RSS

De kracht van demagogie

29 sep

Waarom moeten Vlamingen (enkel) solidair zijn met Walen? Omwille van een culturele verbondenheid? Maar is die er nog, gelet op de eendimensionaliteit van vele burgers langs beide zijden van de taalgrens (en in Brussel)? Moeten Vlamingen solidair zijn omwille van historische redenen? Maar waarom beginnen in 1830? Je kan om historische redenen evengoed solidair zijn met Frans-Vlaanderen, met Zeeland, met Bourgondië of met het Prinsbisdom Luik. Solidair zijn omwille van ethiek? Ja, dat lijkt me een argument. En ook Bart de Wever beseft dat. “Als jij wereldburger bent die zichzelf even sterk verbonden voelt met mij als met een Keniaan, waarop wacht je dan nog om een sociale zekerheid te creëren tussen jezelf en al die andere mensen? Als je aan je wereldburgerschap geen ethische praxis verbindt, zijn dat holle woorden.” Juist, dus een sociaal zekerheidssysteem op Europees vlak én op wereldvlak… is dat niet de logica zelve, én meteen een antwoord op een massa conflicten. Want wie rechten krijgt, krijgt ook plichten opgelegd. En wordt dus verplicht solidair te zijn, dus meteen wordt ook afgunst tegengegaan. (zie Zizek http://tinyurl.com/3xgd9k4).

De Wever echter verwerpt deze gedachte vanuit een biologische predestinatie. Ja, meneer de Wever, wij worden misschien geboren als racisten. Alles wat niet mama en papa is (of bij uitbreiding de eigen clan), kan vijandig zijn, en dus zijn we alert en dus is de eerste reactie: weg met het onbekende vreemde. Maar we ontleren racist te blijven, dat noemen we opvoeding en beschaving. Vandaag in een betoog je beroepen op die primitieve driften is ronduit reactionair en mensonterend. Maar vooral ook intellectueel laf. Want als we die redenering doortrekken, dan mag ik eender welke emotie die in mij opkomt, botvieren. “Het zijn mijn aangeboren  driften, meneer de rechter. En daarom heb ik die persoon doodgeschoten. Oog om oog, weet u wel…”.

De Wever heeft het over identiteit. (zie http://www.apache.be/2010/09/nederlands-leren-is-geen-lijfstraf/) Hij maakt een foute analyse, of beter: hij simplificeert bewust en bespeelt de tegenstellingen. Tegelijk stelt hij het voor alsof er geen andere manier is dan te kiezen tussen: of een eigen groepsidentiteit hebben, of verzuipen (oplossen) in een homogene brij. Nee dus, wij zijn als individu een mozaïek van eigenschappen en betrokkenheden. Wereldburger kan je zijn, en tegelijk andere deel-identiteiten aannemen. Zonder daarom (en dat is de sleutel van het vraagstuk) jezelf in conflict te zien met “de andere”. De Keniaan, de Lap, de Spanjaard, de Bask en de Vlaming hebben 90% van hun leven gemeenschappelijk. We delen dezelfde passies, vreugdes, verdriet, verzuchtingen, ontwikkelingen (steeds meer door een globale wereldeconomie). De wijze waarop we sommige zaken doen, is lichtjes verschillend. Iemand dus vastpinnen op zijn taal of geloof (en hem/haar waal of moslim noemen) is een opportuniteit laten liggen om eerst wat ons bindt te beklemtonen. Dat maakt praten over wat we verschillend doen, eens zo makkelijk.

De Wever stelt “De essentie van Vlaming zijn betekent voor mij dat ik me verbonden voel met een lotsgemeenschap van zes miljoen mensen die toevallig op dit lapje grond van de wereld wonen, die cultureel aan elkaar gebonden zijn en die bovenal samen een democratie vormen, wat je van België niet meer kunt zeggen.” Hij noemt dat een objectief criterium. Vooreerst pik ik het niet dat iemand mij een identiteit opdringt omdat ik toevallig op een lapje grond ben geboren waar iedereen rondom mij zegt: dit is Vlaanderen. Of dit is België. Of dit is Groot-Limburg. Whatever.

Ik zeg dat ik mij cultureel méér verbonden voel met al wie op deze planeet creatief in het leven staat, zich buigt over literatuur, neurobiologie en interieur design (om maar iets te noemen) dan met de doorsnee Vlaming die herkauwt wat ie gister op VTM of één gezien of gehoord heeft en verder geen referentiekader heeft.  M.a.w. De Wever geeft niet om culturele identiteit, maar enkel om een romantisch hineininterpretieren van de Vlaamse geschiedenis (iets wat de toenmalig CVP-er Luc Vandenbrande als eerste heeft ingezet), gebaseerd op het beginsel van grondgebied. Deze definitie van Vlaming zijn maakt het onmogelijk Europeeër of wereldburger te worden.

