RSS

Migrant in eigen land

06 apr

Historici waarschuwen ons steeds weer: ken je verleden vooraleer je in de toekomst te begeven.

Waarom? Het verleden is toch fundamenteel anders. Hadden de Romeinen een oliecrisis? Kon Keizer Karel onlinevirussen tegenhouden? Reed Napoleon 30 per uur voor een school?

Ja, in zekere zin wel.

En hebben ze het er goed vanaf gebracht? Niet echt. Dus waarom dan naar het verleden kijken als er geen benchmarkers te detecteren vallen.

Overigens, paradoxaal is dat historici zich in hun leefruimte omringd hebben met elementen uit een ver verleden. Totdat een fles wijn op tafel komt, dan blijkt ze van verleden jaar te zijn. Redelijk hedendaags, niet?

Maar soms moet je dus het verre verleden drinken wil je de toekomst smaakvol betreden.

Akkoord, er zijn altijd rijken en armen geweest. Maar soms was er (g)een middenklasse. Dat zijn degenen die nu reflexie uiten.

En de armen hebben quasi altijd gelijk als ze hun rampspoed aanklagen. En we voelen met hen mee. En we eisen dat ze structureel uit hun ellende gehaald worden.

En de vooruitgang van de minstbedeelden (maar vooral het ontstaan van numerieke grotere groepen in staat om geld te spenderen in de zich ontwikkelende economieën) leidt tot verarming van de West-Europese middenklasse.

Het antwoord van de post-yuppies luidt: opportuniteiten dienen opgezocht te worden en benut. Steeds weer.

L’histoire se répète.

En wat is het alternatief? Sowieso initiatief; ontwikkeling en ondernemerschap.

Op alle vlakken? Want als alles de hele tijd wijzigt, krijg je een uitfiltering, op darwiniaanse basis. En dat willen we niet, de dictatuur van een natuurlogica.

De helft van de bevolking in de meeste grote steden zal uit zogenaamde migranten bestaan. Zogenaamd, want ze zullen een boeiende mix betekenen van niet-Europese mensbeelden en een consumptiecultuur die voor een grote middengroep amusante momenten oplevert.

Hun sociale integratie zal bestaan uit het aanwenden van de talenten die opborrelen uit deze varianten.

Als we het moeilijk hebben met Waalse allochtonen die onze taal niet machtig zijn, dan staan we ronduit argwanig tegenover migranten en vluchtelingen. De behoefte paal en perk te stellen en te regulariseren bestiert de politieke arena waar binnen een aantal krijtlijnen gestreden wordt. De uitkomst is niet altijd voorspelbaar; de krijtlijnen zijn dat wel.

De integratie van diverse geloofsuitingen gaat een sociale integratie vooraf.

Jammer, denk ik dan. Want het aanboren van een weefsel dat gestoeld is op inhoudelijke dogma’s heeft aanvankelijk een versterking van dat weefsel tot gevolg. Terwijl integratie wil zeggen desatomisering van de eigen fijnmazige cultuur.

Het westers denken is dus grofmazig, maar ook elitair. Wie meer weet, kan meer doorzien. Wie veel doorziet, weet ook. En heeft kans op succes.

Allochtonen opnemen in de zuilen die onze beschaving dragen. Feitelijk zijn ze het al; ideologisch wringt het.

Maar er zijn vele voorbeelden van individuen en groepen die mekaar frequenteren en voor wie er geen clivage bestaat. Zijn dit de wereldburgers? Niet per se. Het zijn lieden die genieten van vrijheid en het daarom anderen ook gunnen.

Taal speelt een belangrijke rol in de migrantenproblematiek. Indien België net als Frankrijk of Nederland 1 landstaal zou hebben, dan zou er geen gediscussieer zijn tussen Vlaams en Waals België.

Maar België bestaat uit Friesland (Vlaanderen), Corsica (Wallonië) en Paridam (Brussel, als samentrekking van Parijs en Amsterdam).

Waarmee ik stel dat in kleine landen diverse gemeenschappen zich al snel als minderheden opstellen. België bestaat enkel uit minderheden. Vandaar dat Nederlanders (die enkel Friezen kennen als gemeenschap die wenst af te scheiden – in Frankrijk zijn Bretoenen en Corsicanen de minderheden) nog steeds zoiets als een Belgische identiteit ervaren. Vlamingen zijn indeed meer gelijkend qua mentaliteit op Walen dan op Nederlanders.

So be it.

Verder is zowat iedereen die op dit territorium zijn mosterd haalt, een underdog. De Vlaming is ook niet-Ollander. De Waal is niet-Fransman. Beiden leven wel met een erfenis die hen respectievelijk bindt met Nederland en Frankrijk. En de Brusselaar is noch Amsterdammer, noch Parijzenaar maar een potpourri qua komaf, gecombineerd met een minderwaardigheidscomplex. De Europese aanwezigheid in Brussel is niets anders dan het dagelijkse bewijs van de onmondigheid van Brusselaars en Belgen. Het Brussels gewest en sommige gemeenten plukken de economische vruchten van de EU- en NATO-aanwezigheid (ten koste van minder begoede bewoners), maar dat geeft hen helemaal nog geen culturele identiteit. De rijkdom van Brussel ligt ‘em in de (numeriek) weinige culturele actors die zich binden in artistieke gezelschappen, muzikale groepen en culinair eclecticisme. De rest is consumptie. Of denkt men nu echt dat de begoede Brusselaar die gaat eten in Matonge plots een persoonlijkheidsverrijking doormaakt? Plots een Afro-Belg wordt? Plots internationalistisch zal gaan handelen (wat dat dan ook mogen betekenen)? Nee, dus. Brussel heeft amper een eigenheid waarmee het zich van Vlaanderen of Wallonië kan onderscheiden. Tenzij een groter cultureel en gastronomisch consumptieaanbod.

Asielzoekers bijten hun tanden stuk op België. En zeker wanneer ze proberen Nederlands te praten. En toch zijn er die erin slagen hun kinderen Nederlands te laten spreken en schrijven. Schandelijk wanneer deze mensen na zo’n gigantische inspanning de deur worden gewezen.

Cynisch dat de minister der Uitwijzingen plots ervoor pleit wie zich nuttig kan maken als asielzoekers door een knelpuntberoep in te vullen, mag blijven.

Humanisme stopt bij het economisch marktdenken. Wij leven niet om onszelf of om ons te ontplooien; wij staan ten dienste van economie, winst en marktprincipes. Voor Vlag en Vaderland wordt vervangen door Voor Markt en Aandeelhouders.

En dus lijdt (met gestipte ij, al mag u het vervangen door het correcte ‘leidt’) dit tot utilitair opportunistisch humanisme. Wees onze gast, zolang er werk is. Maar kijk, plots blijven migranten hier hangen en maken hun kinderen weldra de helft uit van de meeste Europese grootsteden. Oei.

Multiculturaliteit wil in Belgische context zeggen dat men veel smaken heeft om achter de kiezen te steken. Maar niet dat men mensen kweekt die diverse culturele eigenschappen verenigen. Bijvoorbeeld door andere culturen te consumeren door hun muziek te beluisteren en hun voedsel achter de kiezen te steken.

Moslims in Vlaanderen. Degene die zich manifesteren op de publieke scène zijn qua uiterlijk migrant, maar cultureel zijn ze westers. Ze geloven wellicht in “iets” (zoals de helft van de Belgen beweert nog in iets te geloven) en ze frequenteren de erediensten (zoals een klein deel van de Belgen communiefeesten en soms een zondagsdienst mee pikken), maar niemand kan hard maken aan een ander dat ze kunnen bewijzen dat hun geloof op meer steunt dan het willen geloven (dus onwetenschappelijk aanvaarden) dat er misschien iets is. Laat staan dat ze kunnen aantonen dat dit “iets” zich überhaupt met hen of met ons zou bezighouden.

Vergeten we dus het geloof en kijken naar de sociale netwerken. Naar inter-familiale en vriendschappelijke verbondenheid. Naar ideologische filières. En zie wat er dan leeft.

En wat merken we?

Er zijn culturele verschillen die niet vatbaar zijn om gladgestreken te worden.

De migrantenzoons en dochters voelden zich slachtoffer en waren boos op hun ouders omdat deze zich niet verzetten tegen onrecht en tweederangsburgerschap.

In die slachtofferrol vullen christenen en moslims mekaar aan. Echter, het christendom is ontstaan als underdog en slachtoffersideologie. En bespeelt dat nog steeds in de symboliek van de gekruisigde. Voor Vlamingen die de Verlichting niet gekend hebben (en er zijn er heel wat!) is het christendom een soelaas, een zekerheid. Zij kunnen er fanatiek in gehuisvest worden. Net als de moslims zich in 1 grote gemeenschap samenklitten. Maar moslims zijn geen underdogs. Zij zijn eerder imperialistisch ingesteld. Net als protestanten en calvinisten de wereld wilden veroveren (tot en met ene George W Bush), is de moslimcultuur gefrustreerd wanneer ze de underdog moeten spelen.

We zitten dus in Vlaanderen met Rooms-katholieken die vol medelijden zijn (en ook van anderen barmhartigheid verwachten) en moslims die tegen hun zin in een slachtofferrol zitten.

Net zoals migranten naast Vlamingen leven, leven Vlamingen naast Walen in België. Wij zijn migrant in eigen land. Of beter, we hebben geen eigen land.

De migrant die op tv wordt opgevoerd is geen migrant meer maar gedraagt zich als een Belg. De migrant uit de tv-series in de jaren 90 was wel een vreemde en werd bespot. Vandaag zijn er op de buis nog steeds klassieke migranten te zien, maar we dringen hun gezin nooit binnen. We tonen enkel aangepaste migranten die carrière maken en plots evengoed de klassieken van de literatuur blijken te kennen. We voeren ze op omdat ze een lekker anders smakend sausje hebben, niet omdat ze anders zijn. Degene die anders zijn, zitten nog steeds in hun getto.

Vlamingen krijgen dus nooit een culturele schok voorgeschoteld waarvan ze kunnen proeven en zich ermee vergelijken.

En voor de meeste Vlamingen zijn de Walen evengoed allochtonen.

België is niet meer omdat zijn inwoners geen Belgen meer zijn. Zo eenvoudig is dat.

Alleen jammer dat die rijkdom om diverse culturen te kennen, verloren gaat.

Alleen jammer dat nationalisten met vlaggen zwaaien en een verleden opdissen dat irrelevant is, en meestal romantisch opgefokt werd.

Alleen jammer dat velen zich wentelen in de cultuur die door de media (en dat zijn de eigen media, zelden deze van een andere gemeenschap) voorgeschoteld wordt.

Natuurlijk zijn de Belgische noblesse en beau monde geen reden om België te eren.

Natuurlijk is België uit de huiskamers verdwenen na de opkomst van de Vlaamse privé-zenders.

Natuurlijk is dit verleden een ver verleden voor wie vandaag opgroeit. En dus een pleidooi om deze inzichten (en de objectieve geschiedenislessen) levendig te houden.

Alleen: wie is er nog geïnteresseerd? Waarom zouden 15-jarigen überhaupt geïnteresseerd zijn in een Belgische identiteit? Zij zijn migrant zonder vreemdeling te zijn. Zij zijn burger zonder natie. Ze zwaaien… op het internet, en niet met vaandels. Ze zijn even ontheemd als de migrant, maar die laatste zou ofwel liefst geïntegreerd worden, ofwel een cultuur-van-afkomst willen beleven -ook al is die deels fictief-, terwijl de nieuwe generatie van ontmoeting naar ontmoeting leeft en zichzelf noch vanuit een geschiedenis, noch vanuit een natie, noch vanuit een gemeenschap profileert. De moderne migrant is een consument die kiest uit merken en producten. En niet uit staten. Hij haalt zijn schouders op wanneer men de wording van zijn natie uit de doeken doet. Dot be is even weinig relevant als albert.be of leterme.be of peeters.be. Hun verleden begint op het moment dat het internet sluit, omdat de laptop wordt uitgeschakeld. Hun verleden ligt opgeslagen in de gelezen berichten van hun gsm. Wie enkel in het heden leeft, behoeft geen verleden. En geen gemeenschap die bij de geboorte als een identiteitskaart opgedrongen werd.

Het ontbreken van geschiedenisbewustzijn maakt openheid mogelijk, omdat men zich niet meer als groep gaat profileren tegenover anderen. Migranten worden naasten die getaxeerd worden op hun handelen, niet op hun komaf.

Bizar besef.

Advertenties
 
1 reactie

Geplaatst door op 6 april 2008 in geschiedenis, maatschappij, media

 

Een Reactie op “Migrant in eigen land

  1. Jeroen

    8 april 2008 at 7:52 am

    Het doet me denken aan Nietzsches “Over nut en nadeel van geschiedenis voor het leven” dat ook eindigt met “Götterdämmerung”, in (mijn) betekenis van vernietigend voor het historisch besef of voor de wil om het verleden mee te slepen, steeds als argument of excuus te ge/misbruiken.

    Tussen historici en sociale wetenschappers herinner ik het me ook als een klassieke discussie: is geschiedenis nuttig? Moet het überhaupt nuttig zijn?

    Veel historici vinden dat geschiedenis niet nuttig (en de definitie daarvan bepaalt natuurlijk de discussie) mag zijn. Uitzonderingen zijn meestal de leraren geschiedenis, maar dit is toch een zwak argument.

    Als geschiedenis “nuttig” wordt, dan is het trouwens ook vaak eerder “maatschappelijke vorming”: het heden verklaren vanuit het verleden.

    De meeste historici beschouwen geschiedenis dus als niet nuttig, vertrekkend vanuit de drang naar kennis over en het genot van het verleden om het verleden zelf.
    Kortom, een hobby, een tijdverdrijf, en als dusdanig niet direct zwaar subsidieerbaar…

    Ik zit in een (laffe?) middenpositie.
    Als belangrijkste doelstelling voor geschiedenis zeg ik dat dat relativeren is. Maar dat is misschien te filosofisch.
    Verder vind ik wel dat “de leraar” geschiedenis een rol te spelen heeft in het aanreiken van ideeën en inspiratiebronnen en zo enkele mensen kan aanzetten die zelf te gaan opzoeken (boeken van de grote denkers).

    Andere gedachtenflard die binnenwaait is inderdaad die eeuwige discussie rond de vraag of geschiedenis zich herhaalt. Ik herinner me een mooie metafoor. De realiteit is als een gerecht. Doorheen de tijden worden altijd dezelfde ingrediënten gebruikt (nut van het leren kennen van die ingrediënten of eerdere gerechten?). De bereiding doorheen de tijd van ieder gerecht is telkens anders. De samenstelling van de gerechten is het grote geheim.

    Wordt ongetwijfeld vervolgd…

     

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

  • Archief

  • april 2008
    M D W D V Z Z
    « mrt   mei »
     123456
    78910111213
    14151617181920
    21222324252627
    282930  
  • Advertenties
     
    %d bloggers liken dit: