RSS

Vijf dingen over mezelf

26 Dec

Of ik vijf dingen over mezelf zou willen vertellen, vroeg Tim (student 3PR aan de Xios-hogeschool, waar ik les geef). Vertelsels die hem meer over me doen beseffen.

Ik bedenk dat het ook vijf dingen zouden kunnen zijn die ik niet eens aan mezelf zou willen vertellen… Maar dat zal ik hem en jullie besparen.

Loper
Ik ben een loper. Ik verplaats me graag. Gezwind, maar liefst niet te lang tegen wind in. Afzien tijdens sporten is voor de dommen en degenen die teveel testosteron in hun lijf hebben. En het is bovendien ongezond. (Ik ben overigens gevoelig voor stormwinden; ze dringen mijn slaap binnen.)

Ik hou niet van asfaltjeannetten, je weet wel van die kuddelopers die 20km door straten sloffen. Een loper moet bosgrond voelen, over takken springen en tussen plassen laveren, elk moment zijn zool voelen wegglippen en everzwijnen opjagen waarbij het gedreun van die kolossen luider klinkt dan de schriele passen van mijn Adidassen. I do it my way, cher Nike.

Ik loop regelmatig met de ogen dicht. Mijn voeten voelen de grond en dragen me met lichte zweeftred. Lopen is dan een fysieke ervaring. Tegelijk is het meditatie en achteraf geeft het een goede geest-lichaamservaring. It makes me high in a natural way.

Ook achter het stuur, over een autostrade schuivend, sluit ik regelmatig even de ogen en focus me op de intuïtieve oriëntatie. Een korte, intense ervaring. Ik open mijn ogen even snel als de kolibri van hersengebied wisselt (wakker-slapend-wakker-slapend).

Op gekende wegen zonder verlichtingspalen draai ik alle lampen uit en rijd op het lichtschijnsel van de maan of de bliksemschicht aan de einder. Vooral het moment dat de lichten uitgaan en mijn ogen nog niet gewend zijn aan de duisternis, geven een kick. Mijn kinderen zijn er dol op om a.h.w. overgelaten te zijn aan die zwarte kosmische slokop die als een beklemmende omarming je even een blinde chauffeur doet zijn.

Lievelingsletter
Drie zonen heb ik en elk van hen heeft een voornaam met de letter Y.
Y zou je dus mijn lievelingsletter kunnen noemen. Nee, niet om het mannelijke chromosoom; bah. (Mannen zijn door de band redelijk onredelijke wezens met vaak ongenuanceerde hormoonspiegels; een neutrale manier om te zeggen: door adrenaline opgepepte, en serotonine opgefokte lijven die strijden.)
Mijn zonen zouden kunnen heten: Yssgadril (mag het ietwat heidens zijn), Yahweh (bescheiden kereltje) en Yaris (moest de inspiratie op zijn- wat gelukkig nooit het geval is).

Moest ik dochters hebben gehad, ze zouden natuurlijk Xantyppe en Xios heten (al zou die laatste een chaotisch schizoïde indruk laten).

In feite luisteren mijn kinderen naar de namen Yeele, Yolan en Yinez. Telkens Vijf letters. Ye, Yo, Yi. Drie keer dezelfde initialen (beter dan de mijne: WC). Zo blijven ze hun hele leven aan hun ouders denken, ook als die er niet meer zijn. Want ze zullen wel regelmatig moeten uitleggen waarom ze zulke voornamen hebben. Evenveel letters als de voornamen van hun ouders. In mekaar gepuzzeld. En als je de eerste letter op z’n Engels uitspreekt, heb je meteen een filosofische vraagstelling.

Kosmos
En dat brengt ons bij het antwoord op whY: het filosofisch en wetenschappelijk inzicht.
Wetenschap is de boeiendste soap die de mens kon overkomen. Als een van de founding fathers van de Vlaamse soapseries, mag ik dat zeggen.

De kosmos is mijn leven binnengedrongen toen ik 14 was. Twee jaar later organiseerde ik met andere jongeren een tentoonstelling waarvoor ik een uurdurende diavoorstelling in mekaar stak en de geschiedenis van de ruimtevaart als de structuur van heelal, zon en planetenstelsel uit de doeken deed. Er waren volwassenen die tweemaal kwamen kijken omdat ze alles in zich wilden opnemen.