Geen mens kan leven zonder identiteit. Maar identiteit is een aura dat voor 90% overlapt met elke homo sapiens sapiens die op deze planeet rondloopt. En binnen die 90% verschillen we qua vorm, wat enkel een verrijking is. De 10% waarin we dan anders zijn, worden vaak onderwerp van discussie. Ik klaag bv. in gesprekken met jonge Belgische mannen van Magrebijnse origine hun hypocrisie aan i.v.m. hoofddoeken en seksualiteit.  En ik ben daarin onverzettelijk. Maar ik doe dat niet vanuit een Vlaamse identiteit; noch vanuit een Vlaamse bodemfilosofie. Ik doe dat als humanist. En vanuit dat humanisme kan ik regels opleggen en kan ik mensen met de vinger wijzen. Maar zonder in wij-zij discours te vervallen.

Ik hoef geen Belgische staat; ik ben een individu en ik pluk uit diverse korven vruchten die mijn persoonlijkheid sieren. Dat België dysfunctioneel is; dat natievorming enkel administratieve waarde heeft en geen identiteitswaarde, besef ik al van mijn 18e. We hebben besturen nodig die optimaal zijn, los van natievorming en culturele identiteiten. Het is droevig gesteld met Vlaanderen wanneer mensen als BDW na het debacle van het 19 en 20 eeuwse nationalisme (oorlogen zijn mogelijk omdat het gepeupel zingend naar het front trekt vanuit een wij versus zij mentaliteit; ook vadertje Stalin was een nationalist à la De Wever en bespeelde de massa’s, in zijn geval desnoods met geweld)  als enig antwoord op een slecht functionerende natiestaat België op de proppen komt met oude recepten.

Het probleem is, meneer de Wever, dat de doorsnee Vlaming na school verlaten te hebben, stopt met zich te vormen, stopt met zich kritisch te bevragen (en de media zijn daar deels schuldig aan) en daardoor enkel nog vanuit een cocooningperspectief de wereld aanschouwt. En u bevestigt dit. Meer zelfs, u bespeelt deze intellectuele armoede, dit egocentrisch terugplooien, dit egoïstisch materialistisch mensbeeld. Wanneer vandaag in Brussel duizenden op straat komen voor het behoud van het beste (of minst slechte) maatschappelijke systeem dat ooit op deze planeet bestaan heeft (n.l. het sociale zekerheidssysteem dat dit deel van Europa kenmerkt en waarvan nu ook liberale fundi’s à la Fukuyama toegeven dat het een must is!), zeggen uw kiezers: “Mijne trein gaat vertraging hebben door die betogers. Verdomme toch”.

Net als Berlusconi, al heeft die meer charmes, middelen en een voetbalploeg wanneer hij het spreekgestoelte beklimt, geeft u toe aan een mensbeeld dat in wezen de Darwiniaanse logica niet overschrijdt. De dag dat een andere beschaving van een verre planeet met ons contact opneemt, hoop ik dat zij u als een primitieve versie van de homo sapiens sapiens in hun catalogus zullen opnemen; een versie die het opgaf méér te willen zijn dan de driften die hij bij geboorte heeft meegekregen.

Advertenties
 
2 reacties

Geplaatst door op 29 september 2010 in maatschappij, politics

 

