Passend en fris uit 1981
Categorie archief: politics
Waardevol
Ik sprak daarstraks de Duivel die me vroeg: “Vat de mensensoort eens voor me samen.”
Mijn antwoord luidde: “30 doden en duizenden manifestanten die een week overnachten op een plein en dan een nieuwe premier krijgen die iets meer bevoegdheden heeft dan zijn voorgaande. De prijs voor peanuts is dus 30 mensenlevens. Terwijl het zo makkelijk is om anderen te geven wat ze willen, als je eigen rijkdom uit je binnenste komt.”
De Duivel knikte begrijpend.
Shared Value als antwoord op de petitie “Facebook, Apple en censuur”.
Facebook en Google zijn Amerikaanse privé-bedrijven. Zij hebben het recht vanuit die hoedanigheid te bepalen hoe hun producten gebruikt worden en dus het recht content te censureren. Zoals een forummaster een onlinediscussie mag censureren wanneer er beledigingen geuit worden.
Caudron en co (zie http://tinyurl.com/69ab9cf) hebben echter ook gelijk te wijzen op de gevaren van die censuur (om puriteinse redenen, om politieke redenen, whatever). Dit is overigens al langer een probleem, want zowat alle burgers geven stukken van hun privacy af aan Google en Facebook (in ruil voor gratis gebruik), zonder vaak te beseffen wat de negatieve gevolgen kunnen zijn. Door deze producten te gebruiken geeft eenieder impliciet toestemming de regels te kennen en na te leven. De verantwoordelijkheid ligt dus bij de gebruiker, maar tegelijk kan men vaststellen dat vele gebruikers niet beseffen wat de spelregels zijn.
De hamvraag is dus: ga je vanuit een supranationale entiteit (bv. de UNO) Facebook en Google (en enkele andere spelers) als “publiek domein” verklaren en zo eventuele censuur tegengaan (en gebruiksregels zelf aanpassen). Dat is de enige manier waarop privé-initiatieven (die gratis en vrijblijvend door miljoenen mensen gebruikt worden) verplicht kunnen worden zich te schikken naar regels.
Ofwel laat je betalen voor die diensten, al kan je dan ook nog steeds regels opleggen (zie bv. de regels waaraan banken zich moeten onderwerpen).
Ofwel (en dat is de liberale logica van Van Braekel op http://lvb.net/item/8912) bouwt men in Europa een “eigen” zoekrobot en sociaal network en worden de spelregels bepaald door de Europese Unie. Met als nadeel dat heel wat mensen op meerdere platformen actief zullen moeten/willen zijn.
Dit verhaal (dat er al lang zat aan te komen natuurlijk) toont heel mooi hoe onhoudbaar een “zuiver” marktdenken is geworden. Google en Facebook zijn van “ons”, d.w.z. van alle gebruikers. En niet meer van hun oprichters + aandeelhouders (die verdienen er wel veel geld mee). De logica van de evolutie in het hele onlinegebeuren is dus dat gebruikers zelf willen bepalen wat mogelijk is. Zoals consumenten ook mee willen bepalen hoe hun cola smaakt (maar helaas niet mee kunnen bepalen voor welke prijs dat product om de markt komt).
Mij lijkt dit een gezonde logica. Iedereen is vrij initiatieven te nemen en business op te starten, maar moet zich wel plooien naar de wil van de vele gebruikers. Ik noem dat een humaan en creatief evenwicht tussen egoïstisch eigenbelang en collectief nut.
M.a.w. de gebruikers bepalen zelf wat ze gecensureerd willen zien. De UNO (of een internationale ethische commissie) bepaalt de bovengrens (bv. materiaal van pedoseksuele geaardheid kan niet).
In de praktijk zal je sowieso overheden hebben (Iran, China, Moslimlanden,…) die meer zullen censureren.
Deze discussie is voor mij identiek aan de discussie over de grondstoffen. Wie mag bepalen wat er met de petroleumvoorraden gebeurt? De landen die toevallig op de oliebronnen zitten? Gelet op het feit dat de hele wereldeconomie draait op olie (vervang olie door Facebook of Google) kan het eigenbelang van één natie of een privé-bedrijf niet primeren op de belangen van een stuk van de wereldbevolking. Die vraag zal zich op vele vlakken stellen. Het antwoord is geen onbeteugelde vrije markt, maar ook geen indijken van initiatieven. Er is een derde weg. In ruil voor het feit dat de aandeelhouders (want daar hebben we het over) een stuk van de winsten behouden, bepaalt een supranationaal orgaan de spelregels (dus bv. wat het aanbod (en de prijs) zal zijn).
Obama beseft dit en ook delen van het bedrijfsleven begrijpen dat. Vandaar dat CEO’er Immelt aan het hoofd staat van de ‘Council on Jobs and Competitiveness’. Doel is te groeien op basis van ‘shared value’: het generen van economische waarde tezamen met maatschappelijke waarde. Maatschappelijke vooruitgang gaat aldus hand in hand met zakelijke successen. Winst is dus niet langer het einddoel.Als dit doordringt in de hoofden van aandeelhouders, moet het ook mogelijk zijn Facebook, Apple, Google en co te doen beseffen dat ze de spelregels niet zelf mogen bepalen.
De kracht van demagogie
Waarom moeten Vlamingen (enkel) solidair zijn met Walen? Omwille van een culturele verbondenheid? Maar is die er nog, gelet op de eendimensionaliteit van vele burgers langs beide zijden van de taalgrens (en in Brussel)? Moeten Vlamingen solidair zijn omwille van historische redenen? Maar waarom beginnen in 1830? Je kan om historische redenen evengoed solidair zijn met Frans-Vlaanderen, met Zeeland, met Bourgondië of met het Prinsbisdom Luik. Solidair zijn omwille van ethiek? Ja, dat lijkt me een argument. En ook Bart de Wever beseft dat. “Als jij wereldburger bent die zichzelf even sterk verbonden voelt met mij als met een Keniaan, waarop wacht je dan nog om een sociale zekerheid te creëren tussen jezelf en al die andere mensen? Als je aan je wereldburgerschap geen ethische praxis verbindt, zijn dat holle woorden.” Juist, dus een sociaal zekerheidssysteem op Europees vlak én op wereldvlak… is dat niet de logica zelve, én meteen een antwoord op een massa conflicten. Want wie rechten krijgt, krijgt ook plichten opgelegd. En wordt dus verplicht solidair te zijn, dus meteen wordt ook afgunst tegengegaan. (zie Zizek http://tinyurl.com/3xgd9k4).
De Wever echter verwerpt deze gedachte vanuit een biologische predestinatie. Ja, meneer de Wever, wij worden misschien geboren als racisten. Alles wat niet mama en papa is (of bij uitbreiding de eigen clan), kan vijandig zijn, en dus zijn we alert en dus is de eerste reactie: weg met het onbekende vreemde. Maar we ontleren racist te blijven, dat noemen we opvoeding en beschaving. Vandaag in een betoog je beroepen op die primitieve driften is ronduit reactionair en mensonterend. Maar vooral ook intellectueel laf. Want als we die redenering doortrekken, dan mag ik eender welke emotie die in mij opkomt, botvieren. “Het zijn mijn aangeboren driften, meneer de rechter. En daarom heb ik die persoon doodgeschoten. Oog om oog, weet u wel…”.
De Wever heeft het over identiteit. (zie http://www.apache.be/2010/09/nederlands-leren-is-geen-lijfstraf/) Hij maakt een foute analyse, of beter: hij simplificeert bewust en bespeelt de tegenstellingen. Tegelijk stelt hij het voor alsof er geen andere manier is dan te kiezen tussen: of een eigen groepsidentiteit hebben, of verzuipen (oplossen) in een homogene brij. Nee dus, wij zijn als individu een mozaïek van eigenschappen en betrokkenheden. Wereldburger kan je zijn, en tegelijk andere deel-identiteiten aannemen. Zonder daarom (en dat is de sleutel van het vraagstuk) jezelf in conflict te zien met “de andere”. De Keniaan, de Lap, de Spanjaard, de Bask en de Vlaming hebben 90% van hun leven gemeenschappelijk. We delen dezelfde passies, vreugdes, verdriet, verzuchtingen, ontwikkelingen (steeds meer door een globale wereldeconomie). De wijze waarop we sommige zaken doen, is lichtjes verschillend. Iemand dus vastpinnen op zijn taal of geloof (en hem/haar waal of moslim noemen) is een opportuniteit laten liggen om eerst wat ons bindt te beklemtonen. Dat maakt praten over wat we verschillend doen, eens zo makkelijk.
De Wever stelt “De essentie van Vlaming zijn betekent voor mij dat ik me verbonden voel met een lotsgemeenschap van zes miljoen mensen die toevallig op dit lapje grond van de wereld wonen, die cultureel aan elkaar gebonden zijn en die bovenal samen een democratie vormen, wat je van België niet meer kunt zeggen.” Hij noemt dat een objectief criterium. Vooreerst pik ik het niet dat iemand mij een identiteit opdringt omdat ik toevallig op een lapje grond ben geboren waar iedereen rondom mij zegt: dit is Vlaanderen. Of dit is België. Of dit is Groot-Limburg. Whatever.
Ik zeg dat ik mij cultureel méér verbonden voel met al wie op deze planeet creatief in het leven staat, zich buigt over literatuur, neurobiologie en interieur design (om maar iets te noemen) dan met de doorsnee Vlaming die herkauwt wat ie gister op VTM of één gezien of gehoord heeft en verder geen referentiekader heeft. M.a.w. De Wever geeft niet om culturele identiteit, maar enkel om een romantisch hineininterpretieren van de Vlaamse geschiedenis (iets wat de toenmalig CVP-er Luc Vandenbrande als eerste heeft ingezet), gebaseerd op het beginsel van grondgebied. Deze definitie van Vlaming zijn maakt het onmogelijk Europeeër of wereldburger te worden.
Geen mens kan leven zonder identiteit. Maar identiteit is een aura dat voor 90% overlapt met elke homo sapiens sapiens die op deze planeet rondloopt. En binnen die 90% verschillen we qua vorm, wat enkel een verrijking is. De 10% waarin we dan anders zijn, worden vaak onderwerp van discussie. Ik klaag bv. in gesprekken met jonge Belgische mannen van Magrebijnse origine hun hypocrisie aan i.v.m. hoofddoeken en seksualiteit. En ik ben daarin onverzettelijk. Maar ik doe dat niet vanuit een Vlaamse identiteit; noch vanuit een Vlaamse bodemfilosofie. Ik doe dat als humanist. En vanuit dat humanisme kan ik regels opleggen en kan ik mensen met de vinger wijzen. Maar zonder in wij-zij discours te vervallen.
Ik hoef geen Belgische staat; ik ben een individu en ik pluk uit diverse korven vruchten die mijn persoonlijkheid sieren. Dat België dysfunctioneel is; dat natievorming enkel administratieve waarde heeft en geen identiteitswaarde, besef ik al van mijn 18e. We hebben besturen nodig die optimaal zijn, los van natievorming en culturele identiteiten. Het is droevig gesteld met Vlaanderen wanneer mensen als BDW na het debacle van het 19 en 20 eeuwse nationalisme (oorlogen zijn mogelijk omdat het gepeupel zingend naar het front trekt vanuit een wij versus zij mentaliteit; ook vadertje Stalin was een nationalist à la De Wever en bespeelde de massa’s, in zijn geval desnoods met geweld) als enig antwoord op een slecht functionerende natiestaat België op de proppen komt met oude recepten.
Het probleem is, meneer de Wever, dat de doorsnee Vlaming na school verlaten te hebben, stopt met zich te vormen, stopt met zich kritisch te bevragen (en de media zijn daar deels schuldig aan) en daardoor enkel nog vanuit een cocooningperspectief de wereld aanschouwt. En u bevestigt dit. Meer zelfs, u bespeelt deze intellectuele armoede, dit egocentrisch terugplooien, dit egoïstisch materialistisch mensbeeld. Wanneer vandaag in Brussel duizenden op straat komen voor het behoud van het beste (of minst slechte) maatschappelijke systeem dat ooit op deze planeet bestaan heeft (n.l. het sociale zekerheidssysteem dat dit deel van Europa kenmerkt en waarvan nu ook liberale fundi’s à la Fukuyama toegeven dat het een must is!), zeggen uw kiezers: “Mijne trein gaat vertraging hebben door die betogers. Verdomme toch”.
Net als Berlusconi, al heeft die meer charmes, middelen en een voetbalploeg wanneer hij het spreekgestoelte beklimt, geeft u toe aan een mensbeeld dat in wezen de Darwiniaanse logica niet overschrijdt. De dag dat een andere beschaving van een verre planeet met ons contact opneemt, hoop ik dat zij u als een primitieve versie van de homo sapiens sapiens in hun catalogus zullen opnemen; een versie die het opgaf méér te willen zijn dan de driften die hij bij geboorte heeft meegekregen.
Op een blauwe maandag…
hebben we o.a. bijgeleerd dat er zoiets bestaat als een Twitterkerkdienst. Gehouden in een Amsterdamse kerk. Zouden ze seks in de kerk (of in de pastorij) als gespreksonderwerp hebben gehad? Overigens, er werd getwitterd door gelovigen van diverse religies én door ongelovigen. Enkel God ontbrak op het appel. Haar iphone was plat.
Politici kunnen het niet laten ballonnetjes op te laten zonder eerst even een analyse te maken. En dan schrikken ze wanneer er geruzied wordt. Waarna een bemiddelaar moet optreden. Somers bemiddelt (pardon: slaat een brug) met Antwerpse VLD. Parlementvoorzitters dichten het gat tussen PS en NVA. Het water is intussen ook diep geworden tussen Kris Peeters (Frans als tweede taal!) en Pascal Smet (Engels als tweede taal!). Daar is een polyglotte roeier nodig, al kan een tunnel ook soelaas brengen om te draineren.
Is er dan niemand in dit land die vanuit een helikoptervisie kan dirigeren?
Ik stel dan ook voor om alle politieke bemiddelaars een weekje in het Internationaal Ruimtestation te proppen. Wedden dat ze al na twee dagen een definitieve oplossing vinden? Claustrofobie doet wonderen! En je wegstoppen lukt lekker niet. (Let overigens ook op de witte sokjes van de gids.)
Nu we toch in de ruimte zitten. Er vindt momenteel een soort hypergangbang plaats. Diep in de kosmos. Een opzienbarende megabotsing. En ze (de sterrenstelsels) nemen er hun tijd vooraleer uitgebotst te zijn…
Terug op aarde, maar ook in de toekomst: robots zullen tegen 2050 de beste voetballers verslaan. De Rode Duivels beweren dat zij reeds in 2015 door de robotten geklopt zullen worden. Wil ik best geloven.
Maar in 2050 ben ik wellicht met doodgaan bezig. Al hoeft dat helemaal niet het einde van iemands carrière te betekenen. De meest succesvolle overleden groot-verdieners van het afgelopen jaar waren Yves Saint Laurent (verdiende $350 000 000), Richard Rodgers en Oscar Hammerstein (samen goed voor $235 000 000) en Michael Jackson (schraapte $90 000 000 bijeen).
Intussen blijf ik nog even verder leven. Wie weet kan ik dan ooit in dit toestel (zie foto) plaatsnemen. 
Wanneer Google het in productie neemt. Volgens hen het meest originele en realistische idee van de voorbije 12 maanden. Kwestie van droog te zitten en aan je BMI te werken. Maar realistisch is het enkel als navette. Om naar het werk te zoeven. Tenzij je behoefte hebt aan een baaldag. En je je ziek meldt. Prima idee, maar zie wel dat je snel kan lopen. En over een 3G-gsm beschikt. Oordeel zelf maar.
En wat ik dan zou doen moest ik thuis blijven? Erover denken om een workshop “zakelijk flirten” op te starten.
Of verder lezen in Elfriede Jeleniks De Contracten van de Koopman waar een bank een kleine belegger troost met de woorden: “Uw kapitaal hebben wij opgestookt, het was heel klein, het heeft niet lang gebrand maar het heeft ons toch verwarmd.”
LES FLAMINGANTS, SIRE
De sluizen spuiten.
De IJzer bloedt
Voor vlag & Woord
Hun Zotte zorgen.
De overdracht
Het geeft hen macht
Had moeten zorgen
Voor de nood van morgen.
Bevoegdheid bij
Wees blij
Hoe kromgebogen de drieste
Driften om Meer.
Laten ze zich kisten?
Of zijn het gewoon rare tisten?
Als BDW zich maar niet laat doen
En voldoende denkt aan de poen.
Politics is sport
& da’s als alle topsport
uit evenwicht.
Hoewel…Top…
De enige toppen
Ach, Laat ze maar gaan
Hun lat is nat
Geef ze onafhankelijke polders.
Zelfs de waarheid
Wijkt voor hen.
Ik denk aan de diepte
De zwarte spiegel.
De tijd haalt ons in
Volg onze tranen over het glas.
Zalig zij die zich spiegelen
In hun gelijk aan de andere kant
Van de leeuw.
En bij dat alles
Past een lome geeuw
En diep van binnen een tere schreeuw.
De zwarte spiegel (de aarde en de maan vanuit de ruimte, veraf)
Arm België?
In een artikel op EconoShock (blog van Geert Noels) wordt melding gemaakt van België als een land met te weinig miljonairs. M.a.w. de crisis (vnl. de staatsschuld) oplossen door vermogensbelasting te heffen, heeft weinig zin want 1. er zijn te weinig rijken in dit land en 2. zij pakken natuurlijk onmiddellijk hun biezen. http://www.econoshock.be/2010/poor-belgium/comment-page-1/#comment-78543
Uit dit alles blijkt m.i. de overbodigheid van het Vlaamse, Waalse, Brusselse en Belgische niveau (en model) om de economie voldoende te beïnvloeden, laat staan beheren. Zelfs op Europese schaal kan men kapitaalstromen niet controleren. Als je met z’n allen op deze planeet (of je nu individu, regio, staat of statenbond bent) onderhevig bent aan schommelingen op wereldvlak (en dat is vandaag het geval) dan ben je op je eilandje altijd hopeloos aan het spartelen. Wie een wereldeconomie in bepaalde banen wil leiden, moet wereldwijd vat hebben op bv. kapitaal, grondstoffen enz.
Zolang mensen met veel geld hun geld kunnen wegtrekken en dus a-sociaal zijn, kan je het roer niet omgooien. Eens te meer bewijst dit de demagogie van nationale verkiezingen. Creëer een wereldspeler die aan alle bankrekeningen aan kan, en je hebt het middel om globaal rijkdom te herverdelen. Wie in een rijke regio opgroeit (en dat is niet uw verdienste, beste lezer, net zomin dat het de schuld is van anderen dat ze opgroeien in een arme regio) die beseft natuurlijk dat hij bv. sociale bijdragen op Europese schaal of wereldschaal moet leveren; die beseft dat er communicerende vaten zijn en dus herverdeling van rijkdom. Velen wensen dus geen wereldwijde aanpak. Zij denken enkel aan zichzelf. Zij zoeken de gebieden op met meeste winstmogelijkheden. Uiteindelijk zijn zij darwiniaans: trek uw plan en pech voor wie dat niet kan.
Wie vandaag zegt dat de hele bevolking moet inleveren opdat het morgen beter zou zijn, die maakt een voorspelling die absoluut niet hard te maken is. Immers, in deze contreien is ook de voorsprong op het vlak van knowhow geen troef meer. Er zijn -om even te duiden- numeriek evenveel hoogbegaafde Indiërs als de totale som van alle Amerikanen die hogere studies volgen. M.a.w. de enige toekomst voor de westerse bevolking ligt ‘em in het op poten zetten van een globaal economisch systeem waarbij iedere regio verplicht betrokken wordt in productie en innovatie. Zoniet vallen wij uit de boot, want wie wil investeren zal morgen in Indië en China niet enkel producten laten maken maar ze ook laten ontwikkelen; uitvinden en verbeteren. De knowhow aldaar is quasi even groot als bij ons en de lonen liggen lager. Say no more.
Politiek is een kwestie van kleur
Ik begrijp eindelijk waarom onze samenleving in de soep draait, zeker als onze medeburgers in het stemhokje staan. De oorzaak is héél eenvoudig. En heeft alles met kleurgebruik te maken.
Wat is de symbolische betekenis van rood? ACTIE. Rode vlaggen. Communisme. Een stier wordt dolgedraaid met een rode vod. Wie rood zegt, zegt GO! Akkoord?
En wat moeten wij met z’n allen doen als we een verkeerslicht op rood zien springen? In actie schieten? Nee. STOPPEN.
Tja, zoveel contradictie kunnen de meeste mensen niet aan. Vandaar hun bizar stemgedrag. Stemmen op de roden = de economie doen vastlopen. Denken er velen.
Maar het gaat verder. Wat met het GROENE licht? Dat zegt ons: doorrijden! Maar wat willen de Groenen? Dat we zo WEINIG mogelijk rijden. Dus als ik een groen licht zie, stap ik uit en ga te voet verder. Maar dan worden de chauffeurs boos op me. Hoe wil je nu dat Groen ooit de verkiezingen wint?
En ja, dan heb je nog oranje. Oranje wil zeggen: afremmen. Maar in werkelijkheid geven we dan met z’n allen meer gas om nog net geen rood licht te hebben. Wel, daarom wordt oranje een tsjeven-kleur genoemd: je doet het tegenovergestelde van wat er bedoeld wordt. Oranje staat dus voor hypocrisie.
De oplossing? Rood licht = doorrijden. Groen licht = stoppen. En oranje licht vervangen we door blauw licht.
Wedden dat de volgende verkiezing heel andere resultaten geeft?
Momentje, hoor ik iemand zeggen. En de NVA dan?
Klopt. Ik heb het nog niet gehad over de gele lantaarnpalen in Vlaanderen. Waarom heeft de NVA gewonnen denk je? Indeed! Wit schilderen dus, die palen. Maagdelijk wit.
Petje af
Laat ons een “Dag van de Hoofddoek” houden. In heel West-Europa. Een defilé van petten, hoeden, bananen, sjaals, foulards, whatever. Fashionable. Gevarieerd. Aangepast of speciaal ontworpen hoofddeksels. Een lijn voor hoofddoeken. Door kunstenaars beschilderde doeken. Kleurrijke bedoening dus, een feest voor de zintuigen.
De dag dat jonge moslimmeisjes hoofddoeken dragen met een afbeelding van de Chippendales, zullen hun vaders, broers en mannen smeken dat ze zich van de doeken ontdoen. En dan is de vraag of ze akkoord gaan, op voorwaarde dat ook geen doek dragen tot de keuzemogelijkheden behoort. Wordt dit geweigerd, dan is er sprake van het niet respecteren van fundamentele privacyvrijheid, n.l. het recht zich te kleden zoals men dat wenst, zolang men de publieke vrijheid niet aantast.
Waarom toch enkel religie als rode draad in je leven? Of -in het onderwijs- gevlochten doorheen een reeks andere leervakken? Waarschijnlijk om af en toe te betokkelen. En zo te hameren op het waarom van het exclusieve bestaan. Een tautologie, zo dunkt me.
Neutraliteit is de oplossing. Het is een ander woord voor pluralisme. En kritische doorlichting en bevraging van alles wat pretendeert waarheid te bevatten. Incluis jezelf. En vanuit een attitude die op méér stoelt dan wederzijds respect. Ik heb het over oprechte interesse in andere levensbeschouwingen. En hun uitingen. Uiteraard zou het ook al helpen indien er op katholieke scholen atheïsme gepredikt kon worden. En islam, boeddhisme, whatever. Zo ook in alle andere scholen. En netten.
Religieuze uitingen kunnen best niet al te opdringerig in het straatbeeld aanwezig zijn. Want al snel geeft een schallende minaret eenzelfde gewaarwording als een groep supporters die je tierend tegemoet komt. Geloof dat in groep tot ons komt houdt er best rekening mee dat wij explorerende individuen zijn en door individuen benaderd willen worden. Dat is een pak minder bedreigend en vooral makkelijker mee in dialoog te gaan.
Maar tegelijk: wat een armoedig beleid, wat een gemiste kansen om (wetenschappelijke, religieuze, fantastische,…) verhalen van anderen niet in je op te willen of mogen nemen. Ze liggen voor het grijpen. Getuigen van het anders-in-het-leven-staan wonen op een straal van enkele kilometers. Het Andere koesteren omdat het ons verrijkt. En als spiegel dient.
Passanten voor mekaar, dat zijn we. Meteen ook een didactische schat die ook binnen de school- en stadspoorten dampt. Leerkrachten kunnen (maar dit is een extra expliciete pedagogische verwachting) in en samen met de school de katalysator worden van een proces met ouders en jongeren. Wederzijdse inschatting moet uitmonden in een dialoog. In kennis en begrip. Individuele ontplooiing mag niet belemmerd worden.
Het betonneren (en dus permanent maken) van de broederlijkheid. Daar zijn we aan toe. Vanuit identiteit samen een maatschappij vorm en inhoud geven. Identiteit is immers een stroom. We zijn geen Vlamingen, we bezitten Vlaamse culturele kenmerken (maar die gigantisch kunnen verschillen t.o.v. collega’s, buren of familieleden) naast veel of weinig uit andere bronnen ontsproten gewoontes, bezigheden en voorkeuren. In vriendschappen en vriendelijkheid schetsen we de contouren van ons zelf. Pak dus een pollepel en proef van je eigen stroming en schep uit de stromingen die aan je voor- en achterdeur passeren.
Verder centrifugeren we in die soms kolkende mensenbrij. Zacht & rationeel. Warm & logisch. Nuchter & gevoelig. A way to be.
Het probleem van het hele Zuiden dat door Europa gekoloniseerd werd.
Lucas Catherine, 1 jaar geleden: “Met het Westen zijn we indertijd zeker niet de democratie gaan exporteren en nu willen we doen alsof we de grote helden zijn van de mensenrechten. Stiekem blijven we zelf die dictaturen steunen, uit eigenbelang. Meer democratie in de moslimlanden zou de islam nochtans ten goede komen. We merken dat waar er meer democratie is in de Arabische wereld, er ook veel minder religieus radicalisme is. Het is ook zo dat moslimlanden altijd weer door het Westen worden belaagd en de mensen niet meer weten hoe zich te verdedigen. Vroeger was die strijd tegen de Westerse overheersingdrang dikwijls gebaseerd op linkse ideeën. Maar in de voorbije decennia hebben die ideeën veel krediet verloren. Daarom grijpen velen vandaag terug naar hun geloof om hun vrijheidsstrijd op te baseren. Maar dat soort politieke islam bekijk ik toch wel met enige argwaan.”
Van Morendoders tot botsende beschaving · De duizendjarige oorlog tegen de islam, Lucas Catherine, Uitgeverij EPO, 208 p. |
Is dit geen bewijs dat culturen wel degelijk van elkaar verschillen?
Lucas Catherine. “Natuurlijk zijn er verschillende culturen. Maar het is verkeerd de ene te verheffen boven de andere. Samuel Huntington, één van de ideologische strategen achter de oorlog tegen Irak, stelt dat het blanke, protestantse, Engelstalige Amerika, samen met de Europese cultuur tot het hoogste menselijke goed behoort. Over Europa zegt hij bijvoorbeeld dat eender welk dorp in het zuiden van Spanje vergelijkbaar is met de dorpen in Zweden. Maar cultuur is veel complexer. Er zijn heel wat belangrijke overlappingen die tot ver in de tijd teruggaan. Wie dorpen in Zuid-Spanje heeft bezocht, weet dat die veel weg hebben van het Marokkaanse platteland. Culturen zijn niet allen verschillend, er zijn meer overlappingen dan we beseffen.
Als je een afkeer opbouwt tegenover een beschaving, kan je niet toegeven dat ze je iets positief heeft bijgebracht. Dan geraken we in een volledig negatieve spiraal die het niveau van de mensheid meer dan omlaag haalt. Dit terwijl er in de islamwereld een schat aan cultureel potentieel schuilt.”
Moeten we die schat bij ons dan niet bundelen bijvoorbeeld in moslimscholen?
Lucas Catherine. “Persoonlijk zie ik niet graag een nieuwe schoolzuil uit de grond oprijzen. De hele vraag is hoe godsdiensten deelnemen aan het cultuurdebat. Voor mij is godsdienst op zich geen volledige identiteit. Een mens is meer dan alleen maar zijn religieuze opvattingen, hij heeft ook andere identiteiten.”