Het kosmisch bewustzijn heeft me nooit meer losgelaten. Het deed me het menselijke bestaan relativeren. 75 jaar op deze aardkloot rondhuppelen is een seconde in het bestaan van het universum. Maar tegelijk wordt elke onrechtvaardigheid onaanvaardbaar want voor elke mens geldt: je tijd dringt. Elke dag dat een asielzoeker zinledig zit te wachten… is een dag teveel. Elk wezen dat onmenselijk behandeld wordt, moet uit naam van het kosmisch bewustzijn onmiddellijk een rechtzetting eisen. In combinatie met ethiek, marxisme, anarchisme en filosofisch nihilisme heb je al snel een rijk wereldbeeld dat mijn studententijd kenmerkte. Ik heb geen behoefte aan god. En nog minder aan bijbels. Dat soort nep-zekerheden zijn me te saai (en onwaar). Geef mij maar de big bang, de moleculaire biologie, de neurotransmitters, het verschil tussen emoties en gevoelens, de dwaas, de drie hersenlagen en het verlangen naar nog meer raadsels. Zo blijft het bestaan een avontuur. Elk mens zou met een kosmisch bewustzijn in het leven moeten staan. En gepassioneerd zijn door wetenschap. Er zou veel minder egoïsme en machtsgeilheid, en veel meer humor en zelfrelativering zijn op deze planeet. Toen ik zeventien was ging ik naar de VUB een kijkje nemen op de faculteit wetenschappen. Ik aarzelde tussen astronomie studeren of geschiedenis. Maar het werd me duidelijk dat astronomen vooral berekeningen maken en slechts 1 week per jaar naar de hemel turen. Dat vond ik te weinig. Uiteindelijk ben ik politieke wetenschappen gaan studeren. Het inschrijvingsgeld ging verhoogd worden tot 10 000 BEF en dat vonden we ondemocratisch. Een jong mens leert dan kennismaken met de gummiknuppel, brandbommen en chargerende paarden.

De naakte keizer
1 mei is een magische datum. Mijn grootvader weigerde te gaan werken. Het was toen nog geen officiële feestdag. De rebel-vakbondsmilitant in hem was dapper genoeg om tegen de stroom in te gaan. Hij werkte in de Boomse steenbakkerijen en is door stoflongkanker gestorven. Tijdens zijn begrafenis (ik was 15) las ik het Communistisch Manifest. Mijn grootmoeder wou dat hij kerkelijk begraven werd. Uit respect voor de familie besloten mijn vader en ik een eredienst te laten plaatsvinden in de kerk. Maar zelf weigerden we naar voren te gaan om hosties of andere sacramente idiotieën te nuttigen of ondergaan. Dat noem ik nu democratisch in het leven staan. Je geeft de anderen wat ze willen (bijgelovige riten), maar respecteert door jezelf te blijven de geest van je grootvader.

Onze maatschappij heeft opnieuw nood aan rebellie. 1 mei is een luie zon-dag geworden. Een dag waarop ik wél werk, net als op kerstdag of pasen. Arbeiders zijn verkocht aan genotzucht en kiezen oprotpremies i.p.v. zelf de fabrieken draaiende te houden en collectief ondernemer te spelen. Ik kan ze geen ongelijk geven, maar als het consumptiecultuurtje zal instorten (respect voor de Kyoto-norm en globalisering van de economie zijn de oorzaken) zullen velen zwarte sneeuw zien. De filosofische leegte van hun bestaan zal niet meer ingevuld kunnen worden door consumptie. Ze zullen verarmen en uiteindelijk beseffen dat ze er fout aan gedaan hebben de maatschappij nooit in vraag te stellen, maar ze gelaten of te lankmoedig aanvaard te hebben. Slaafsheid, dociliteit, immobilisme en onbereidheid of onvermogen zich in te zetten voor een zaak kenmerken de moderne westerse mens. Ik beoordeel mensen niet op wat ze zeggen, maar op wat ze doen. Wie zich nestelt in een hiërarchisch lichaam moet bewijzen door handelingen dat hij/zij het verdient gerespecteerd te worden. Elke dag opnieuw maak je keuzes als mens. Neem ik de wagen of de trein? Verzet ik me tegen nalatigheid of laat ik betijen en voer een verrottingspolitiek? Kritiseer ik wat onaanvaardbaar is, of word ik cynisch? Met de jaren laat je misschien principes los, en richt je je op het haalbare, maar nooit mag je zwijgen en stoppen met analyseren en mensen –indien nodig- met de vinger te wijzen. Als de keizer naakt loopt en zijn entourage probeert hem te verkopen als de prachtigst aangeklede man, heb je die rebel, dat kleine ventje nodig die de dingen zegt zoals ze zijn. Dat uitgestoken vingertje, dat kritisch stemmetje, die dappere eenzaat die een spiegel durft voorhouden… die moet je altijd in de ander en in jezelf koesteren. Zoniet ben je meeloper. En meelopers worden gebruikt en misbruikt. En lopen pardoes met de hele troep het ravijn in.

Het kleine ventje in me dat de keizer ziet zoals ie is, maakt dat ik de ene keer theater speel met mensen om alternatieven door te duwen; een andere keer schrijf ik een scenario of maak ik kunst, omdat dit me dan de meest aangewezen expressievormen lijken, of kieper ik een tekst op mijn blog of leg een link naar een site waarop door anderen de juiste vragen gesteld worden.

De symbolische betekenis van 1 mei mag dan uitgehold zijn, ik probeer het elke dag 1 mei te laten zijn: een dag waarop je werkt, bouwt, bralt of brult aan/om een andere samenleving.

Art
Er is de dans die dronken maakt. Er zijn de contouren van het lichaam. De kleuren van geuren en de schemering waarin de creatie groeit. Er zijn woorden die enkel iets zeggen als ze betekenisloos zijn. Er is het tijdloze dat vastgelegd wordt in een painting en daardoor juist geschiedenis wordt. Als ik gedachten laat komen, ben ik niet de denker, maar degene die gedacht wordt. Als ik mezelf loslaat, lost mijn ik op. Maar ben ik meer dan ooit mezelf.

Soms is de magie weg. Hoe ouder je wordt, hoe meer je weet, hoe minder aha-erlebnissen je ondergaat. Je haalt het plezier uit kleine dingen (de vragen van je kind of je student, de aanschaf van een tajine, de penseelstreek of installatie van een kunstenaar, de reactie van een vriend of een collega…).

Kunst is een roes. Ik vertoef graag en vaak in musea en theaterzalen. Dolen langs paintings en beeldhouwwerken is als wandelen in natuurlandschappen: je komt er jezelf tegen maar bekeken door de bril van iemand anders. En als het werk je niet aanspreekt, kies je er gewoon een ander uit. Zappen door de kunstscene is als het afgaan van een menu in een restaurant. Je vindt altijd wel iets dat de moeite is. Behalve in de Burgerkings of op tv.

Sedert enkele dagen krijg ik beelden binnen op mijn tv-scherm via de Astrasatelliet. Geostationair hangt ze op 36 000 km hoogte gefixeerd boven het aardoppervlak en straalt voornamelijk rubbish door. TV had het knapste medium van onze beschaving kunnen zijn maar verhoudt zich tot kunst als Burgerking tot Comme chez soi.

Tv heeft de expressiviteit van de westerse mens verhoogd. Ja, er wordt veel meer geroepen en gesjouweld en iedereen denkt op de hoogte te zijn van vanalles. Maar wat heeft dat met expressie te maken? Als ik de lijven op het scherm zie bewegen, dan zijn de bewegingen stereotiep. Kabouter Plop, Samson, Sterrenslag, Songfestival, Top Whatever: dat ze de makers en kijkers ervan eens naar een moderne dansvoorstelling laten gaan. Een beproeving, I know. Dans met een kunstig sausje is als dat ene zinnetje dat je altijd bij de slager hoort: Mag het iets meer zijn? Ik volg zo’n 25 jaar de ontwikkelingen in dansland (ik herinner me het allereerste optreden van Anne Teresa De Keersmaeker in een piepklein Brussel zaaltje op balatum) en het betekenisloze van de lichaamstaal maakt me bij momenten dronken. Een nuchtere toestand, een roes voor de geest.

De marteling van Sterren op de Dansvloer, Bart Peters, VT4 of K3 ondergaan, kan ik enkel als ik stomdronken ben . En dat ben ik sedert mijn studententijd nooit meer.

En nu ga ik lopen. Niet in de Ardennen (waar ik 18 jaar gewoond heb) maar toch in Walenland waar ik nog altijd woon.

De fakkel van de “vijf dingen over mezelf wereldlijk te maken” geef ik door aan Raf.

Advertenties
 
2 reacties

Geplaatst door op 26 december 2006 in bio, filosofie, kosmos

 

2 Reacties op “Vijf dingen over mezelf

  1. raf

    27 december 2006 at 8:16 pm

    Met sommige dingen kan ik mij één voelen, met andere is het wat lastiger en dan blijft er nog wat over dat heel confronterend is. Moet ik mijn mening bijstellen? Misschien. Ik ga alles op een rustiger moment herlezen, in 2007. Knappe prestatie in een zeer persoonlijke Who am I.

     

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

  • Archief

  • december 2006
    M D W D V Z Z
    « Nov   Jan »
     123
    45678910
    11121314151617
    18192021222324
    25262728293031
  •  
    %d bloggers liken dit: