Gelovigen die zich nestelden in staatsstructuren en hun kerken leeg zien, beseffen dat ze nu ook hun moreel gezag kwijt zijn. Dus schuwen ze het niet demagogische truukjes boven te halen. En ze kunnen het wederom niet laten om te denken in termen als juist en fout.
Ik heb het natuurlijk over de reacties op het afscheid van Hugo Claus.
Wat de Kerk niet wil inzien, is dat euthanasie één vorm is van palliatieve zorg. En waar ze het heel moeilijk mee hebben is dat een individu zelf bepaalt aan wie zijn leven behoort. Aan God? Aan zichzelf? Aan intimi?
Wanneer men niet langer zichzelf is, mag men waardig sterven. En men heeft een hoge graad van autonomie om (bij zinnen) te bepalen wat dit wil zeggen: niet langer zichzelf zijn.
Maar gelovigen vinden dit geen antwoord op de vraag van het lijden, dixit kardinaal Danneels.
Enige nuance is hier op zijn plaats.
Er zijn diverse vormen van lijden, meneer Danneels. Er zijn de pijnen tijdens het groeien van een persoon(lijkheid). De strijd met zichzelf. Het afzien om een resultaat te boeken. Dat lijden werpt vruchten af en in onze opvoeding wijzen wij de opkomende generaties erop dat zonder zelfdiscipline en volharding geen successen geboekt kunnen worden. Natuurlijk moet men niet overdrijven: stachanovisme of topsport zijn voorbeelden van extreem gepusht lijden die ons lichaam beschadigen. Ook de ratrace waar tweeverdieners instappen, is een foute ontwikkeling. Het levensritme van de jaren 60 en 70 is veel harmonieuzer en dus meer aangewezen.
Daarnaast is er het lijden dat vruchteloos is. Omdat er geen hoop (op beterschap) is. Afzien omdat een gen tilt slaat. Creperen omdat het lot (de natuur) het zo beslist heeft.
We wensen het niemand toe en als het ons overkomt, moeten we kunnen beslissen het te laten stoppen. En daar heeft een overheid zich niet mee te bemoeien, ze moet het alleen mogelijk maken. Dit soort lijden is dus van een andere soort dan de kruisiging van Jezus of het doorzetten tijdens een job.
Is het leven van dementerende mensen waardeloos geworden? vraagt broeder van Liefde Stockman.
Het ontbreekt de Broeder van Liefde aan respect. Respect voor degenen die -moesten zij in dat geval zijn- over zichzelf op de gestelde vraag volmondig ja antwoorden. De Broeder strijdt, hij wil gelijk halen. Hij maakt de fout die zovele gelovigen maken. Niemand heeft het gelijk aan zijn kant. Gun ieder zijn overtuiging en zijn levenswandel en daden (zolang men ook de daden van anderen laat gebeuren). Er dient dus geen debat gevoerd te worden pro euthanasie of pro palliatieve zorg. Euthanasie is om te beginnen een vorm van palliatieve zorg: iemand is ongeneeslijk ziek en wenst niet langer te leven en vraagt daarom waardig (onder medische begeleiding) te mogen sterven. Waarom moeten gelovigen altijd vechten en bepalen wat goed of fout is? Waarom willen zij normen opleggen wen wie zich niet aan hun normen houdt, bestraffen, met de vinger wijzen, excommuniceren… figuurlijk kruisigen…? Hun manier van denken is ouderwets. Ze hebben een lijn nodig, een moraal die oordeelt en veroordeelt want anders zwalpen ze.
Zwalpen ofte twijfelen is nu net het geestelijk lijden dat vruchten afwerpt. De vruchten van (nieuwe) inzichten, voorbij oude gesch(r)iften. De vruchten der tolerantie, voorbij goed en kwaad.
Dat men nu eens stopt met te debatteren over ethische kwesties en gewoon elke burger dusdanig informeert zodat hij zelf kan beslissen welke keuzes er gemaakt moeten worden. En dat politici zich bezighouden met die keuzes ook zo optimaal te laten verlopen.
Alzheimerpatiënten zouden een foutief signaal gekregen hebben door de wijze waarop de media berichtte over de euthanasie van Hugo Claus, aldus onze Broeder, bijgetreden door de ondervoorzitter van de CD&V.
Tja, Alzheimerpatiënten (in een voeg stadium) zullen zo stilletjesaan wel weten wat hen te wachten staat en zullen in samenspraak met artsen en hun naasten wel uitmaken hoe zij omgaan met hun lijden. Dat de media de ene keer een euthanasie belicht en de andere keer knikkebollende voor zich uit starende patiënten in beeld brengt… het hoort bij het spel van de informatieverspreiding en meningsvorming.
De woordvoerder van Danneels had het over schuldgevoelens die Alzheimerpatiënten zouden hebben omdat ze zich een last voelen.
Wat een onzin. Niemand velt door het plegen van euthanasie een oordeel over mensen die niet kiezen voor euthanasie. Zwak, wat zeg ik: géén argument. Tenzij een van demagogische aard.
De baas zelve had het dan weer over “Door zomaar uit het leven te stappen, antwoordt men niet op het probleem van lijden en dood. Men loopt er in een boog om heen en omzeilt het. Omzeilen is geen heldendaad, geen voer voor frontpaginanieuws.”
Meneer Danneels, zinloos lijden is geen heldendaad. En bovendien, moeten nu al die mensen die nooit heldendaden verrichten zich door uw uitspraken ellendig voelen? Want u gaat er van uit dat enkel wie heldendaden verricht, geslaagd is in het leven (en toegelaten wordt in de hemel?). Gruwelijke logica vind ik dit. Waar is uw mededogen met wie niet de kracht heeft de held uit te hangen? Wat is eigenlijk de definitie van heldhaftig gedrag? Je omgeving de kans geven je te verzorgen, ook al herken je hen niet meer? Je omgeving elke dag opnieuw zich de vraag laten stellen: waar is de tijd dat hij nog kon functioneren? Ik vind dat niet heldhaftig maar eerder naïef, ondoordacht of zelfs opdringerig egocentrisch.
Maar wie dit wenst, mag dat (al hoop ik dat men het eerst heeft doorgepraat met zijn naasten) en zal door de samenleving middels palliatieve zorg geholpen worden. Zo is het reeds lang (veel langer dan dat men waardig kan sterven, want dat hebben mensen met uw ingesteldheid eeuwen onmogelijk gemaakt!).
Danneels stelt ook vast dat in onze cultuur “de dood geen zin kan hebben”.
Bijzonder ongenuanceerd zo’n uitspraak. De dood in het licht van het hiernamaals? Tja, dat zijn fabeltjes waarin men mag geloven maar voor mij zijn ze niet weggelegd.
De dood als uitdaging? Nee dank je, de dood is als een opgedroogde oliebron. Wat we ons herinneren is de energie die die bron gaf (het leven) en dus alles wat we op energetische wijze volbrengen. De dood is als een fascist die het leven wegneemt. We moeten ons buigen voor het dictaat van leven dat eindigt in sterven. Want wie met volle teugen leeft, kan enkel maar knarsetanden bij het denken aan de dood. Zoveel wetenschappelijke inzichten die we als dode niet meer kunnen bevatten. Zoveel kunst die ons kan beroeren en ons deel niet meer zal zijn. Zoveel gezichten en landschappen die we nog hadden willen bekijken en opsnuiven en waar we nu van ontstoken zullen zijn.
Meneer Danneels, hou nu toch eens op te bepalen hoe mensen met de dood moeten omgaan. Zeg wat u ervan vindt, maar beoordeel een ander niet negatief wanneer die er anders over denkt.
Ik wil ze toch even een spiegel voorhouden, de gelovigen die in goed en kwaad, juist en fout, beschuldigend en juichend (over de eigen volgelingen) in het leven staan.
Hoe komt het dat zij zo zijn? Hoe komt het dat zij nood hebben aan die onwetenschappelijke zekerheden en dan al wie niet zo is maar meteen met de vinger wijzen? Ik zal het u zeggen: ze zijn angstig. Van binnen woekert het dolen, de onzekerheid, de twijfel. En zij verdringen die door absolutistisch te denken; door henzelf correct te vinden en zich in groep te keren tegen wie blijkbaar even (of meer) gelukkig kan zijn door anders te leven, anders te denken, anders te sterven…
Als zij niet de kracht hebben om zelf verantwoordelijk te zijn voor hun leven, maar een God nodig hebben, dan is dat hun recht. Het kan echter niet dat zij vanuit die ingesteldheid anderen beoordelen.
“En waarom zou het onvermijdelijke lijden dat ons overkomt, niet door liefde vruchtbaar kunnen worden voor de hele wereld, Hem achterna?”
Bullshit meneer Danneels. God was een knutselaar die wat DNA door mekaar hutselde. Een tweederangschirurg zoals u er zich geen aan de operatietafel zou wensen.
Jezus was een fanatiek baasje die absoluut niet graag aan het kruis hing en nog minder het lijden als leidraad zag. U hebt dit ervan gemaakt omdat loosers graag optrekken met andere loosers. Het beeld van de gekruisigde, de underdog, degene die het goede nastreefde en door de corrupte (Romeinse) machthebbers aan de kant werd geschoven, doet het steeds goed bij de verdrukten. Maar eens uzelf, uw instelling het voor het zeggen had en heeft, blaast u warm en koud, en collaboreert, vernielt en verdringt u dat het een lust is. Ja, een lust. Er zit een hoge graad SM in het willen geloven en het verdedigen van onzin als: het zinloze lijden heeft nut door Hem te volgen.
Barmhartig is hij die verantwoordelijkheid draagt voor zijn keuzes. Wie euthanasie pleegt verontschuldigt zich bij zijn naasten want tussen alle waan en afwezigheid zijn er enkele momenten van helderheid die de naasten terug het gevoel geven de “ouwe” bij zich te hebben. Afscheid nemen voordat ook die luttele momenten voorgoed voorbij zijn, is dus tegelijk moedig en droevig. U, meneer Danneels, bent te zwak (of is het intellectueel oneerlijk?) om hier mee om te gaan. U beroept zich op het Onbestaande van Hem en noemt dit Zijn Barmhartigheid. Ik noem dat de Grote Uitvlucht. Om niet zelf verantwoordelijkheid te moeten nemen.
Wie is er laf, meneer Danneels?
