geëngageerde mensen terug die in eenzelfde richting wijst qua premissen.

Wie een economisch liberaal model voorstaat en gelooft in de zelfregularisatie van de markten, moet zich toch even in de ogen durven wrijven. Evenzeer is een strikte planeconomie af te wijzen. Toch kan men niet elk individu responsabiliseren, want bepaalde eigenschappen dienen aanwezig te zijn (bv. doorzettingsvermogen, zin om initiatieven te nemen, etc.) en bij een aantal burgers zijn dat nu eenmaal gebreken die niet op te vangen zijn. Je kan dus niet overstappen naar bv. een privatisering van onderwijs en gezondheidszorg. Maar je kan wel pogen een model te ontwerpen waarbij je keuzes laat. En er dus -voor wie dit wenst- een parallel systeem bestaat. Dat moet financieel haalbaar zijn voor deze mensen (belastingvermindering dus). Maar ze zijn dan wel ontstoken van een aantal rechten.
Je kan dit niet op alles toepassen; je kan wel collectieve voorzieningen efficiënter (en dus goedkoper) maken. Ook dat behoort tot de premisse en daarover is er m.i. een grote consensus. Tegelijk moet men goed beseffen dat meer omkadering in bepaalde domeinen, tot betere output zal leiden. Een voorbeeld uit het onderwijs: kleinere klassen, meer individuele begeleiding tijdens opleidingen kost meer, maar geeft betere resultaten, als de opleiders bekwaam zijn. Ander voorbeeld: het verbieden van ongezond voedsel is een inbreuk op het vrije ondernemerschap, maar leidt tot besparingen in de sociale zekerheid en gezondere (dus zich beter voelende, dus beter presterende) burgers. Dat bedoel ik met geen ideologische debatten. Heilige huisjes aanpakken wanneer er betere alternatieven zijn.

De voorbije 70 jaar zijn de boeiendste uit de wereldgeschiedenis omdat er (zeker in deze contreien) nog nooit numeriek maar ook procentueel zoveel mensen zijn geweest die mondig zijn, die analyses kunnen maken uit diverse invalshoeken (en niet enkel ter verdediging van een bepaalde kaste of groep). We kunnen veel leren uit de positieve en negatieve kanten van liberalisme, het communistisch experiment, etc. We hebben nog nooit zo’n diepgaand inzicht in hoe de mens (o.a. neurobiologisch) functioneert. Ik steiger dan ook als ik mensen hoor zeggen: de mens is een wolf. Nee, we zijn veel meer dan dat. Ik steiger als ik hoor zeggen: de natuur is darwinistisch (survival of the fittest, de meest aangepaste- al bedoelen velen ten onrechte de sterkste), dus de economie en de samenleving moet ook volgens concurrentie uitgebouwd zijn, want zo zit de mens in mekaar. Bullshit. In de natuur is veel meer samenwerking, win-win situaties, etc. dan dat er concurrentie is. Tegelijk is wel het fnuiken van initiatieven en ondernemingsdrift nefast voor een samenleving.

Ons “democratisch” model is niet aangepast aan wat we nodig hebben, noch aan wat we allemaal reeds beseffen en ervaren hebben. Van in het begin was het al een foute inschatting: Montesqiueu bezocht Engeland op een moment dat koning, parlement en regering even sterk waren en mekaar bevochten. Hij besloot dat dit een mooi evenwicht was. Maar moest hij 10 jaar eerder of 20 jaar later zijn geweest, had hij gezien dat bepaalde machten de lakens naar zich toe trokken. Zo is vandaag het parlement buiten spel gezet door de partijtucht. Anderzijds zie je dat kabinetten bevolkt zijn met technocraten (niet altijd correct gekozen) en dat ministers enkel spreekbuizen zijn van wat een achterban (waarin technocraten, maar ook belangengroepen zitten) besloten heeft. Helaas is dat dan nog eens onderdeel van een koehandel aan de onderhandelingstafel.

En al dit staat of valt natuurlijk met een globaal economisch model. Met de hoeveelheid inkomsten die gegenereerd kunnen worden want een beleid voeren zonder voldoende budget leidt altijd tot het maken van niet in te lossen beloften en is voedsel voor populisten. De Club van Rome, Davoz, de UNO, het IMF, de Bilderbergconferentie, de academici verzameld in wereldcongressen… op dat vlak, met al die insteken moet men een humaan wereldmodel uittekenen. Zo niet kan/zal elk lokaal model gewurgd worden door de economische wetmatigheden (en helaas soms ook militaire conflicten) waarin het ingebed ligt.

Advertenties
 
4 reacties

Geplaatst door op 5 mei 2012 in maatschappij, politiek

 

4 Reacties op “Waarom democratie niet werkt

  1. banneling

    6 mei 2012 at 7:36 am

    Btw Yilli: BDW BEHOORT TOT de meerderheid waarvan de mensen zeggen dat ze tevreden over zijn. Overigens in alle polls sinds 1960 over tevredenheid (werk, gezondheid, wonen, etc) krijg je bij de algemene vraag (“Bent u tevreden over uw werk?”) a happy majority van plusminus 80%, maar dat cijfer zakt razend snel als het over specifieke vragen gaat zoals “bent u tevreden oer uw chef?”.

    Wat de democratie zou MOETEN zijn, ik vrees dat Uw criteria niet meer waard zijn dan de omgekeerde. En is de vraag wel relevant: is er ooit democratie geweest? Zeker is men voor het ogenblijk niet zinnens die in te voeren. Het zal bij een “diavoorstelling” blijven, vrees ik …

     
  2. wolfgervdp

    2 juni 2013 at 8:41 am

    Mag ik er u even op wijzen dat u een verkeerde analogie gebruikt bij uw vergelijking tussen politiek en een operatie. In politiek worden de “chirurgen” verkozen, en niet de methode om de operatie uit te voeren. De juiste vergelijking zou zijn wanneer er gevraagd wordt in het hele ziekenhuis wie de chirurg moet zijn voor de operatie. Men verkiest dus de meest bekwame chirurg, die aan de hand van zijn kennis de methode kiest.

    Ook had ik graag geweten waar u het van haalt dat er meer samenwerking dan concurrentie is in de natuur. Volgens mij hebt u zich niet gebaseerd op gegronde feiten, maar eerder op een soort subjectieve impressie.

     
  3. yilli

    2 juni 2013 at 9:29 am

    Geachte
    Mijn punt is nu net dat wij nooit de meest bekwame kiezen. Deels omdat men met de onderbuik beslissingen neemt (en uiteindelijk een groot gedeelte van de burgers zich amper informeren), deels omdat de particratie het spel van de democratie gekaapt heeft. Bovendien zijn een aantal ministers en al hun medewerkers (en zij bepalen het beleid) nooit verkozen.
    Vragen wie men wil als chirurg lijkt me gevaarlijk omdat we in de eerste plaats op basis van kennis en kunnen ons lichaam in handen geven van iemand anders.

    Wat de samenwerking betreft: zowat alle soorten kennen een intense samenwerking. Van primaten over andere zoogdieren tot zij die in kolonies leven. Dieren kennen ook treurnis, droefheid wanneer ze afscheid nemen. Ook tussen soorten bestaat er veel symbiose (win-win situaties).
    Zie o.a. http://www.kennislink.nl/publicaties/olifanten-werken-wat-samenwerking-is (Vele werken van Frans de Waal behandelen dit thema).
    Zie ook http://www.huddle.com/blog/unlikely-animal-collaboration/ ;
    http://en.wikibooks.org/wiki/Animal_Behavior/Sociality ; http://books.google.be/books?id=yEzhAAAAMAAJ&hl=nl&source=gbs_similarbooks ; Edward Wilson zijn werken, o.a. http://www.jstor.org/discover/10.2307/41242410?uid=3737592&uid=2129&uid=2&uid=70&uid=4&sid=21102065249853
    Over altruïsme bij dieren: http://www.interspeciescollaboration.net/
    mvg
    Willy Coomans

     
    • wolfgervdp

      2 juni 2013 at 10:02 am

      Ik ga er zeker mee akkoord dat een groot deel van de bevolking niet juist kiest, maar ik wou gewoon even benadrukken dat niet de methode, maar de “chirurg” wordt gekozen. In zekere zin is dit een positievere benadering van de democratie, want de kans dat er voor een juiste methode wordt gekozen is groter.

      Ik ben ervan op de hoogte dat er vormen van samenwerking zijn tussen zowel verschillende diersoorten als binnen eenzelfde diersoort, maar dit bewijst nog niet dat dit meer en vaker voorkomt dan dat er concurrentie is in de natuur.

      Met vriendelijke groeten,
      Wolfger Vanderper

       

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

  • Archief

  • mei 2012
    M D W D V Z Z
    « Apr   Jun »
     123456
    78910111213
    14151617181920
    21222324252627
    28293031  
  •  
    %d bloggers liken dit: