RSS

Dagelijks archief: 14 augustus 2006

SS-t: Onzin over Grass.

(mijn reacties staan in italic)
De late bekentenis van de bekendste Duitse schrijver heeft tot gemengde reacties geleid. Niemand verwijt Grass het lidmaatschap van de Waffen-SS als zodanig, maar velen nemen het hem kwalijk dat hij er nu pas mee voor de dag komt. De historicus Michael Wolffsohn zei bijvoorbeeld dat Grass’ „moralisierendes Lebenswerk” door de kwestie waardeloos wordt.
Integendeel, het wordt er juist door versterkt. Grass zal het een schandvlek in zijn bestaan noemen (zie verder) en hij begrijpt beter dan wie hoe communicatie en manipulatie hand in hand kunnen gaan en de rationalist in de mens bevangen wordt door sentimentaliteit. Levenslessen zijn steeds mogelijke interpraties van het bestaan, en Grass levert de westerse cultuur een mooi staaltje van de impact van schuldgevoelens, en schaamte omwille gemaakte misstappen. Bovendien dient de privé- beslissing van een zeventienjarige niet a priori wereldkundig te worden gemaakt; we hebben hier sowieso te maken met een minderjarige Grass die zware beslissingen nam (thuis weglopen) en echt niet het breedtezicht van de gerijpte auteur bezat. Mogen publieke figuren de perikelen uit de ontbolsteringsfase voor zich houden? Zeker.

Michael Jürgs, die in 2002 een biografie over Grass publiceerde, zei persoonlijk teleurgesteld te zijn. Volgens Jürgs is er sprake van het „einde van een morele instantie”.
Alles wat Grass schreef en zei blijft overeind. De koekoek die de andere jong uit het gekraakte nest duwt, klinkt als volwassen vogel toch niet ongeloofwaardig…

De conservatieve historicus Arnulf Baring is van mening dat Grass respect verdient voor het feit dat hij er toch nog mee voor de dag is gekomen. Maar ook Baring vraagt zich af waarom Grass niet eerder met de waarheid op de proppen kwam. De historicus Hans-Ulrich Wehler vindt de late bekentenis „heikel, omdat hij voor anderen altijd strenge maatstaven hanteerde”. Wehler noemt het zwijgen „een politiek falen”, omdat Grass zich altijd luidruchtig in het politieke debat heeft gemengd.
De enige vraag die m.i. hier ter zake doet luidt: heeft Grass ooit iemand omwille van diens jeugdige sympathieën met het Nazi-regime, neergesabeld in de publieke arena? Zo ja, dan is hij daar aan het balanceren tussen hypocrisie en modder gooien. Zo nee, give us a break…

De historicus is niet van mening dat de morele autoriteit van Grass is aangetast omdat sommige politieke standpunten, zoals zijn vroegere pleidooien voor toenadering tot Polen, door deze kwestie niet minder relevant worden. Maar ook Wehler erkent dat Grass voor toekomstige discussies beschadigd is. „Mensen zullen vanaf nu elk woord van hem op een goudschaaltje leggen. Ze zullen denken: van hem kunnen we nu niet meer alles geloven.”
Op geen enkele manier komt de geloofwaardigheid van Grass in gevaar. Als ik mezelf een oen vind op bepaalde vlakken, dan mag ik toch ook anderen die er nog minder van bakken, oenen noemen. En dit beargumenteren. Want ik kan hun situatie redelijk inlevend inschatten.
Dat ik zelf een oen ben, hoef ik niet (altijd) te vermelden want filosofie en politiek zijn geen games waarin de adrenaline tot een hanengevecht leidt en men eerroof en smaad als waarden hoog in het vaandel voert.
Hoewel ik nog niet zo zeker ben of dit ook van de politiek gezegd kan worden…
Anyhow: de jonge Grass is een product van een tijd waarin het leger een toevluchtsoord kon zijn. Na jarenlange uitschakeling van publieke oppositie en wanneer nostalgische romantiek (de bloed&bodem van de nazi-ideologie) hand in hand gaat met een overheersende clan die een tribaal gevoel poogt op te roepen waarin de eigen loftrompet quasi permanent de huiskamer inschalt, is het niet altijd makkelijk om als eenling stand te houden.
Dat iemand die op alle mogelijke wijzen intolerantie bestreden heeft en anderen ruimte liet zich te ontplooien, zou mogen worden afgerekend op een ado-misrekening, is ronduit laf en gemeen. Moeten degene die zich publieklijk als moddergooiers zonder gegronde argumenten opstellen, misschien een koekje van eigen deeg krijgen en moeten hun woorden op hun hidden agenda’s en kleine kantjes bekeken worden?

Advertenties
 
1 reactie

Geplaatst door op 14 augustus 2006 in filosofie, geschiedenis, media

 

Het fiasco van de Mamma-cultuur

Zuid-Italiaanse zonen worden hun hele jeugd, maar ook de decennia erna, door hun moeders in de watten gelegd. Ze komen te raden op hun schoot en (zo gaat de roddel) hebben geen geheimen voor hen. En ze eten uit hun ruif, tot ver voorbij ze zelf vijftig zijn. En dit soms dagelijks (vaak over de middag) terwijl de ega het avondeten voor hen zal klaarzetten. En dit in ruil voor het opvangen van mamma wanneer ze niet meer voor zichzelf kan zorgen. En dat is vaak ver voorbij haar zeventigste.
Mamma (oma) wast, kookt, serveert, ruimt af en doet de vaat. Geen traan wordt gelaten, geen spier vertrokken. Zo moet er geleefd worden volgens de tradities. Maar de nieuwe generatie vrouwen zal zich sneller in de schaduw van een olijfboom neerzetten en luieren.
Sommige families verblijven de volle twee maanden op een camping en hun echtgenoten vervoegen hen tijdens de weekends, waar ze zich dan ook laten bedienen en als het hen uitkomt van de kinderen ontdoen. De oudere mannen dutten de hele zater- en zondagnamiddag, gelegen in een klapstoel, in de schaduw van een boom.

De mamma-cultuur heeft vreemde gevolgen. Heel wat Zuid-Italiaanse mannen gedragen zich als verwende kinderen. Ze zijn het gewoon door iemand verzorgd en bediend te worden en ze zijn het gewoon dat de meeste van hun verzuchtingen ook uitgevoerd worden. Zo gedragen ze zich dus ook in het verkeer en op straat. Als in een cocon verrichten ze daden; en steeds staat het eigen zelf centraal. Niet dat ze iemand anders niets gunnen; nee, hun attitude is niet negatief tegenover de Ander; ze komen er gewoon niet toe stil te staan bij wat die Ander misschien van hen zou verwachten. Een vorm van fijngevoeligheid en attentheid is hen vreemd. Soms lijken ze wel voorgeprogrammeerde robotten die recht op hun doel afgaan zonder in te schatten welke gedragswijzigingen dat heeft voor anderen. En dat is het gevolg van de mamma-cultuur die de zoon zijn hele leven op een piëdestal plaatst. In het zuiden van Italië is Jezus niet de gekruisigde, maar de aanbeden zoon. Alleen gedragen deze Jezussen zich nogal egocentrisch. En houden ze er weinig gedachten op na.
Het geeft alvast een voorsmaakje van wat het China van binnen twintig jaar zal zijn, wanneer een hele generatie zal bestaan uit volwassenen die enig kind waren. Ikke, en de rest moet maar even wachten.
 
3 reacties

Geplaatst door op 14 augustus 2006 in antropologie, Italië, reizen

 
  • Archief

  • augustus 2006
    M D W D V Z Z
    « jul   sep »
     123456
    78910111213
    14151617181920
    21222324252627
    28293031  
  • Advertenties