Het is bevreemdend (en ook beangstigend) dat men van de pensioenproblematiek een generatieconflict maakt.
Elke generatie bevat een meerderheid aan mensen die net wel de eindjes aan mekaar kan knopen, soms wat extra leuks kan doen en verder de eerste speelbal is van crisissen, bedrijfssluitingen en bezuinigingen op uitkeringen.
Het pensioenprobleem ligt ‘em in het ontbreken van verantwoordelijkheidszin bij de Zuckerbergs en Gates’en van dit landje (let op de leeftijd), de topambtenaren die jarenlang lineaire indexaanpassingen kregen wat gewoon absurd is en nu een extreem hoog pensioen verwachten en zij die in de golden sixties mee dreven op opwaartse conjunctuur, opportunistisch inpikten op diverse hypes maar vandaag niet willen dat men aan hun riante pensioenen of opbrengsten komt. Het gaat om numeriek eerder weinig mensen. Maar het gaat wel om meer dan symboolbedragen.
Wat mij bedroeft is dus het ontbreken van extra solidariteit, binnen en overheen de generaties. Wat mij ontgoochelt is dat de spirit van revolte en idealisme die de babyboomers kenmerkte, niet geleid heeft tot solidariteitsmechanismen binnen hun eigen generatie. Zij hadden het voorbeeld kunnen geven door een grote gemeenschappelijke pensioenpot te maken en te herverdelen, en daarmee een poging te wagen een einde te maken aan de angst zwaar te moeten inboeten aan levenskwaliteit eens men stopt met werken. Onderhuids zit daar misschien de wrangheid van menig jeugdige werkende mens.
Het gelijkheidsbeginsel waarmee sedert de jaren 60 zowat alle jongeren werden opgevoed, leidde tot hoge verwachtingen. Generatie na generatie pompen ouders, maar vooral onderwijzend personeel, de kids en studenten in dat eerlijkheid en rechtvaardigheid geen loze begrippen zijn, maar waarden die men desnoods mag koesteren.
Hadden de babyboomers het waar kunnen maken, om naast de joie de vie, de seksuele bevrijding, de absolute vrijheid van meningsuiting (drie schitterende verworvenheden) niet in de val van de marketing te vallen, dan hadden ze misschien meer mededogen kunnen laten spelen in de pensionering van hun generatie, en van de erop volgenden.
Maar zijn de generaties na hen dan altijd consequent egaliserend geweest?
Is het misschien des mensen, wanneer de euro aan de lippen staat, eerst aan eigen zeel te denken?
Hoe het ook zij: een herverdeling dringt zich op. Steeds meer. Zo niet zal een meerderheid van gepensioneerden zal verplicht worden met minder middelen alsnog een actief leven te leiden. En procentueel zal dit wellicht toenemen naar de volgende generaties toe. Een kaasschaafaanpak is ter zake ronduit onethisch.
En als men het cynisch wil beredeneren: tevreden consumerende senioren zijn een voordeel voor de economie. Dus moet het uit zijn met bonussen en dienen aandeelhouders die de voorbije 30 jaar potverterend rijk werden, diep in hun buidel te tasten en een rectificatie te verrichten (en dat geldt ook voor alle politici). Hoe meer zij bijdragen, hoe minder de bezuinigingen op het collectieve weegt.
En als dit allemaal utopisch is, kibbel gerust verder.