2 Reacties op “De kracht van demagogie

  1. Johan Van Loon

    30 september 2010 at 8:06 am

    Beste Yilli,

    Ik vind het heel goed dat de toespraak van Bart de Wever discussie uitlokt (hijzelf ongetwijfeld ook). Graag wil ik bijdragen aan de discussie door mijn bedenkingen over jouw betoog te formuleren :
    “een sociaal zekerheidssysteem op Europees vlak én op wereldvlak… is dat niet de logica zelve” -> als echte globalist mag je al geen onderscheid maken tussen een Europees en een mondiaal systeem + een sociaal zekerheidssysteem werkt maar als alle burgers hun belangen hierin vertegenwoordigd zien en dus van een elementaire vorm van democratie genieten. Aangezien slechts een heel kleine minderheid van de wereldbevolking in echte democratieën leeft lijkt me dit idealistisch maar ook utopisch.
    “biologische predestinatie” : BDW wijst inderdaad op een aangeboren affiniteit met de mensen rondom je (je lotgenoten) maar verderop in zijn betoog geeft hij ook grif toe dat nationalisme een cultureel construct is. Het gaat hem erover hoe je ‘biologische’ gegevenheden een moreel verantwoorde plaats geeft in een cultuur. De geschiedenis leert ons dat het volledig negeren van biologische impulsen even verkeerd is als het blindelings volgen hiervan. Wil je bewijzen ? Kijk dan maar eens terug naar het Victoriaanse Engeland waar seksualiteit onderdrukt werd met de gekende ontsporingen (Jack the Ripper,…) of het communisme waar enkel het internationalisme van tel was met als gevolg een hyper-imperialistisch Rusland.
    “hij simplificeert bewust” : ook al had BDW hier meer tijd dan hij kan krijgen in de pers toch was het maar 1 college en zou je BDW een gans academiejaar de tijd moeten geven om al zijn ideeën uiteen te zetten. In andere geschriften van BDW zal je inderdaad het idee van een mozaïek van zich uitbreidende en afzwakkende loyaliteiten terugvinden !
    “90% van hun leven gemeenschappelijk (…) een opportuniteit laten liggen om eerst wat ons bindt te beklemtonen” : mensen en chimpansees hebben 95 % van ons DNA gemeenschappelijk, toch worden we pas wie we zijn door ons te focussen op wat ons onderscheidt. Als een sociaal wezen heeft de mens zowel de noodzaak aan een groepsgevoelen als een noodzaak tot een eigen identiteit, een zelfbewustzijn. Beide elementen sluiten elkaar niet uit maar vullen elkaar aan. Als BDW zo egoïstisch is om enkel de verschillen te beklemtonen waarom is hij dan zo’n grote voorstander van meer Europa ?
    “essentie van Vlaming zijn betekent voor mij dat ik me verbonden voel (…)pik ik het niet dat iemand mij een identiteit opdringt” : BDW doet hier een strikt persoonlijke uitspraak (de essentie betekent voor MIJ dat…) waarop jij je aangesproken voelt, niemand wil je een persoonlijke identiteit opdringen net zomin als jij je kunt onthechten van alle juridische en administratieve identiteiten die zich aan jou hechten (je bent Belgisch staatsburger, inwoner van het Vlaams Gewest, werknemer,…). Onvermijdelijk zal je persoonlijke identiteit en je ‘objectieve’ identiteiten af en toe in conflict liggen (dit is níet – typisch – voor Vlaams-Nationalisme !), bijv. als morgen Nederland ons binnenvalt kun jij nog zo vaak als je wil zeggen dat je je geen Belg voelt, toch zal je verplicht opgeroepen worden om te gaan vechten, willen of niet…
    “een romantisch hineininterpretieren (…)maakt het onmogelijk Europeeër of wereldburger te worden” : dat hangt natuurlijk allemaal af van de inhoud van die romantiek maar sluit dit niet per definitie af, komt daarbij dat dit argument geen vat zal hebben op BDW die zich immer gedistantieerd heeft van een puur romantische benadering van het nationalisme en zelf aangeeft meer rationeel en inclusief te werk te willen gaan…
    “We hebben besturen nodig die optimaal zijn, los van natievorming en culturele identiteiten” : hier tracht je weer die “biologische” gegevenheden te negeren. Ik zou stellen : enkel die besturen die rekening houden met culturele identiteiten en tegelijk open & inclusief genoeg zijn om externe invloeden toe te laten hebben het potentieel om optimaal te worden. Besturen die dit negeren zullen op termijn onvermijdelijk ‘terugvallen’ op ongenuanceerde instincten : zie hiervoor de Sovjetunie in het verleden.

     
  2. Lou Salomé

    30 september 2010 at 8:19 pm

    Mag ik volgende opmerken: De Mens is geboren zonder “mama” of “papa”. En die gedachte van Dirk Draulans dat we als racist geboren (achterdocht tegen vreemden) worden is nonsens. a) de actuele betekenis van onze woorden “moeder”, “vader”, “b…roer”/”zuster” is hooguit 5 misschien 10 eeuwen oud. Het was oorspronkelijk zelfs niet de gewoonte dat alleen de biologische moeder haar “eigen” kind borstvoeding gaf. Alle verse moeders konden de borst geven aan pasgeborenen; reeds eeuwen voor Christus was in Egypte en in Babylon om maar 2 culturen te noemen, “zoogster” een erkend “beroep” en het was geen knelpuntberoep. Verwantschapslijnen en de historische vorming van clans, families & gezinnen (en wie lid was v die clan of familie en wie niet) is één der meest moeilijke thema’s van de antropologie: bloedverwantschap is bv. niet altijd nodig, een heel complexe materie waar het laatste woord nog iet is over gezegd. b) racisme: primitieve volkeren zijn bijzonder gastvrij tegenover vreemdelingen (een eigenschap waar ze tijdens het kolonialisme zwaar voor afgestraft zijn), je krijgt als vreemdeling zelfs een maagd cado; de Griekse tempelprostitutie was in wezen of in origine een soort onthaal voor vreemdelingen; geen racisme van welke aard ook. De huidskleur als indelingskenmerk is bijzonder secundair bij de Grieken (Herodotos), de Joden en de Romeinen, etcetera. Er waren toen geen “rassen”, alleen stammen en stamfamilies (bv. Caesar’s dappere Belgen).

    Uw conclusies onderschrijf ik wel, met plezier zelfs 🙂

     

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

  • Archief

  • september 2010
    M D W D V Z Z
    « aug   okt »
     12345
    6789101112
    13141516171819
    20212223242526
    27282930  
  • Advertenties
     
    %d bloggers liken dit: