RSS

SS-t: Onzin over Grass.

14 aug
(mijn reacties staan in italic)
De late bekentenis van de bekendste Duitse schrijver heeft tot gemengde reacties geleid. Niemand verwijt Grass het lidmaatschap van de Waffen-SS als zodanig, maar velen nemen het hem kwalijk dat hij er nu pas mee voor de dag komt. De historicus Michael Wolffsohn zei bijvoorbeeld dat Grass’ „moralisierendes Lebenswerk” door de kwestie waardeloos wordt.
Integendeel, het wordt er juist door versterkt. Grass zal het een schandvlek in zijn bestaan noemen (zie verder) en hij begrijpt beter dan wie hoe communicatie en manipulatie hand in hand kunnen gaan en de rationalist in de mens bevangen wordt door sentimentaliteit. Levenslessen zijn steeds mogelijke interpraties van het bestaan, en Grass levert de westerse cultuur een mooi staaltje van de impact van schuldgevoelens, en schaamte omwille gemaakte misstappen. Bovendien dient de privé- beslissing van een zeventienjarige niet a priori wereldkundig te worden gemaakt; we hebben hier sowieso te maken met een minderjarige Grass die zware beslissingen nam (thuis weglopen) en echt niet het breedtezicht van de gerijpte auteur bezat. Mogen publieke figuren de perikelen uit de ontbolsteringsfase voor zich houden? Zeker.

Michael Jürgs, die in 2002 een biografie over Grass publiceerde, zei persoonlijk teleurgesteld te zijn. Volgens Jürgs is er sprake van het „einde van een morele instantie”.
Alles wat Grass schreef en zei blijft overeind. De koekoek die de andere jong uit het gekraakte nest duwt, klinkt als volwassen vogel toch niet ongeloofwaardig…

De conservatieve historicus Arnulf Baring is van mening dat Grass respect verdient voor het feit dat hij er toch nog mee voor de dag is gekomen. Maar ook Baring vraagt zich af waarom Grass niet eerder met de waarheid op de proppen kwam. De historicus Hans-Ulrich Wehler vindt de late bekentenis „heikel, omdat hij voor anderen altijd strenge maatstaven hanteerde”. Wehler noemt het zwijgen „een politiek falen”, omdat Grass zich altijd luidruchtig in het politieke debat heeft gemengd.
De enige vraag die m.i. hier ter zake doet luidt: heeft Grass ooit iemand omwille van diens jeugdige sympathieën met het Nazi-regime, neergesabeld in de publieke arena? Zo ja, dan is hij daar aan het balanceren tussen hypocrisie en modder gooien. Zo nee, give us a break…

De historicus is niet van mening dat de morele autoriteit van Grass is aangetast omdat sommige politieke standpunten, zoals zijn vroegere pleidooien voor toenadering tot Polen, door deze kwestie niet minder relevant worden. Maar ook Wehler erkent dat Grass voor toekomstige discussies beschadigd is. „Mensen zullen vanaf nu elk woord van hem op een goudschaaltje leggen. Ze zullen denken: van hem kunnen we nu niet meer alles geloven.”
Op geen enkele manier komt de geloofwaardigheid van Grass in gevaar. Als ik mezelf een oen vind op bepaalde vlakken, dan mag ik toch ook anderen die er nog minder van bakken, oenen noemen. En dit beargumenteren. Want ik kan hun situatie redelijk inlevend inschatten.
Dat ik zelf een oen ben, hoef ik niet (altijd) te vermelden want filosofie en politiek zijn geen games waarin de adrenaline tot een hanengevecht leidt en men eerroof en smaad als waarden hoog in het vaandel voert.
Hoewel ik nog niet zo zeker ben of dit ook van de politiek gezegd kan worden…
Anyhow: de jonge Grass is een product van een tijd waarin het leger een toevluchtsoord kon zijn. Na jarenlange uitschakeling van publieke oppositie en wanneer nostalgische romantiek (de bloed&bodem van de nazi-ideologie) hand in hand gaat met een overheersende clan die een tribaal gevoel poogt op te roepen waarin de eigen loftrompet quasi permanent de huiskamer inschalt, is het niet altijd makkelijk om als eenling stand te houden.
Dat iemand die op alle mogelijke wijzen intolerantie bestreden heeft en anderen ruimte liet zich te ontplooien, zou mogen worden afgerekend op een ado-misrekening, is ronduit laf en gemeen. Moeten degene die zich publieklijk als moddergooiers zonder gegronde argumenten opstellen, misschien een koekje van eigen deeg krijgen en moeten hun woorden op hun hidden agenda’s en kleine kantjes bekeken worden?

Advertenties
 
1 reactie

Geplaatst door op 14 augustus 2006 in filosofie, geschiedenis, media

 

Een Reactie op “SS-t: Onzin over Grass.

  1. raf

    17 augustus 2006 at 11:36 pm

    Te oordelen naar het honende geluid dat links, maar vooral rechts opstijgt, heeft Grass gefundenes Fressen bezorgd aan al de tegenstanders van zijn artistieke, intellectuele en morele boodschappen. Dat mag toch betreurd worden, omdat er geen ruimte meer overblijft voor het inhoudelijke debat. Overigens ben ik het volledig eens met jouw stelling dat de waarde van iemands gedachtengoed niet kan in vraag worden gesteld door een ‘jeugdzonde’.

     

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

  • Archief

  • augustus 2006
    M D W D V Z Z
    « jul   sep »
     123456
    78910111213
    14151617181920
    21222324252627
    28293031  
  • Advertenties
     
    %d bloggers liken dit: